ARGIA.eus

2022ko irailaren 25a
Marije Luengo. Jokabide ekologikoa aztertzen.

“Ezagutza garrantzi txikiko faktorea da kontsumo ekologikoan”

  • Ekonomia eta Enpresa Zientzietan doktorea da Marije Luengo Valderrey (Bilbo, 1958) EHUko irakasle eta ikertzailea. Hark koordinatu du unibertsitateak udan ezagutarazitako azterlan bat, jokabide ekologikoari buruzkoa. Enpresa Zuzendaritzari buruzko master baten ikasleei hamabi urtez (2008tik 2020ra) galdetu ostean, krisialdian eta oparoaldian jokabide hori zertan bereizten den aztertu dute, hain zuzen ere.

"Enpresak ez dira behar bezala lantzen ari produktu ekologikoen marketina". / Argazkia: Hodei Torres.
Unai Brea @unaibrea2
2022ko irailaren 25a

Jokabide ekologikoa. Zer da hori?

Bi hanka ditu. Batetik, hasierako etapatzat har dezakeguna, aktibismo ekologiko esaten dioguna, kontzientzia hartzea: “Den-dena zabor-poltsa berean sartu eta edukiontzi marroira eraman beharrean, hondakinak bereiziko ditut; garraiobide publiko gehiago eta bizikleta gehiago erabiliko ditut, gehiago ibiliko naiz oinez; gehiago berrerabiliko dut; apur bat kontzienteagoa izango naiz”. Hau da, printzipioz behintzat kosturik ez duen jokabide ekologikoa. Ez zara ezer erosten ari, jarrera edo jokamoldea aldatzen ari zara, besterik gabe.

Eta bigarren hanka?

Kontsumo ekologikoa. Erosketak egitera joaten naizenean, produktua ekologikoa izateaz gain, jatorriari ere begiratzen diot, ea hurbilekoa den. Izan ere, Australiatik datorren angurri bat erosten badut, produktua modu ekologikoan ekoitzia izan arren, nire jokabidea ez da oso ekologikoa. Hau da, denak izan behar du jasangarria, “ekologikoa” edo “bio” etiketak izateaz harago. Produktuak inguratzeko plastikozko estalki gehiegi erabiltzeari ere begira dakioke, esaterako.

Orduan, kontsumo ekologikoaz ari zarenean, elikagaiei buruz ari zara soilik?

Printzipioz, edozeri buruz. Jantzi ekologikoak, autoak (elektrikoak, hidbridoak)... Ingurumena kontuan hartzen duen oro. Baina gehien ikusten den arloa, edo hurbilen duguna, erosketa-saski deritzon hori da: badakigu tomatea alboko herrikoa dela, eta ez daukala pestizidarik. Beharbada zailagoa da oinetako batzuk erostean lehengai ekologikoz eginda daudela jakitea.

Zein izan da zuen ikerketaren ondoriorik aipagarriena?

Jokabide ekologikoari dagokionez, garrantzi txikieneko faktorea dela jakitea ekologikoa zer den eta zer ez den, edo horrek izan ditzakeen onurei buruzko informazioa izatea. Garrantzirik handiena motibazioa eta hautematen den efikazia dira. Hau da, norberak sinestea hori ona dela. Jakitea edo ez jakitea baino gehiago, nik pentsatzea niretzat eta besteentzat ona den zerbait egiten ari naizela. Hori da funtsezkoena, sarritan pentsatzen dugun arren “jendeak ez du halakorik erosten  ez dakielako, ez dagoelako behar adina informazio...”. Kontuan izan behar da, gainera, ikerketa egiteko masterreko ikasleei galdetu zitzaiela; hau da, Marketin Ekologikoa izeneko ikasgai bat hartzen ari ziren maila jakin bateko pertsonei. Zer edo zer badakite, eta interesa dute. Baina, hala ere, haien jokabide ekologikoan, aktibismoan zein kontsumoan, eraginik handiena duen faktorea ez da ezagutza, baizik eta sinetsi egiten dutela. Pertsonalagoa da, eta nortasunarekin zerikusia du, usteekin, jasotako hezkuntzarekin... Ez horrenbeste gobernuak edo ez dakit zer elkartek kontatzen dutenarekin. Eta, argi eta garbi, momentuz garrantzi txikiena duena marketina da. Enpresek ez dute arlo hori behar bezala lantzen.

Krisialdia eta oparoaldia konparatu dituzue.

Bai, eta marketinaren alorrari dagokionez, bistan da krisi garaian kontsumo ekologikoak behera egiten duela. Aktibismoak ez, ordea.

Kontsumo jaitsiera hori kontsumo orokorrean gertatzen denaren parekoa izaten da?

Ez, handiagoa da. Ez askoz, baina bada. Izan ere, produktu ekologikoak, printzipioz behintzat, garestiagoak dira. Oparoaldi ekonomikoan gaudenean, haien prezioak ez du inolako eraginik erosteko erabakian. Haatik, krisi ekonomikoa dagoenean, prezioa bigarren faktorerik garrantzitsuena da, kontsumitzeko edo ez kontsumitzeko erabakia hartzeko orduan.

Zein da lehenengoa?

Lehenengoa produktua bera da beti. Balizko kontsumitzaile ekologikoak uxatzen dituen kontu bat da produktu ekologikoek, ustez (hori da ondo azaltzen ez den gaietako bat), gutxiago irauten dutela. Arinago iraungitzen direla. Badago kontzientzia duen jendea, baina “ezin dut aste osorako erosketarik egin” ideiagatik, ez dute ekologikorik kontsumitzen. Eta marketinak ez du funtzionatzen, horri dagokionez.

Kontsumitzaile ekologikoen portaera fenomeno konplexua dela esan duzue.

Edozein kontsumitzaileren portaera da konplexua, eta kontsumitzaile ekologikoarena are konplexuagoa izan daiteke. Lehenik, ikuspegia aldatu behar duelako, gutxieneko ezagutza izan, eta, hortik abiatuta, motibatu. Denok dugu aldez aurretik geureganatuta kontsumitzaile arruntaren jokabidea: beharra duzu, bazoaz eta erosten duzu. Kontsumitzaile ekologikoaren kasuan aldagai ugarik eragiten dute: gizarteak eragiten dizu, familiak ere bai... Faktore ekonomikoak daude, iraungipenaren kontu hori, eta, gaur egun ez hainbeste, baina lehen snob bat zinela leporatu ahal zizuten, halakoak erostea ezohikoa zen eta. Beste aldagai bat ahalmen ekonomikoa da. Hemen, Getxon, errazago da produktu ekologikoak aurkitzea, adibidez. Hemengo erosle-nitxoa handiagoa baita. Dena den, zabalduz doa, eta orain, saltoki handietan behintzat, produktu ekologiko asko dago prezio onargarrian.

Emakumeak kontzientziatuago

“Gaiari buruzko azterlan sakonagoa daukagu egiteke (irailetik aurrera lantzen hasteko asmoa dugu), baina datuak biltzen eman genituen hamabi urteetan ikusi genuen, jokabide ekologikoari dagokionez, desberdintasun esanguratsuak daudela generoaren arabera. Ondorioa da emakumezkoak kontzientziatuago daudela. Izan ere, gizonek baino garrantzi txikiagoa ematen diete bai prezioari bai produktuari. Gizonek askoz gehiago begiratzen diote prezioari, eta produktua hurbilago eskuratu ahal izateari. Motibazioa antzekoa da batzuengan eta besteengan, baina marketinaren pertzepzioa oso bestelakoa da”.

 

Kanal hauetan artxibatua: Ekologismoa  |  Ekonomia  |  Bilbo  |  EHU

Ekologismoa kanaletik interesatuko zaizu...
Kolonizazio energetikoa zer den badakizu? Extremaduran bai: orain berriztagarrien izenean arpilatuko dute

Iberdrolak Europako planta fotovoltaiko handiena zabaldu du Espainiako Estatuan, Extremadurako Torrecillas de la Tiesa herrian. 590 megavatioko potentziakoa eta 1,5 milioi modulurekin, 334.000 etxebizitza hornitzeko adina “energia garbi” sortuko duela azpimarratu... [+]


Hondarribian "legez kanpo botatako basoa" lehenbailehen berreskuratzeko eskatu dute

Makro-outlet bat eraikitzeko Hondarribiko udal gobernuak abiatu zuen Plan Orokorra bertan behera utzi zuen EAEko Auzitegi Nagusiak, eta horren aurretik ere, gune horretan zegoen haltzadia babesteko oharra egina zuen Jaurlaritzak. Aldiz, lau hektarea hartzen zituen haltzadia bota... [+]


2022-09-02 | ARGIA
Iberdrolaren kontrako salaketa jarri du Ekologistak Martxan-ek, zuhaitzak baimenik gabe mozteagatik

Mañuetan, Ebro ibaiaren ertzean linea elektriko bat jartzeko proiektuaren baitan burutu ditu enpresak mozketak. Proiekturako baimena ukan arren, ez zuen zuhaitzak mozteko baimenik.


2022-08-25 | ARGIA
Hiltegi batek Urola ibaira odola isuri duela salatu du Eguzkik

Asteazken goizean isurketa kutsakor baten berri eman du Eguzkik Urola ibaian, Zestoako Iraeta auzoan. Isurketatik metro gutxira dagoen hiltegian jarri du fokua talde ekologistak.


Aritmetika arazoak

Amaia Zubiriaren lekukoa hartuz, merezimendu osoz jaso zuen duela gutxi Joseba Tapia trikitilariak Donostiako Udalaren Adarra saria, euskal kulturari bizitza osoko ekarpena egin ostean. Trukean, kantu batzuk oparitu zizkigun. Hainbat plazatan kantu horiekin gorputza astindu izan... [+]



Irakurrienak
ASTEKARIA
2022ko irailaren 25a
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude