Tablero zuri-beltza heziketan bidelagun

  • Gero eta gehiago dira xakea tresna hezitzaile gisa erabiltzen duten ikastetxeak, eta curriculumean ere txertatu dute hainbat lurraldetan. Ikasleek memoria, sormena eta lankidetza jorratzeko aproposa da, besteak beste. Tolosako Herrikide ikastetxera gerturatu gara, xakearen onurak ezagutzeko asmoz.

Miren Osa Galdona @Mirentx_U
2017ko abenduaren 24a

Katalunia da xakea hezkuntza sisteman barneratzen aitzindari (bost urte darama xakeak ikasgai moduan) eta Nafarroak gauza bera egin berri du: datorren ikasturtetik aurrera, hautazko ikasgaia izango da Bigarren Hezkuntzako lehen eta bigarren mailetan. Ikasleei jokoa irakastea baino gehiago, helburua da “ohiturak, prozesu kognitiboak eta gaitasunak garatzen laguntzeko tresna bat eskuragarri jartzea”. Eta asmo horrekin ekin diote Herrikiden. 3, 4 eta 5 urteko ikasleekin hasi dira, emaitza “oso positiboekin”, eta pixkanaka maila guztietan ezarri nahi dute.

Dantza, errespetua, adimen anitzak…
Gurutze Telleria eta Aintzane Leunda irakasleak hasi dira xakea lantzen: formazioa jaso zuten, materialak sortu zituzten eta praktikan jartzen joan dira. Formazioa hasi eta segituan izan zuten lehenengo ezustekoa: ez da beharrezkoa jokatzen jakitea, tresna pedagogiko moduan erabiltzeko. Xakea abiapuntu hartuta egin daitezkeen ariketak zein anitzak eta ederrak diren ere berehala jabetu ziren. Zer du, bada, xakeak, erreferentziazko tresna hezitzailea izateko? Pello Agirrezabal HH eta LHko zuzendariak argi du: “Elkartasuna, errespetua eta adimen anitzak erabat lantzen ditu. Ikaslea kolektiboan baino, pertsona indibidual bezala garatzeko aukera ere ematen du”. Haurrek txikitatik jolas moduan hartzen dute xakea eta tableroan mugimendu bertikalak, horizontalak eta dantzak egiten dituzte: “Ikasleen sormena sustatu behar dugu eta horretarako adimen espaziala funtsezkoa da. Tableroak asko laguntzen du horretan”, dio zuzendariak.

Helburua da ohiturak, prozesu kognitiboak eta gaitasunak garatzen laguntzeko tresna bat eskuragarri jartzea. Herrikiden 3, 4 eta 5 urteko ikasleekin hasi dira, eta pixkanaka maila guztietan ezarri nahi dute

Balioez ere mintzo da; esaterako, errespetua: “Bestearen txandak errespetatu behar dituzu nahi eta nahi ez, eta denbora jakin batez besteari utzi behar diozu jokoaren aginte makila”. Erabakiak hartzeko gaitasuna barneratzeko ere lagungarria da: fitxak nola mugitu norberaren erabakiaren baitan dago eta ondorioak norberak pairatu behar ditu. “Une batean hainbat aukera izan ditzakezu, baina bakarra aukeratu behar duzu. Bizitzako edozein arlotarako balio dezake horrek”. Beste balio bat, elkartasuna: “Ariketa batzuk binaka egitekoak dira eta momentu batean munduak buelta emango balu bezala, batak bestearen rola hartu behar du. Momentu horretatik aurrera bakoitzak bestearen piezekin egin behar du aurre”. Edo partidak taldean ere jokatu daitezke, lankidetza eta talde lana indartuz: esaterako, batek aurkariari jaten dion fitxa bakoitza, bere taldean jokatzen duen ikaskidearentzat izango bada, oso kontuan izan beharko du zein den jan behar duen fitxa, zein den bere taldekideari gehien komeni zaiona.

Ikasgai guztietan baliagarri
Pasillo erdian marraztuta duten xake taula erraldoian aritzen dira ikasleak xakeaz gozatzen: sekulako piezak eta material berezia dituzte, eta adin ezberdinetara egokitutako ariketak landu ditzakete. Gainera, musika, matematika edota historian bidelagun izan daiteke xakea. Esaterako, historiako klaseetan amu gehigarri bilakatu daiteke xakea, jokoan 1.500 urteko historia duelako eta paraleloki konta daitezkeelako xakearen eta historia garaikidearen pasarteak. Agirrezabalek adibidez, matematiketan erabili du: “Ikasleen arreta pizteko egin nuen, gai berri bat eman behar genuen eta lehen unetik haien inplikazioa lortu nahi nuen. Jolasaren bidez bidea ireki eta horretan laguntzen du xakeak; hortik abiatuta, irakaslearen ardura da bidea egitea”.

Taldean ere jokatu daiteke, lankidetza indartzeko: ikasleak aurkariari jaten dion fitxa bakoitza, bere taldean jokatzen duen ikaskidearentzat izango bada, oso kontuan izan beharko du zein den jan behar duen fitxa

EAEko hezkuntza curriculumean sartzerik izango al luke xakeak? Borondate politikoa badagoela uste du Agirrezabalek, baina lantaldeen egonkortasun falta dela arazoa: “Ikastetxe batzuetan, hainbat proiektu oso lotuta daude irakasle jakinei, eta gaur egun, irakasleek asko aldatzen dute ikastetxez”. Proiektu horiek, tartean Herrikiden martxan jarri duten xake hezitzaileak, arrakasta izan dezaten, gurasoak ere gakoa dira, Telleria eta Agirrezabalen hitzetan: “Ikastetxean ikasitakoak etxean izaten du jarraipena eta oso garrantzitsua da proiektuen berri ematea familiei. Garrantzitsua gutxienez zure seme-alabak zertan dabiltzan jakitea. Eskola programa familiek ondo ezagutzea oinarrizkoa da”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Hezkuntza  |  Xakea

Hezkuntza kanaletik interesatuko zaizu...
Ikasle autodefentsa sareak sortu dituzte batxilergoan, Aiaraldean, Tolosaldean eta Sakanan

Ebaluazio irizpideak bidegabeak direla salatu dituzte. Tolosaldekoa izango da sare zentrala.


2019-01-15 | Hala Bedi
'Alexia' plataforma birtualaren aurka erantzuteko deia egin dute Aiaraldeko ikasleek

Aiaraldeko Ikasle Autodefentsa Sareak Alexia izenarekin ezaguna den plataforma birtualaren aurkako lanketa hasiko du. Gurasoei “erosotasuna” sortzen dizkio programak, baina ikasleak “kontrol hutsera” mugatzen dituela uste dute.


2019-01-13 | Nora Barroso
Ikaslagunak

Ikasketa prozesua konplexua da. Konplexua, eragile ugarik, zentzumenek eta sentimenduek hartzen dutelako parte. Ez da lineala, emaitzak ez baitira bizigaien batura hutsa. Anitza ere bada, guztiok ikasteko ahalmena eduki arren gure ezaugarriek anitza egiten dutelako sorkuntza zein emaitza. Eta akrobata. Akrobata ere bai, pentsamenduak saltoka ibiltzen direlako eremu batetik bestera.

Onartu egiten dugu ikasketa prozesua kutxa batean sartzerik ez dagoela, hamaika estimuluk eragin arren haien... [+]


Euskal, frantses, espainol

Euskaldunok ez dugu egun hezkuntza-sistema propiorik, osasun edo ogasun-sistema propiorik ere ez dugun bezala, edo zer esanik ez, gobernu propiorik. Horixe da gure arazoa, herri menderatua izanik bahitu egin zaigula propiotasuna kudeatzeko boterea edo geurea-ren gaineko kontrola, bereak inposatu ahal izateko bertako erakundeak indargabetzen saiatzen delako beti menderatzailea. Estatu okupatu guziek dituzte beren lurraldean okupatzailearenak diren erakundeak, eta horregatik da oso garrantzitsua... [+]


2019-01-11 | I˝igo Igartua
Eusko Jaurlaritzak 12,7 milioi gastatuko ditu ikasleak sexuz banantzen dituen Opuseko sei ikastetxetan

Ikasle bati sexu-abusuak egin izanagatik hamaika urteko zigorra ezarri dioten irakaslea babestu duen Gazteluetako ikastetxeak, 3,5 milioi jasoko ditu.


2019-01-11 | Axier Lopez
Berton Bertokoa
"Urkullu jauna, eskoletan sukaldeak jarri ala Durangaldea oilo gorotzez beteko dugu"

Durangaldeko gurasoek osatutako taldea da Berton Bertokoa. Bi urte daramatzate lanean eskoletako jantokietan Eusko Jaurlaritzak ezarritako catering sistematik atera eta bestelako eredu bat aldarrikatzen: eskolan bertan prestatutako janaria, eskualdeko produktu ekologikoekin egindakoa. Umorea erabiliz, egun baten buruan euren eskaerei erantzunik eman ezean, Durangaldea oilo gorotzez beteko dutela mehatxu egin dute.


2019-01-11 | I˝igo Igartua
Kristau Eskola eta sindikatuek akordiotik urrun jarraitzen dute

ELA, STEILAS, LAB, CCOO eta UGT sindikatuak, Kristau Eskola patronalarekin bilduko dira ostiralean. Azken orduko aldaketarik ezean, asteazkenean hastekoa den hamar eguneko greba deialdiari eutsiko diote.


2019-01-04 | ARGIA
Seaskak kontzertu batez ospatuko du mende erdia, Berri Txarrak-en azken emanaldia izanen da Iparraldean

1969an sortu zen Seaska ikastolen federazioa. 2019. urtea mende erdia beteko du. 50. urtebetetze festaren lehen ekitaldia otsailaren 16an ospatuko dute Seaska zaleek.


2018-12-23 | Santi LeonÚ
GAIZKI ERRANKA
Gertatu izan balitz

Jendetza bildu zen joan den larunbatean, Iruñean, Skolae programari intsumisioa adierazteko manifestazioan. Hala erran zuen bederen Diario de Navarrak, argazkirik ez zekarren albiste batean. Twitterren, berriz, argazkiak badira, baina naski manifestazioaren ondokoak dira, jendetzak alde egin eta guardasolen azpian guti batzuk gelditu zirenekoak.


2018-12-21 | ARGIA
Estatuak ukatua, EEPk partez bermatua

Euskararen Erakunde Publikoak (EEP) hartu du bere gain, Seaskak ikasturte honetarako premiazko dituen 4,5 irakasle lanpostuak. Frantziako Estatuaren Hezkuntza ministerioak uko egin zion ikasturte hasieran.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude