Gazteen lan emigrazioa

Hautu askea ala behartua?

  • Azken urteetako egoera ekonomikoak inoiz baino beherago jarri du gazte enpleguaren lerro gorria. Ondorioz, ugari dira atzerrira doazenak, lanpostu duinen bila, kanpoko esperientziez ikastera. Baina zailtasunak ez dira amaitzen mugaz bestalde.

Itziar Ugarte Irizar @itzugarte
2014ko urriaren 19a
Eneritz Trigueros durangarra Austrian ari da lanean.
Eneritz Trigueros durangarra Austrian ari da lanean.

Krisi ekonomikoa lehertu zenetik, %43 inguru hazi da atzerrira doazen Hego Euskal Herriko gazteen kopurua. 2012. urtean 18-34 urte arteko 22.300 gazte joan ziren eta goranzkoa da joera. Are gehiago, ziurrenik handiagoa da benetako kopurua, hainbatek ez baitu baja ematen utzi duen herriko erroldan, eskubideak galtzea dakarrelako horrek (diru-laguntza publikoak jasotzeko aukera, pentsiorako kotizazioa, babes ofizialeko etxeetara sarbidea, udal hauteskundeetan bozkatzeko aukera…). Eskubide horiek galtzeak eta gazteen lan emigrazioak dakartzan zailtasunak azaleratu asmoz, Euskadiko Gazteriaren Kontseiluak Sos gazte: gazteen lan emigrazioa txostena plazaratu zuen 2013an. Gazteak atzerriratzera animatzen dituzten mezuen aurrean, fenomenoaren “alde iluna” azaldu dute.

Emigratzeko erabakia pertsonala eta positiboa izan daitekeen arren, erakundetik azaldu dute ez dela onargarria gazteak horretara bultzatzea, bertan dituzten eskubideak bermatzeko gai ez garen bitartean. Sarri, gazteen prekarietateak helmuga berrian ere badirauela ondorioztatu du txostenak eta berdintasuna, segurtasuna edo sexu askatasuna bezalako eskubideak galtzeko arriskua dutela, herrialdearen arabera. Ondorio sozial eta pertsonala ere nabarmendu dute.

Iparraldean, emigrazio sistematikoa

Ipar Euskal Herriko egoera larriagoa da Eguzki Urteaga EHUko Soziologia irakaslearen ustetan, bertako gazteen emigrazioa ez baita bukatuko krisi ekonomikoarekin, arazoa gabezia estrukturalak sortzen du. Urtero 8.000 ikasle inguru doaz Paue, Tolosa Okzitania edo Parisera goi mailako ikasketak egitera eta asko ez dira itzultzen, Iparraldean ez dutelako ikasitakoaren araberako lanposturik aurkitzen. Urteagaren esanetan, arazoa konpontzeak unibertsitate propio bezain sendoa edukitzea eta bertako lan-merkatuak gazte prestatu horiek integratzeko gaitasuna izatea eskatzen du.

Egungoa inoizko belaunaldirik trebatuena dela diote datuek, eta akademikoki prestatuenak dira joaten lehenak. Soziologoaren aburuz, gazteen prestakuntza akademikoaren eta enpresen lan eskaintzaren arteko desoreka dago horren atzean. Ikerkuntzan eta garapenean nahikoa inbertitzen ez dela deritzo eta gazteen prestakuntza ez dela behar bezala baloratzen, bereziki Hegoaldean. Ernai gazte antolakundetik gaineratu dutenez, multinazionalen enpresa eredua ere bada arazo, eguneroko beharrei erantzuteko prestakuntza baxuak autogestioa eta ziurtasuna zailtzen dituelako.

Atzerriratzea ez da txarra, berez. Bat datoz horretan bai Urteaga eta bai euren esperientzia kontatu diguten lau gazteak. Arazoa itzultzeko aukera gutxi izatean datza edo bueltatzeak maiz norberaren ibilbide profesionala sakrifikatzea dakarrela. Lau gazteak ez dira damu hartutako erabakiaz, baina mesfidantzaz mintzo dira sorterrirako itzuleraz.

Eneritz Trigueros, Austrian
"Atzerritarrak tratatu izan ditugun modu berean tratatzen gaituzte"

Iazko abenduan arkitektura ikasketak bukatu ostean, lanbide horretan %50etik gorako langabezia tasa zegoela ikusita abiatu zen kanpora Eneritz Trigueros durangarra: “27 urterekin, nik neuk irabazitako dirua izateko beharra neukan eta lan egoera egonkorra lortzeko aukera bakarra atzerrira joatea zela konturatu nintzen”. Vienan hartu zuen lur eta hasierako hiru hilabeteak arkitektura estudio batean eman zituen, egunean zortzi orduz praktiketan, aldi berean lana bilatzen zuen bitartean. Zorionez, dio, praktikak bukatu eta hurrengo astetik lanean dihardu Linz hirian.

Kanpoan bizitzea zaila dela aitortu digu durangarrak. Diferentzia kulturalek egunerokoa oztopatzen dute eta gauzak ondo ez doazenean gertukoenen babes falta nabaritzen da. Vienan Europa hegoaldeko gazte ugari daudela dio, asko egoera kaskarrean. “Oztopo nagusienetakoa kanpotarra izatea da, guk atzerritarrak tratatu izan ditugun modu berean tratatzen gaituzte”. Alokairu baterako, adibidez, nahiago dute austriar bat, bera baino.

Oraingoz ez da jarri itzulerako egunean pentsatzen, Euskal Herrian arkitekto gisa lan egiteko aukera gutxi dituelakoan. Etxean dirurik ez eskatu eta independente izateko helburua laster beteko du, baina bestelako bizi-proiektuak zail ikusten ditu. “Ez dut neure burua inon finko ikusten, beraz, aukerak sortu ahala joango naiz etorkizuna erabakitzen”.

Arantzazu Agirre, Irlandan
"Egungo egoeran, ezin da finkatu urte askoan bizi proiektu bezala ezagutu duguna"

Haur Hezkuntza eta Psikopedagogia ikasketak amaitu eta hainbat hilabete lanik gabe igaro ostean, egunkariko iragarki bati kasu eginez au-pair bila zebilen familia batengana zuzendu zen Arantzazu Agirre oñatiarra. “Nire helburua ez da horrela lan egitea, baina aukera polita izan zitekeela pentsatu nuen, bai bidaiatzeko, baita ingelesa ikasteko ere”. Argi ikusten du erabakia hartzera ez zuela egoerak behartu, unean uneko aukerak aprobetxatzeko gogoak baizik. Esperientzia aberasgarritzat du kanpoko egonaldia: “Familia eta lagun giro segurutik urrun, zure burua egoera berrietan jartzea beti da positiboa, une gogorrak bizi arren”.

Emigratzea irtenbide bakar bihurtzen denean, ordea, esperientzia asko okertu daitekeela uste du. “Jendea jakitun da beste herrialde batera lana aurkitzera joatea ez dela batere erraza”. Egungo egoeran, ezin da bizi proiektu zehatzik finkatu, Agirreren esanetan, “ez behintzat urte askoan gehiengoak bizi proiektu bezala ezagutu duguna; lana, etxea, familia …”. Helburu horiek oso urruti ikusten ditu, “ezinezko”. Posible den arte, loturarik gabe egoteko askatasuna aprobetxatzea tokatzen dela dio.

Xabier Agirre, Indian
"Atzerrian hartutako esperientziak lana aurkitzen lagunduko didan esperantzaz itzuliko naiz"

Xabier Agirre donostiarrak Enpresa Zientziak eta Ingeniaritza Teknikoa ikasi zituenetik, bi urte daramatza etxetik kanpo, Eusko Jaurlaritzako beka batekin. Esperientzia berrien eta lanpostu baten bila abiatu zen atzerrira. Lehen urtea Indonesian igaro zuen, aurten berriz, Indian da. “Euskal Herrian lan eskaintza handiagoa egon balitz, zailagoa izango zen erabakia hartzea”.  Egoera hark bultzatu zuen kanpora, baina ez du damurik hartutako erabakiaz.

Euskal Herriko Rinder enpresak Indian duen lantegian ari da egun, denetariko eginbeharrak betetzen: marketin lanak, kostuen kontrola, herrialdeen azterketak…  India une interesgarrian ikusten du donostiarrak, mugimendu ekonomiko, politiko eta sozial indartsuz. Bekako diruak beti hil amaierara iristeko adina ematen ez duen arren, Agirrek dio eroso bizi dela eta aukera izan duela zenbait bidaia egiteko. Galdutako gauzen artean, bozkatzeko eskubidea aipatu digu; “ez du behar bezain ondo funtzionatzen horrek”.

Ondo formaturiko belaunaldi bat galtzeko arriskua ikusten du donostiarrak, eta aktiboago eta lan aukerak sortzen ikusi nahiko lituzke gazteak. Beka amaituta, urtea bukatu aurretik bueltan izango da ingeniaria. Lagun eta senideek kontatu diotenagatik, ez du uste lan aukerak hobetu direnik, baina hala ere, baikor begiratzen dio geroari. Atzerrian hartutako esperientziak lana aurkitzen lagunduko dion esperantzaz itzuliko da, “pixkana bizi proiektua aurrera eraman ahal izateko”.

Melani Zendoia, Kolonbian
"Nire egoera ekonomikoa ez da batere hobetu, alderantziz"

Ikasketak bukatu osteko lan panorama ikusita erabaki zuen Melani Zendoia zarauztarrak atzerriratzea. “Denboraldi baterako izan behar zen, baina Kolonbiara iritsi bezain pronto herrialdeaz maitemindu nintzen”, aitortu digu. Psikologoa da eta orain baita okindegi bateko “enpresari txikia” ere, bizileku duen Cartagena de Indias hiriko auzo gatazkatsuenetako batean. Okindegia jarri du han martxan, bertako jendeari lana eman asmoz. Hori gutxi ez eta umeentzako ludoteka bat ere abiarazi du. Izan ere, diru sarrerak oso mugatuak eta gastuak izugarriak direla azaldu digu: “Osasun zerbitzua ordainpekoa da, eskola publikoak oso xumeak dira eta pribatuak erabat arrazistak, ez dago garraio publikorik, ezta urik ere, eta argia astean bi-hiru bider joaten da. Nire egoera ekonomikoa ez da batere hobetu, alderantziz”.

Arrazoi ekonomikoengatik kanpora joatea “soluzioa baino, ihesbidea” dela dio. Politika egokiago batek asko lagunduko lukeela uste du Zendoiak, baina bitartean, gazteek trebatzen jarraitu behar dutela gaineratu du. 

Cartagenari hartu dion maitasuna, ordea, ezin ezkuta dezake zarauztarrak, “etengabeko amodio-gorrotoa” dela esan arren. “Herrialde honek badu zerbait zoragarria, ereiten duzun guztia hazi egiten da. Hainbeste dago egiteko!”. Jendeak ideia eta proiektu berrietan sinesten duela dio. “Euskal Herrian gazteoi ez digute berritzen irakasten, lanik ez izateko arriskuaren aurrean betikoa egitera bultzatzen gaituzte”. Gogorragoa izanagatik ere, gehiago asetzen du Kolonbiako bizitzak. Oraingoz, beraz, ez da itzuliko. Epe luzera begiratzea ez du atsegin, baina etorkizunean enplegu anitzetan murgilduta ikusten du bere burua. Gaur hemen, bihar han.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Ekonomia krisia

Ekonomia krisia kanaletik interesatuko zaizu...
Banku etikoak hiru bider errentagarriagoak dira ohiko bankuak baino Lehman Brothers erori zenetik

Europako parlamentuan aurkeztu duten txosten batek erakusten ditu finantza etikoen azken hamar urteetako hazkunde datuak.


2019-03-13 | ARGIA
2008-2009ko hazkunde baxuetara itzulita, kezka da nagusi munduko ekonomian

Krisi ekonomikoaren urte gogorrenak izan ziren 2008 eta 2009a. Hamar urte baino gehiago pasata, datu makroekonomikoek erakusten dute garai hartako hazkunde baxuetara itzultzen ari dela munduko ekonomia.


Krisialditik irakaspenak

Hamar urte joan dira munduko ekonomiaren krisialdi larria hasi zenetik. Eraldaketa ugari izaten ari da gure eguneroko bizitzetan. Halere, badirudi ez dugula ezer handirik ikasi geure ohiko portaerak aldatzeko. Neurri paregabean kontsumitzen jarraitzen dugu, ingurumena kutsatzen, armak ekoizten eta gerrak sustatzen. Begi-bistakoa da, gizakia aseezina da eta horrela jarraituko du planeta honetako baliabide oro amaitu arte.

Azken urte hauetako ekonomiaren bilakaerak, bestalde, garbi erakutsi... [+]


Banku etikoek hiru aldiz gehiago ematen dute banku tradizionalek baino

Europa osoan egindako azterketa baten arabera, azken hamar urteetan banku etikoek tradizionalen errendimendua hirukoiztu dute berezko baliabideak erabiliz. “Banku tradizionalek 100 metroko lasterketa irabazi dute, baina etikoek maratoia irabazten segitzen dute”, diote egileek.


2019-02-14 | Hamaika Telebista
Komunean, pobreziaren eta murrizketen kontra

Elkarretaratzea egin dute Eusko Jaurlaritzaren Bilboko delegaritzaren aurrean pobrezia eta murrizketen aurka. Gaur goizean aurkeztu da diru-sarrera bermatzeko errentaren proiektua bozketara.


2019-02-05 | LAB sindikatua
Barakaldoko Udal Gobernuak egindako murrizketak salatu dituzte hainbat eragilek

Hainbat eragilek, LABek barne, protesta egin dugu Barakaldon, udaletxearen aurrean, gizarte arloan egindako murrizketak salatzeko. Hain zuzen ere, gaur da lehen eguna emergentziazko laguntzak eskatzeko Barakaldon. Iaz, 1.553 familiak eskatu zuten laguntza lehen egunean; hori bai, gero sei hilabete pasa ziren espedienteak onartu edo ez erabaki arte. Hortaz, murrizketak ez ezik, gai honetan udalak duen jokabidea eta utzikeria ere salatu dugu gaur, komunikabideei igorritako ohar batean azaldu... [+]


Munduko soldatapekoen lan egoera kaskartzen ari da, testuinguru ezegonkor baten erdian

Munduko kontinenteen arteko lan egoeren aldeak murrizten ari dira. Europako soldatak izoztuta dauden bitartean, Asiakoek goranzko joera nabarmena dute. Mendebaldeko herrialdeetan lanaren produktibitatea soldatak baino gehiago hazi da azken bi hamarkadetan.


2019-01-23 | I˝igo Igartua
Epaitegiaren eskumen arazo bat medio, Xabi Alonsoren aurkako epaiketa atzeratu da

Madrilgo Fiskaltzak bost urteko kartzela zigorra eskatzen du futbol jokalari ohiarentzat, 2010, 2011 eta 2012. urteetan Ogasunari iruzur fiskala egitea egotzita.


2019-01-18 | Axier Lopez
Xabi Alonso futbolari ohia asteartean epaituko dute zerga iruzurra egotzita

Urtarrilaren 22an Madrilen epaituko dute Tolosako futbolari ohia. Bost urteko espetxe zigorra eskatu du fiskaltzak, Real Madrileko jokalaria zela, bi milioi euroko iruzurra egitea leporatuta.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude