Emakumeak borrokan

Auto elektrikoaren etsaiak

  • Aberdeen (Eskozia), 1837. Robert Davidson kimikariak lehen auto elektrikotzat jotzen dena asmatu zuen, lehenago egin ziren saiakerak gauzatuz: Ányos Jedlik hungariarrak, esaterako, motor elektriko bat osatu eta eskala txikiko auto bati jarri zion 1828an.

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2019ko martxoaren 24a
Petrolio konpainien interesak izan dira auto elektrikoen etsairik gogorrenak. Baina arerio sotilagoak ere izan dituzte, hasieran “emakumeentzako” auto gisa merkaturatu baitziren.

1841ean Davidsonek prototipoa hobetu zuen: 6 km/h abiadura eta 2,4 km-ko autonomia zuen autoa aurkeztu zuen. Ezaugarri horiek oso mugatuak ziren autoaren erabilera zabaltzeko. Hala ere, Glasgow eta Edinburgheko trenbideko langileek mehatxutzat jo zuten berrikuntza hura eta ibilgailua suntsitu zuten.

1859an Gaston Planté fisikari frantziarrak berriz kargatzeko bateria asmatu zuen eta beste frantziar batek, Camille Alphonse Faurek, asko handitu zuen bateria horien ahalmena 1881ean. Hori guztiari esker, 1888an Andreas Flockenek diseinatutako autoaren ekoizpen industriala abiatu zen.

Mendea amaitu baino lehen, taxi elektriko konpainiak sortu ziren Londres, Paris, Berlin eta New Yorken. Beste abantaila askoren artean, auto elektrikoek zaldi-orgek hartzen zuten tokiaren erdia soilik behar zuten, eta orga gidariek taxi berrien aurkako kanpaina zitala abiatu zuten Londresen, London Electric Cab Company desagerrarazteraino.

Partikularren merkatuan auto elektrikoek arerio sotilago batekin egin zuten topo: sexismoa. Garbiagoak, gidatzen errazagoak, isilagoak, distantzia laburretarako egokiagoak… zirenez, publizitateak nagusiki emakumeak izan zituen jomuga. Baina erosle gehienak gizonezkoak ziren eta gutxik egin zuten “neskentzako” autoaren aldeko hautua.

Auto elektrikoen etsairik handiena petrolioa izan da. Petrolio-erreserba handiak aurkituta, erregaiaren prezioak nabarmen egin zuen behera. 1908an Henry Fordek Ford-T modeloa merkaturatu zuen auto elektrikoen erdi prezioan. Eta auto elektrikoarenak egin zuen.

Juan Ignacio Pérez Iglesias EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren arduradunaren aburuz “agian denboraz kanpo sortu zirelako” egin zuten porrot auto elektrikoek. Baina petrolio konpainien aurka ba al da garai onik? Askorentzat hauxe da auto horiek bultzatzeko garai egokia. Jonathan Lesser energian adituak dioenez, ordea, “ez da igorpenak murrizteko irtenbidea, elektrizitate ekoizpena handitzea eskatzen duelako”. Auto elektrikoak adabakiak baino ez direla eta irtenbidea mugikortasun eredua goitik behera aldatzea dela esan nahi zuen horrekin? Pentsatzekoa da ezetz. Manhattan Institute-ko aholkularia baita Lesser. Eta ezetz asmatu nor dagoen erakunde horren atzean: Exxon petrolio enpresa ahalguztiduna.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Automobilgintza  |  Teknologia  |  Generoa  |  Denboraren makina

Automobilgintza kanaletik interesatuko zaizu...
Auto elektrikoaren itxaropena

Kapitalismoaren historia, jarduera ekonomikoaren gorabeherekin lotuta azaltzen zaigu. Kapitalismo aurreko sistema ekonomikoetan ere gorabehera horiek ematen ziren, edo hori ikasi genuen Historia Sakratuan esplikatzen zizkigutenean Egiptoko goseteak: behi mehe eta gizenen ipuina. Alta, aldaketa horiek urtealdiko uzten arabera izaten ziren; aldiz, kapitalismoa sistema nagusi bilakatu ostean, jardueraren aldaketak mozkin tasen araberakoak izango dira, Karl Marxek maisuki azaldu zigun... [+]


Maitasun gutunak Fordentzat

Bienville Parish (Louisiana, AEB), 1934ko maiatzaren 23a. Bonnie Parker eta Clyde Barrow gaizkile bikote ezaguna harrapatu eta hil zuten hainbat estatuko poliziek eta FBI-k (orduan oraindik BOI zuen izena). Auto barruan zeudela balaz josi zituzten.


2017-11-17 | Hala Bedi
Mercedeseko kontratazio-iruzurra salatu dute, giza baliabideetako arduradun nagusiaren bisita probestuz

Egunotan, Gasteizko Mercedes-Benzeko kontratazio-iruzurra salatzen ari dira LAB, ELA eta ESK sindikatuak. “Lantegiko zuzendaritzaren jarrera ez babestea erabaki dugu, normala ez den egoera baten aurrean normaltasunez jokatzea bailitzateke”.


2017-07-27 | Unai Brea
2040tik gasolina eta gasolio bidezko autoak debekatuko dituela dio Erresuma Batuak

Erresuma Batuko Gobernuak iragarri du 2040tik aurrera galarazi egingo dituela gasolinazko motorrekin edo dieselarekin dabiltzan auto berriak. “Ezin dugu gasolina eta gasolio bidezko autoekin jarraitu, batetik osasun arazoak sortzen dituztelako, bestetik klima aldaketa azkartzen dutelako”, esan du Michael Gove Ingurumen ministroak.


Nola bihurtu traktoreak superauto

Maranello (Modena, Italia), 1958. Ferruccio Lamborghini (1916-1993) Ferrari fabrikara hurbildu zen eta, kiroletako autoen zale amorratua izanik, Ferrari 250GT bat erosi zuen.

Mahastizain familia batean jaioa, Lamborghini laborarien lana errazteko nekazaritzaren mekanizazioaz kezkatzen hasi zen gaztetatik. Zeuzkan mekanika ezagutzak baliatuz, hutsetik hasi eta punta-puntako makineria eta traktore enpresa eratu zuen denbora laburrean. Baina lanaz kanpo, traktoreak baino azkarragoak ziren... [+]


Dieselgate auzia hazten ari da: Volkswagenen beste motor bat jomugan

AEBtako Ingurumena Babesteko Agentziak (EPA) salaketa jarri dio marka alemanari bere hiru litroko diesel motorragatik. Aurreko auzian salatutako modeloak bezala, motor honek autoak isurtzen dituen gasen kopurua murrizten du emisio frogetan.


2015-09-30 | Unai Brea
Volkswagenen engainua, icebergaren tontorra

Europako autoen CO2 emisioak %40 handiagoak dira errealitatean proba ofizialetan neurtzen dena baino, Transport & Environment elkarte ekologisten federazioak argitaratu duen Mind the gap txostenaren arabera.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude