Eskueran ditugun soluzio txikiak: komun lehorrak eta pixa probestea

  • Kaka eta pixa lurrarentzako ongarri bihurtzea betidanik egin badu gizakiak –duela oso urte gutxi arte– zerk eragozten dio soluzio erraz, merke, garbi eta jasangarriena berriro erabiltzea? Nagusiki tabu kulturalek. Horiek gaindituz gero –kultura batzuetan besteetan baino samurrago lortzen dena– konponbidea eskueran daukate herritar askok. Hasteko, etxean komun lehor edo konpostgilea ezartzea.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2018ko azaroaren 25a

Mendebalde aberatsean gero eta hedatuago daude konpost prozesuaren zati bat zirkuitu itxian egiten duten komunak, gehienetan sistema sofistikatuagoak darabiltzate, etxebizitzetan bertan alde batetik pixa eta bestetik gorotzak bideratzen dituztenak, hauek lehortzeko biltoki berezietan, usain txarrik eta arazo berezirik gabe. Teknologia maila bateko soluzioak dira, obra eskatzen eta koste ekonomiko bat dutenak. Merkatuan asko dira eredu eta markak.

Eskueran baratze edo lur mutur handi samar bat edukiz gero –edo eginkariak ontzi hermetikoetan bertaraino eramateko modua– benetako komun lehor edo konpostgilea (toilette seche, compost toilett…) ezartzea erraz eta merkeagoa da. Horietan komunak azpian dauka ontzi bat jendeen obramenduak zerrauts, txirbil, orbel eta antzeko lehorkinez estal-tzeko. Horrela eginda inolako usain txarrik eta bestelakorik ez da sortzen. Gero ontzi hori tarteka hustu ahal izango da konpost ontzi edo pila batean, sukaldeko edo baratzeko beste edozein hondakin organikok bezala luar edo konpost bihurtzeko prozesua osatu dezan.

Sistema hau ezagutzen dute Euskal Herrian batik bat festa eta ospakizunetan probatu dutenek: Euskal Herria Zuzenean, Usurbilgo Kilometroetan, Zubietako azken kanpaldian eta abar. Badira horiek kanpinetan edo nork bere etxean finko dauzkatenak.

Konpostatze prozesua txukun eginez gero, eginkarietan joan daitezkeen hesteetako bakterio, xixare eta beste edozein izaki arazorik gabe neutralizatzen da –estolderia normalen araztegiek lortzen dutena baino hobeto– eta horrek ez du sekreturik: nahasketaren tenperatura ondo kontrolatuz gero eta denborari bere lana egiten lagata. Azkenean lurrari elikagaitzat itzultzeko prest geratzen da. Beste kontu bat da, eta beste borroka bat izanen da, salmenta komertzialerako ari den baserritarrari ez zaiola baimentzen holakorik, edozein pestizida nazkagarri libre uzten zaion arren. Gai honetan urratsen bat eman nahi duenak ondo egingo du De Klerckek gomendatu bezala Joseph Jenkinsen The Humanure handbook (Giza simaurraren eskuliburua) leituz.

Etxeko simaur guztiak kudeatzea gehitxo iruditzen zaionarentzako, bada proposamen erreformistago bat: pixa erabili etxe barruko edo balkoiko loreak bezala baratzeko landareak ongarritzeko. Beti uretan oso diluituta egitea gomendatzen dute, %5ean (litro bat pixa hogei litro uretan). Renaud Loozeren L’Urine, de l’or liquide au jardin (Pixa, baratzerako urre likidoa) liburuak oso ongi azaltzen du nola egin, landareak elikatuz  nitrogeno gehiegigatik ez erretzeko.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Hondakinen kudeaketa  |  Energia krisia

Hondakinen kudeaketa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-01-21 | Usurbilgo Noaua
Minbizi eta sortzetiko malformazio kasuak gorantz erraustegietatik hurbil, OEIT-n azken datuen arabera

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak hondakinen errausketak gure osasunean izan dezakeen eraginari buruz, mundu mailan argitara emandako ikerketen datuak plazaratzen segitzen du sare sozialen bidez. Aste honetakoan, “Porta D, 2009 Systematic review of epidemiological studies on health effects associated with  management of solid waste” ikerketako datuak dakartza. Datu kezkagarriak, beste behin.


2019-01-18 | Zero Zabor
Madrilgo Auztegi Gorenak behin betiko baliogabetu du erraustegiaren kontratua eteteko Bilduko agintarien erabakia

Bildu agintean zela, GHK-k 2013ko azaroan Zubietako erraustegia egiteko kontratua bertan behera uzteko erabakia hartu eta enpresa multzoarekin adostu zuen eman beharreko kalte ordaina. Hiru urte eta erdi beranduago, 2017ko urtarrilean enpresa taldearen eta GHKren arteko tratua bertan behera utzi zuen Donostiako 1. Administrazio Auzietarako Epaitegiak. Auziak epaitegietako bidea osorik eginda, azkenean Madrilgo Auzitegi Gorenak erabaki du ez onartzea EHBilduk horri jarritako helegitea.


2019-01-17 | Zero Zabor
Portland Valderribasek ezingo du hondakinik erre Sevillan, Auzitegi Gorenak baimena baliogabetuta

Portland Valderribas zementu ekoizleari Andaluziako Juntak (PSOEren agintepean) baimena emana zion Alcala de Guadairako Los Alcores porlan fabrikan hondakinak erretzeko. Baimena lehenik Andaluziako Auzitegi Nagusiak baliogabetuta, Junta tematu zen helegitea jarriz eta orain Madrilgo Auzitegi Gorenak baliogabetu du behin betikoz baimen hori.


2019-01-15 | Zero Zabor
Gloucesterreko erraustegiaren 'zuloaren' eskandalua Londresko parlamenturaino iritsi da

David Drew Gloucester konderriko diputatu laboristak Londresko legebiltzarraren bileran eskatu du hango erraustegiaren diru-kontuetan azaldu den zuloaz eztabaida publikoa abiatu dezatela parlamentariek: "Erraustegiarena proiektua katastrofikoa da, datozen 25 urteetarako sistema bati kateatu gaitu eta honek ez dio batere lagunduko hondakinen murrizte eta birziklatzeari". 


2019-01-14 | Zero Zabor
Kornuallesko erraustegi berriak zazpi hilabete daramatza argindarrik sortu barik

Haserre dago jendea Kornuallesen (Britainia Handia). Urte askotako eztabaida eta oposizioa gainditzeko, St. Dennis erraustegia sustatzen zuten agintari eta enpresak argudio garrantzitsutzat aurkeztu zuen zaborrak kiskaliz argindarra sortuko zuela. Baina hilabeteak aurrera doaz, zazpi dagoenekoz, eta labeetako beroari argindarrik ateratzerik ez dute lortzen.


2019-01-11 | Usurbilgo Noaua
"Errausketaren osasun arriskua ofizialki onarturikoa baino askoz handiagoa izan daiteke", OEITeko medikuek ohartarazi dutenez

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak (OEIT) astero sare sozialen bidez artikulu ezberdinak argitaratzeari ekin zion urte amaieran. Eta horretan segitzen du osasun eta medikuntza arloko profesionalen ikerketa taldeak, abiatu berri dugun urte honetan ere. Egunotan, “Errausketa eta dioxinak. Konpondu gabeko arazoa” izeneko idatzia argitaratu dute.


2019-01-09 | ARGIA
Lurrera botatako latak jasotzen dituzten herritarrak sarituko ditu Valoniak

Naturatik jasotzen duen 100 latako, 5 euroko kupoia jasoko du herritarrak, proiektuan parte hartzen duten bertako enpresetan gastatu ahal izateko.


2019-01-08 | Zero Zabor
Eta Gloucesterreko erraustegiaren kontratua erakutsi dutenean... 100 milioi libra garestiago azaldu da

Iazko ekainean 15 eguneko gose greba egin zuen gazte batek Gloucesterren (Erresuma Batua) agintariei eskatuz bertan eraikitzen ari diren Javelin Park erraustegiaren kontratua osorik erakuts zezatela. Eguberriotan plazaratu dutenean, ezustekoa zeraman barruan: orain arte aitortua baino %30 gehiago kostako zaiela herritarrei. Protestak ugaritu dira eta politikari batzuek auditoria independentea eskatzen hasi.


2019-01-02 | Zero Zabor
GuraSOSek ostiralean entregatuko dio plan alternatiboa Gipuzkoako Foru Aldundiari

GuraSOSek berrikitan aurkeztutako Gipuzkoako hondakinen plan alternatiboa urtarrilaren 4an eguerdiko 12:00etan entregatu nahi dio Gipuzkoako Foru Aldundiari. Familiei dei egin die ordu laurden lehenago elkarturik azaltzeko Gipuzkoako Plazan, helduak beltzez eta haurrak baserritarrez jantzita, lepoan izar gorri bana daramatela.


2018-12-17 | Zero Zabor
Harlingeneko erraustegiaren sarrera blokeatu dute herritarrek, itxiera eskatuz

AfvalovenNee (Erraustegirik Ez) mugimenduak deituta, ziento bat herritar elkartu ziren ostiralean, abenduak 14, Harlingen herriko Omrin erraustegiaren atarian, haren itxiera eskatzeko. Aurretik, erraustegiaren jabea den Frisiako herrien elkargoak batzarra izan zuen eta bertan inguruko herrietako alkateek beren kezka azaldu zuten erraustegiaren kudeatzaileek informazioa ezkutatzen dietelako. Astebete darama geldirik Holandakoetan berriena den errauste plantak, hamaikagarren arazo teknikoa... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude