Emakumeak borrokan

Guk ere plan bat behar dugu

Gotzon Barandiaran Arteaga @gotzonbarandi
2019ko martxoaren 03a

Jon Lopategik plan bat zuela nabarmendu zigun Unai Iturriagak haren heriotzaren biharamunean. Laburregi esatera, galzorian zatekeen bertsolaritzaren berpizkundea erdiesteko gako estrategikoa transmisioa zela ondorioztatu eta urteak eman zituen ikastetxez ikastetxe, bertso-eskolaz bertso-eskola, plazaz plaza. Transmisioa sormena eta ezagutza txirikordatuz landu zuen, bertsoak ikasarazi eta eginaraziz. Halaxe ahalegindu zen, nekagaitz, bere plana gauzatu asmoz, eta lortu zuen, bistan denez, gaur egun bertsolaritza baita euskal kulturaren epizentroa, gaur egungo bertsolariak idazleak, kantariak, gidoilariak, dantzariak, artista-plastikoak, aktoreak eta intelektualak baitira. Jonek zuen plana ez zen berea soilik, baina gerora, batez ere Elkarte gisa artikulatutakoan, Euskal Herri osoko bertsolari eta bertsozaleok eztabaidatu, adostu eta gauzatu dugun planak Lopategiren ibileretan du hastapenetako bat. Nahiko zukeen Xahok, nahiko zukeen Jose Ariztimuño Aitzol-ek, nahiko zuketen Euzko

Espazioak izan
baditugu, berbarako
kultur-etxe andana,
baina berauetan edo
sano gutxi programatzen
da edo programatzen denaren gehiengoa kanpoko ekoizpena da

Gogoakoek, nahiko zukeen Txillardegik, nahiko zuketen Ez Dok Amairukoek. Hertzainak taldearen izen bereko lehen diskoak 35 urte bete dituenaren karietara Josu Zabalari irakurri berri diogu, orduan musikak gizartean eragin handia zuela eta gaur egun balioa galdu duela, besteak beste musika egun eskuraegi dagoelako eta eskuraegi ez eze, persekutatu ere egiten gaituelako, bakean ez uzteraino. Irantzu Lekuek, ostera, artea jendearen eskura egotea nahiko lukeela erantzun zion Miel. A. Elustondori astekari honetan bertan. Ez al da apasionantea? Ez, antza. Edo bai, kataloxen zein aldetik begiratzen dugun. Arteak Ireki plataformaren salaketarekin bat eginez, berriz ekarriko dugu eztabaidaren plazara euskal sortzaileon gabezia handienetakoa gure lanak erakusteko plaza falta dela. Espazioak izan baditugu, berbarako kultur-etxe andana, baina berauetan edo sano gutxi programatzen da edo programatzen denaren gehiengoa kanpoko ekoizpena da. Ondorioetako bat da euskaldunak ez duela behar beste espazio euskaraz eta kulturaren abarora sozializatzeko. Herrenari bidean oztopo gehiago jartze aldera, oraintsu jakin dugu EAEko Jaurlaritzak Euskal Herri osoko sortzaile eta kulturgileei eragingo liekeen dekretua inposatu nahi digula taberna eta lokal txikietako kultur eskaintzak hilean bakarrera mugatuz. Euskal kulturgintzaren erronkak zein diren antzik ere ez duen enegarren politikari profesionalaren jakinduriari esker. Ad eternum? Kulturgileok, guk ere plan bat beharko dugu ba!

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Euskalgintza  |  Azpiegitura kulturalak

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
Enpresen rola

Lehenengo apuntea: jarduera sozial, ekonomiko, kultural eta humanoan gehiago eragiteko beharra ez dago eztabaidan. Bigarrena: nahiko onartuta dago lanean lortzen dugun gogobetetze maila txiki samarra dela askorentzat.

Ba bi uste horietatik abiatuta, lerro hauen bidez mahai gainean jarri nahi da helburu horietara gerturatzeko aktore “berri” bat (enpresa) aktibatzea inportantea izan daitekeela. Baina horretarako, estereotipoen hesietatik ihes egin eta esparru sozial eta humanoaz... [+]


Gezurrak, engainuak eta lapurretak

Beti izan da boterearen dimentsio garrantzitsu bat irudipenen maneiua munduko gertaeretan. Orain protagonismo osoa berri faltsuek dute; halere, hauek jazartzeko Mendebaldeko gobernuek, hedabideek eta unibertsitateek sortu dituzten ikerketa zentroek ez dituzte finkatu zein ezaugarri izan behar dituen berri faltsu batek. Izan ere, fake news eta egia-ostea bezalako kontzeptuak propaganda gerrarako tresna gisa sortutakoak dira eta beraz, sortzaileek nahiago dute kontzeptuak lausoak izatea; bestela,... [+]


2019-05-19 | Edu Zelaieta Anta
Japoniar turistak

Ez duzu zehazki gogoratzen noizko kontua den; hau da, noiz ikasi zenuen sozialki japoniarrak oporretan joaten zirenean argazki makinak etengabe erabiltzen zituztela. Bikotekideari galdetu diozu zeure informazioa kontrastatu nahian, baina ez zarete ados jarri. Kasualitatez-edo, bi egun geroago, Valentzian, bertako fallei buruzko museo batean aspaldi ikusi gabeko eszena ikusi duzue biek: hiru turista japoniar makina banarekin argazkia egiten ari dira sua hartzeko prest dagoen fallari. 1991ko data... [+]


2019-05-19 | Ane Labaka Mayoz
Kontuz, ileak

Ile bat transgresorea da berez, izatez; errebeldea, intsumisoa, bihurria, apurtzailea, ausarta. Tokiz kanpo egon ohi da gehienetan. Deserosoa da sarri. Arrain zoparen platerean, luxuzko hoteletako perfumedun izara zurietan, bainerako ura urmaeltzen duen buxatutako hoditerian, bibote izatera iristen ez den nerabearen ezpain gaineko esparru minatuan, maitale kartsuaren ahoan, edozein emakumeren gorputzean… Traba egiten du ia beti.

Besapeetakoak politizatzen asmatu du zenbaitek... [+]


2019-05-16 | Fernando Merino
Ospakizunak

Ospakizun garaiak bizi ditugu. Efemeride loriatsuen bostehungarren, hirurehungarren  urteurrenak Espainiako historia ofizialean. Nafarroako erresuma Gaztelakoak konkistatuta (Espainiaren batasuna eta sorrera), Mundu Berria deskubrituta, lehenengo mundu bira eginda, Espainiako Indar Armatuei aintza eta loria eman zizkioten euskal marinel eta militar garrantzitsuen jaiotza... Testuinguru horretan parte hartu dute espainiar armadako buruek erakunde ofizial zein pribatuek antolatutako hitzaldi... [+]


2019-05-16 | Hainbat egile*
Gobernua, eskola eta herriko desoreken bultzatzaile?

Ordizia, EAEko 10.000 biztanletik gorako udalerrien artean migrazio tasa altuena duen herria da, %17,4ko tasarekin. Eskolatze datuei erreparatuz tasa hau are altuagoa da. Esaterako, Haur eta Lehen Hezkuntzan eskolaturiko ikasleen familien %21,7k atzerrian du bere jatorria. Aniztasun hau balio oso positibo eta aberastasun moduan bizi dugu. Herritar hobe egiten gaitu.


2019-05-15 | Gabi Oyharzabal
Europan sartuz gero, hemengo usaiak errespetatu behar dira

Argia-n agertu da elkarrizketa interesgarria, eztabaidagarria dena. Madrilgo emazte musulman ezagutua denarekin: Amanda Figuerasekin.


Zorrotzaurre: Ezagutzaren irla, dirudunen interesen isla

Steilas oso kezkatuta dago goi-mailako prestakuntzarako eta teknologia garapenerako proiektu berrien inguruan instituzioek hartutako erabaki politikoekin, bereziki Zorrotzaurreri dagokionez. Izan ere, ekimen pribatuan oinarritzen den irakaskuntza eta ikerkuntza eredua  sustatzeak arduratzen gaitu.


2019-05-12 | Nora Barroso
Plastikoa

Sortzen dugun zaborra gure gorputzen eta ekintzen luzapena da. Behin begi-bistatik kenduta, gurekin zerikusirik ez duen zerbait bezala ikusi nahi dugu baina ez, ezin dugu pegatutako txiklea hain erraz gainetik kendu.

Alarma ugari daude piztuta. Batzuk ezin ditugu ekidin, hainbat ez ditugu ikusten, zenbait ez ditugu ikusi ere egin nahi. Halere, egunerokotasunaren testuinguru bizi horretan sentitzen/esaten/egiten ditugun horien presentziak markatzen du oraina eta etorkizuna zertzelatu... [+]


2019-05-09 | Juan Mari Arregi
Felipe VI.a Espainiako erregeak 20.230 euroko soldata jasotzen du hilero

Espainiako Errege Etxeak bere webgunean publiko egin berri duenez, Borboi familia horretako kideek ia 680.000 euro poltsikoratu zituzten soldata gisa 2018an.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude