Eskueran ditugun soluzio txikiak: komun lehorrak eta pixa probestea

  • Kaka eta pixa lurrarentzako ongarri bihurtzea betidanik egin badu gizakiak –duela oso urte gutxi arte– zerk eragozten dio soluzio erraz, merke, garbi eta jasangarriena berriro erabiltzea? Nagusiki tabu kulturalek. Horiek gaindituz gero –kultura batzuetan besteetan baino samurrago lortzen dena– konponbidea eskueran daukate herritar askok. Hasteko, etxean komun lehor edo konpostgilea ezartzea.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2018ko azaroaren 25a

Mendebalde aberatsean gero eta hedatuago daude konpost prozesuaren zati bat zirkuitu itxian egiten duten komunak, gehienetan sistema sofistikatuagoak darabiltzate, etxebizitzetan bertan alde batetik pixa eta bestetik gorotzak bideratzen dituztenak, hauek lehortzeko biltoki berezietan, usain txarrik eta arazo berezirik gabe. Teknologia maila bateko soluzioak dira, obra eskatzen eta koste ekonomiko bat dutenak. Merkatuan asko dira eredu eta markak.

Eskueran baratze edo lur mutur handi samar bat edukiz gero –edo eginkariak ontzi hermetikoetan bertaraino eramateko modua– benetako komun lehor edo konpostgilea (toilette seche, compost toilett…) ezartzea erraz eta merkeagoa da. Horietan komunak azpian dauka ontzi bat jendeen obramenduak zerrauts, txirbil, orbel eta antzeko lehorkinez estal-tzeko. Horrela eginda inolako usain txarrik eta bestelakorik ez da sortzen. Gero ontzi hori tarteka hustu ahal izango da konpost ontzi edo pila batean, sukaldeko edo baratzeko beste edozein hondakin organikok bezala luar edo konpost bihurtzeko prozesua osatu dezan.

Sistema hau ezagutzen dute Euskal Herrian batik bat festa eta ospakizunetan probatu dutenek: Euskal Herria Zuzenean, Usurbilgo Kilometroetan, Zubietako azken kanpaldian eta abar. Badira horiek kanpinetan edo nork bere etxean finko dauzkatenak.

Konpostatze prozesua txukun eginez gero, eginkarietan joan daitezkeen hesteetako bakterio, xixare eta beste edozein izaki arazorik gabe neutralizatzen da –estolderia normalen araztegiek lortzen dutena baino hobeto– eta horrek ez du sekreturik: nahasketaren tenperatura ondo kontrolatuz gero eta denborari bere lana egiten lagata. Azkenean lurrari elikagaitzat itzultzeko prest geratzen da. Beste kontu bat da, eta beste borroka bat izanen da, salmenta komertzialerako ari den baserritarrari ez zaiola baimentzen holakorik, edozein pestizida nazkagarri libre uzten zaion arren. Gai honetan urratsen bat eman nahi duenak ondo egingo du De Klerckek gomendatu bezala Joseph Jenkinsen The Humanure handbook (Giza simaurraren eskuliburua) leituz.

Etxeko simaur guztiak kudeatzea gehitxo iruditzen zaionarentzako, bada proposamen erreformistago bat: pixa erabili etxe barruko edo balkoiko loreak bezala baratzeko landareak ongarritzeko. Beti uretan oso diluituta egitea gomendatzen dute, %5ean (litro bat pixa hogei litro uretan). Renaud Loozeren L’Urine, de l’or liquide au jardin (Pixa, baratzerako urre likidoa) liburuak oso ongi azaltzen du nola egin, landareak elikatuz  nitrogeno gehiegigatik ez erretzeko.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Hondakinen kudeaketa  |  Energia krisia

Hondakinen kudeaketa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-03-20 | Usurbilgo Noaua
Atez ateko bilketak 10 urte bete ditu Usurbilen

Ohitura aldaketa txiki batek hondakinen kudeaketa eredua irauli zuen duela 10 urte. 2009ko martxoaren 16an albiste genuen Usurbil, ez herri mailan baita udalerritik kanpo ere. Aitzindari bilakatu zen udalerri hau Euskal Herrian, hondakinak lehengai bihurtu eta herritarrak "teknologia" aurreratuenean bilakatu zituen atez ateko bilketa sistemari esker. Atez atekoak 10 urte bete ditu joan den larunbatean.


2019-03-15
Zubietako erraustegiko eraikitze lanak, azken txanpan

Usurbil herriko puntu askotatik begi bistakoa dugu jada Zubietako erraustegia. Eraikitze lanak azken txanpan dituzte jada.


2019-03-14 | ARGIA
Oria ertzean zaborra biltzen aritu da Eguzki, Tolosako Udalak ez duela neurririk hartu salatzeko

Tolosako erdigunean ezezagunek zaborra zuzenean ibaira botatzen dutela eta bazterrak zikinkeriaz beteta daudela salatu zuen talde ekologistak duela hilabete eta erdi.


2019-03-12 | Zero Zabor
PSOEk ez du onartuko erraustegirik Tenerifen, Kanariar uharteetan

Arico herrian (Tenerife) Coalición Canaria alderdiaren gobernuak proposatu duen errauste plantaren erabat kontra azaldu dira sozialistak eta esan dute horren ordez apostu egin behar dela hondakinak jatorrian sailkatuta bildu eta birziklatzetik.


2019-03-07 | Usurbilgo Noaua
Erraustegiaren aurkako aldarria, Klima Aldaketaren inguruko nazioarteko biltzarraren atariraino eraman dute

Txistu eta oihu artean hartu dute Donostiako Kursaal atarian egin duten elkarretaratzean, eraikin barruan ospatzen hasi diren Klima Aldaketaren inguruko nazioarteko biltzarra.


2019-03-06 | Zero Zabor
Bilboko Zabalgarbiren TMBa geldiarazi dute, langileak legionellaz kutsatuta

ELA sindikatuak zabaldu duenez, otsailaren 7an Bizkaiko zaborrak Zabalgarbi erraustegira sartu aurretik tratatzen dituen Arraiz TMBko langile bat ospitaleratu zuten, legionellan positibo emanda. Kasua urtarrilaren 28an antzeman zen eta eta protokoloari jarraikiz TMBko instalazioetako ur-analitikak egingo ziren. ELAk salatu du Osalanek otsailaren 13an TMBko zuzendaritzari jakinarazi arren dutxetan legionella arrastoak aurkitu zituela, hala ere enpresak langileei ezkutatu egin ziela albistea.


2019-03-05 | Zero Zabor
Zubietako erraustegiak badauzka tximiniak (bi) eta dagoeneko ikusten zaizkio

Zubietako erraustegia tximiniarik gabekoa izango ote zen? Hala iradokitzen zuten GHKk eta Gipuzkoako Foru Aldundiak obrak hasi aurretik zabaltzen zituzten ordenadore bidezko irudiek. Egunotan, ordea, labeak sudurren aurrean dauzkaten Usurbilgo herritarrek begi hutsez eta kaletik bertatik ikusi ahal izan dituzte bi tutu erraustegiaren sabaian: horra tximiniak.


2019-03-01 | Aikor aldizkaria
Hobeki elkartea
"Euskal Herriak ez ditu hondakinen bereizteaz Europak ezarritako helburuak betetzen"

Hobeki elkarteak Euskal Herriko hondakinen inguruko txostena egin du eta hori gaur aurkeztu dute Larrabetzuko Udaletxean. “Hondakinak batzeari dagokionez, Europak ezartzen dituen helburuak ez ditugu betetzen eta horretarako bitartekoak landu beharra dago”, esan du Eneritz Arbelaitz Oiartzungo zinegotziak eta Hobekiko kideak. Iñigo Gaztelu Larrabetzuko alkatea eta Mattin Aldaia Hernaniko zinegotzia ere egon dira prentsaurrekoan.


2019-02-26 | Zero Zabor
Errausketaren Aurkako Mugimenduak protestak iragarri ditu klimaren inguruko Change the Change biltzarrerako

Errausketaren Aurkako Mugimenduak mobilizazioak iragarri ditu martxoaren 5 eta 6rako Donostian, Klimaren Aldaketa dela eta bertan antolatu den Change the Change biltzarraren atarian. Biltzarrean parte hartuko duten aditu eta beste konbidatuei honela esan die EAMek: "Ongi etorriak mundu osotik Change The Change biltzarrera zatoztenoi. Ez utzi EAE, Gipuzkoa eta Donostiako agintariek ‘green-washing’ merkea egiten, eskatu benetako konpromisoa herritarren eta Lurra planetaren... [+]


2019-02-22 | Zero Zabor
Gloucesterreko polizia ikertzen hasi da erraustegiaren kontratu ezkutua, agintariak galdekatuz

Polizia britainiarra ikertzen ari da ea Gloucester eskualdeko (Gloucestershire) gobernuak, zehazki lehendakariak, oposizioko hautetsiekin negoziatu eta hitzartu zuen Javelin Park erraustegiaren benetako kosteak ezkutuan atxikitzea. Urbaser multinazionalak –Gipuzkoan Zubietako erraustegiaren 35 urterako kontzesioa duenak– lotutako kontratua agintariek aitortua baino %30 garestiago aterako zaie herritarrei, berrikitan jakin zenez.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude