Lanbide Arteko Gutxieneko Soldata

Letra txikiaren zepoan harrapatuta

  • Joan den larunbatean, hilak 20, Bergarako laugarren instrukzio-epaitegian deklaratu behar zuen Jesus Mari Txurrukak. Bere aitonaren anaia Hanburgoko kontzentrazio zelai batean hil zen 1945ean, eta birramona berriz, faxistek hil zuten bederatzi urte lehenago, Elgetako haren baserrian hotz-hotzean tirokaturik. Baina ez du deklaratuko. Ez berak ezta urtarrilean zehar epaitegitik igaro behar zuten frankismoko biktimen beste 13 senideek ere.

Urko Apaolaza Avila @urkoapaolaza
2018ko urtarrilaren 28a
CEOE

Pasa den abenduaren 26an ekitaldi zaindu batean sinatu zuten Espainiako Gobernuak, CEOE eta Cepyme enpresarien elkarteek eta UGT eta CCOO sindikatuek gutxieneko soldataren inguruko akordioa: 2018an %4 igoko da, 2019an %5 eta 2020an %10. Egun 707 eurotan dena, 850 eurora iritsiko litzateke hiru urte barru beraz.

Madrilgo argazkiarekin batasun eta adostasun irudia erakutsi nahi izan zuten, lan prekarietateaz kezka gero eta handiagoa denean: “Igoera ezartzeko, kontuan izan dira ekonomiaren baldintza orokorretan izandako hobekuntzak”, azaldu du Espainiako Gobernuak errege-dekretua onartzerakoan. Unai Sordo Espainiako CCOOko idazkari nagusiak, bere aldetik, esan du negoziazio kolektiboan soldata igoerak lortzeko “akuilu” gisa balioko duela akordioak. Baina azken orduan gehitutako klausulek eta letra txikiak agerian utzi dute, beste behin, botere ekonomikoek zepoan harrapatuta dituztela.

Lanbide Arteko Gutxieneko Soldata erreferentzia garrantzitsua da, ez bakarrik hitzarmen bidezko soldatak ezartzeko, baita herritarrei oinarrizko errenta batzuk ziurtatzeko ere. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, adibidez, Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta (DSBE) gutxieneko soldatari lotua dago eta igoera horren arabera egin beharko litzateke teorian –praktikan ordea, DSBEak atzera egin du eta gutxieneko soldataren %88 izatetik %75 izatera igaro da hamar urtean–.

Espainiako Estatuan, badira urteak laguntza sozialak neurtzeko beste indize bat erabiltzen dena: IPREM. Indize hori izoztuta dago eta abenduaren 26ko akordioak ez dakar haren igoerarik. Hala, gutxieneko soldataren eta laguntza sozialak jasotzen dituztenen arteko aldea handituz doa, herritarren zati bat bazterkeria sozialean erortzeko arriskua bezainbeste.

Kritika zorrotzenak akordioaren letra txikiko bi zatik jaso dituzte. Alde batetik, igoerak ez die eragingo lanaldi partzialeko kontratua dutenei –ordaindu gabeko ordu estra gehien egiten dutenak, hain zuzen– eta autonomoei –enpresa bakarrarentzako aritzen diren autonomo faltsuak izanagatik ere–. Gainera, gutxieneko soldata erreferentzia gisa hartzen duten hitzarmen kolektiboetan ere ez da aplikatuko igoerarik. Orduan, zenbat langilez ari gara? CEOEk onartu du 136.000 eskas izango direla akordioaren onuradun zuzenak.

Europako trenaren azken bagoian

Nolanahi ere, igoerarik ez da izango Gizarte Segurantzan urtero 450.000 lagunek izena ematen ez badute eta Espainiako BPGa %2,5 ez bada hazten. Lehen baldintza erraz gaindituko dela dirudi, lan-merkatuaren prekarizatze basatiaren ondorioz –enplegu duin batetik bi edo hiru prekario egin daitezke oraingo legeekin–. Bigarrena bestelako kontua da. Kasik ziurra da aurten hazkundea %2,5ekoa izango dela, baina 2019an eta 2020an ez da horretara iritsiko, Europako Batzordeak egindako aurreikuspenen arabera. Eta hain justu azken urte horretan hitzartu da gutxieneko soldataren igoera handiena (%10).

Baina batez ere baldintzak jartzeagatik beragatik jaso dituzte besoak zenbait ekonomialari kritikok: “Sinpleki, gutxieneko soldataren igoera ezin da hazkunde ekonomikoaren menpe egon. Herritarren eskubideez ari gara, demokraziaz, duintasunaz, pobreziaren eta bazterkeria sozialaren kontrako borrokaz…”, azaldu du Fernando Luengo ekonomialariak La Marea egunkarian.

Azken urteetako igoera handiena izango den arren, eskasa da oraindik, krisi garaian gutxieneko soldataren bikoitza garestitu baita bizitza. Europako Karta Sozialak dio gutxieneko soldatak batez besteko soldataren %60 izan beharko lukeela. LABek 2014ko Eurostat-en datuak eskuan kalkulua egin zuen eta Hego Euskal Herrian %31ra ez zen iristen –Europako azken postuan legoke–; Espainiako Estatukoa %34,3 da eta Frantziako Estatukoa %47,9. Ipar Euskal Herriaren eta Hegoaldearen arteko aldea, prezioen zenbatekoa alde batera utzita, 701 eurokoa da (ikus goiko grafikoa).

ELAk eta LABek gogor arbuiatu dute akordioa. Lehenak gogorarazi du Gobernuak aurrez erabakita zuela igoera eta, elkarrizketa soziala “faltsukeria” iruditu zaio. LABek esan du igoerak handiagoa behar duela izan eta “inolako baldintzarik gabea”.

Azken bi lan erreformen ondorioz gertaturiko prekarizatze masiboaren aurrean, ikusi dugun bezala halako akordioak ezdeusa dirudi soldaten igoera orokor bat ekartzeko, baina sikiera eztabaida hauspotzeko balio izango du: berrikitan Bartzelonako EADA negozio eskolak argitaratutako ikerketa baten arabera, 2017an langileek %0,27 ikusi zuten murrizturik euren soldata Espainiako Estatuan; enpresetako zuzendaritza karguek aldiz %0,28ko igoera izan zuten eta erdi mailako arduradunek %2,72koa.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Prekarietatea  |  Errentaren banaketa

Prekarietatea kanaletik interesatuko zaizu...
2018-12-19 | ARGIA
Sexu abusuak jasan zituzten marrubi soroetako langileei elkartasuna adierazteko mobilizazioak deitu dituzte

Lau emakumek Antonio Mato enpresariaren kontra jarritako salaketa artxibatu du auzitegiak. Erabakiak haserrea eragin du, eta Hego Euskal Herriko hiriburuetan mobilizazioak deitu dira.


2018-12-17 | Uztarria
Apustu etxeen kontrako borrokak ez du etenik

Ez Azpeitian eta ez beste inon apustu etxerik nahi ez dutela aldarrikatu dute ostiralean (hilak 15) Balentina Agirre plazan dagoen apustu etxearen parean egindako elkarretaratzera bertaratu diren lagunek. Elkar-ekin taldeak deitu du kontzentrazioa, eta lan-eremu ezberdinetan aritzen diren Azpeitiko hamazazpi taldek bat egin dute kontzentrazioarekin. Horiek guztiek bat egin dute Elkar-ekinek plazaratutako adierazpenarekin.


2018-12-09 | Malen Aldalur
Hoteletako garbitzaileak
Bost izarreko esplotazioa

Tolesdurarik gabeko izara zuriak eta garbiak ohe gainean, usain goxoa, norbere etxean topatzea zaila den txukuntasuna. Halako ezaugarriak dituzte sarri hoteletako gelek, baina zer ezkutatzen da irudi horren atzean?  Feminizazioa eta prekarietatea. Hala uste dute Mari Cruz Elkoro (Durango, 1969) ELAko zerbitzu federazioetako idazkari nagusiak eta Sonia San Vicente (Bilbo, 1968) Constant enpresarentzat hoteletako gelak garbitzen dituen langileak.


Bizkaiko Simply supermerkatuetako langileek lan-baldintza prekarioak salatu dituzte

Asteazkenean eta ostiralean egun osoko lan-uzteak egingo dituzte, enpresaburuek langileei “entzun” diezaieten. “Gure osasuna beste edozeren gainetik dago”, aldarrikatu dute.


2018-12-05 | ELA sindikatua
Anoetako birmoldaketa lanetan atzeman diren irregulartasun guztien atzean iruzurra dagoela dio ELAk

ELAk Anoetako futbol estadioaren birmoldaketa lanetan iruzurra izan dela agerian uzten duen txostena aurkeztu du. Bertan azaltzen denez, Errealak gutxiago ordaindu dezan obren lizitazioa prezio merkean egin zen, beti ere, langileen lan baldintza eta segurtasunaren kaltetan.


9 kiloko prekarietatearen motxila

Industria garaia ia-ia ahaztuta genuenean, 1997ko Guggenheim Museoaren ate-irekitzea izan zen Bilbo hiria munduko mapan apurka-apurka kokatzen hasi zuena. 


2018-11-25 | ARGIA
Bilbao NH and Barceló hotel cleaners' strike

The workers have decided to go on strike until they get acceptable working conditions and regular contracts, and a sector-wide agreement is reached.


Euskal Kellyak

MTV music week-eko asteburuan abiatu zuten protestaldia eta greba mugagabean daude Bilboko NH eta Barceló Nervión Hoteletako garbitasun zerbitzuetako langileak. Musika sarien asteburuan Barceló Nervión hotelean gaueko prezioa 375 eurora igo den bitartean garbitzaileek gelako 2,5 kobratzen jarraitzen dute. Luxuaren atzean ezkutatzen den miseria honek sistemaren kontraesanak diruditen arren, sistemaren beraren egiturazko esplotazio mekanismoak dira.

Pankarta eta... [+]


2018-11-23 | ARGIA
Prekarietatearen eta esplotazioaren kontrako manifestazioa egingo dute ostiralean Bilbon

Bilboko gazte prekarioen Eragin asanbladak deitu du mobilizaziora. Bizitza esplotaturik emateko laburregia dela argudiatuz, kalera irteteko deia egin dute.


2018-11-19 | ARGIA
Greba mugagabeari eusteko asmoa berretsi dute Bilboko NH eta Barcelo hoteletako garbitzaileek

Lan baldintza duinak, kontratuen erregularizazioa eta Bizkaiko sektoreko hitzarmena ezartzea lortu artean, grebari eusteko asmoa agertu dute langileek.  


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude