Naomi Kleinen deia: klimaren krisia jarri ezkerraren ardatz

  • Kanadako autogintzako, energiako eta papergintzako sindikatuek elkartuta sortu Unifor sindikatu handiaren lehen biltzarrera konbidaturik, Naomi Kleinek aldarrikatu du mugimendu sozialek eta sindikalistek elkarlana estutu behar dutela, ardatz nagusi klimaren aldaketa edukiko duen ezkerreko agenda alternatiboaren inguruan.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2013ko urriaren 20a
Naomi Klein
Naomi Klein

“Alternatiba” ekitaldiaren barruan Baionan urriaren 6an entzun ahal izan ziren mahai-inguru ugarietako batean, Iñaki Antiguedad eta Joseba Azkarragaren ondoan, Amaia Muñoa ELA sindikatuko idazkari nagusi ordeak Florent Marcellesik haientzako egin ikerketa aipatu zuen.

Entzule zirenetako bat baino gehiago harrituko zen entzunda Euskal Herriko sindikatuetan beteranoa den ELAk aintzat hartzen dituela ekologia politikoan ezaguna den Marcellesik Ekonomiaren trantsizio ekologikoa. Zergatik? Zertarako? Nola? liburuxkan idatziak. Alternatiba osoaren izpiritua biltzen baitzuen mahai-inguruaren tituluak,  “Euskal Herriaren desafioak birmoldaketa ekologikoa, elikadura subiranotasuna eta trantsizio energetikoaren aurrean”, Muñoak garbiki aitortu zituen sindikalismo klasikoaren zailtasunak langileen interesen defentsako orain arteko agenda lotzeko.

Aste gutxi lehenago, irailaren 1ean, autogintzako, energiako eta papergintzako zentralak elkarturik Unifor izen berriarekin Kanadako sindikatu handiena sortu dutenek lehen biltzarrera deitua zuten Naomi Klein, globalizazio neoliberalaren ikertzaile eta kontrako ekintzaile ezaguna dena. Honek titulu bikoitza ipini zion mintzaldiari: “Klimaren krisia eta ezkerreko agenda bateratu bat” eta “Zergatik sindikatuek bat egin behar duten klimaren inguruko borrokarekin”.

No Logo eta Shock Doctrine liburuen eta The Take dokumentalaren egile arrakastatsuak sorterri duen Kanadako egoeraz egin zituen arren erreferentzia asko, mundu osoko langileei interesatzeko moduko aldarrikapena egin zuen. Hona laburpena.

Azken 35 urteotan multinazionalek krisi guztiak –ekonomikoak, naturaren hondamendiak, gerrak– probestu dituztelarik beren interesen mesedetan, aurre egiteko ez da aski izan jendeak logika horren hariak ezagutzearekin. Logika horren kontrako mobilizazioak ere ez diren moduan: sortu, indartu, itxaropenak piztu eta desagertu egiten dira. Zergatik?

Saiatzen ari garelako 30 urteotan jendarteak eta langileen eskubideak astindu dituen gerrak utzitako hondarrak organizatzen. Kalera atera diren gazte eta ez hain gazteak neoliberalismoak antolatutako gerra horren umeak dira.

Mugimendu sozial berriek gauza asko ekarri dute, jendetza handiak mobilizatzeko ahalmena, benetako aniztasuna, asmo handiei ekiteko konpromisoa, demokrazia sakoneko antolakuntzak. Baina mugimenduok behar dituzte langileen sindikatuak, hauen historia erradikala, indar instituzionala, aingura moduan mugimenduari egonkortasuna eman diezaioten. Antolatzeko daukaten esperientzia ere bai.

Sektore publiko indartsua behar

Baina korporazioek ezarri duten austeritatearen kontra herritarrak mugitu arren, oraindik zerbait falta zaio mugimenduari, Naomi Kleinen aburuz: ez dugula benetan sinesten posible dela agenda neoliberalaren ordez bestelako bat eraikitzea. Gazteek ez baitute ezagutu arau gabetzea, pribatizazioa eta murrizketa ez den ezer.

Defenditzen besterik ez dakigu, eraikitzen ez. Baina haien gezurrei uko egitetik haratago geure egiak behar ditugu. Ez da aski haien proiektua arbuiatzea, gure proiektua behar dugu.

Elite ekonomiko eta politikoak extractivistak dira. Jokatzen dute mugarik ez balego bezala, ez planetari lehengaiak erauzteko, ez gizartearen funtzionamenduan, ez langileen gorputzek soportatu dezaketen zaman. Eliteentzako eskulana lehengai bat da, petrolioa bezala, ahalik eta gehien ustiatu behar dena, axola izan gabe alboko kalteez, izan osasuna, familia, jendartearen egitura, giza eskubideak.

Kontaketa horren aurrean jartzeko narratiba sendoena klimaren aldaketak ematen digu. Gaurko eredu ekonomikoak ez bakarrik astintzen ditu langileak, herriak, zerbitzu publikoak eta babes sozialezko sareak. Planeta bera sostengatzen duen bizia astintzen du, bizirik izan dadin baldintzak suntsitzen.

Klimaren aldaketa ez da ‘gai bat’ besteen zerrendari gehitzekoa. Zibilizazioaren garrasia da. Gainditu ezin diren mugak badirelako. Trantsizioa egin beharra daukagu eta oraintxe.

Sindikalista asko deseroso egon daitezke eztabaida honetan, autogintzan, meatzaritzan edo karbono isuri handiko sektoreetan ari direlako. Ez diete klimaren krisia laga behar ekologistei, sindikalistek barneratu behar dute gure gizartea aberastasunera eraman duen iraultza industriala bera dela orain naturaren sistema guztiak hankaz gora jartzen ari dena.

Kliman zentratzeak ez dakar gainerako borrokak uztea. Aitzitik, klimaren krisiak areagotzen du austeritateari aurre egin beharra, datozen hondamendiak gainditzeko zerbitzu eta azpiegitura publiko sendoak beharko direlako.

Sektore publikoa biziberritu beharra daukagu. Karbono ixuriak gutxiagotzekotan, garraio publiko garbiagoak behar dira edonon. Etxegintza aldatu, energiaz eraginkorragoa izan dadin. Ez ditugu azpiegitura berriak behar, inbertsioak behar ditugu lehendik dauzkagunak hobetzeko. Klimaren borrokak ez ditu langileak zerbitzu publikoen borrokatik aldenduko, alderantziz baizik.

Milioika lanpostu berri behar dira politika horretan. Dagoenekoz ekonomiaren atal handiak dira low-carbon, karbono isuri urrikoak, sarritan okerren ordainduak. Horiek murrizketaz zigortu ez, soldata hobez sustatu behar dira. Zaintzaileak, hezitzaileak, osasun zerbitzuetakoak, zerbitzu publikoetakoak... horietatik beharko dira gehiago.

Nola finantzatu? Eliteek erakutsi dute dirua badagoela, bankuak zulotik ateratzeko erabili dute. Dirua justu bankuetan eta klimaren krisia eragiten duten konpainia handienen esku dago. Merkataritza librearen araurik gabeko globalizazioa sustatu dutenak, bateko eta besteko industria-gabetzeak dakarren langabeziaz gain, klimaren krisiaren errudun nagusietakoak dira.

Beraz, aplikatu dezagun the polluter pays araua, kutsatzaileak ordaindu behar du: karbono isurtzaileentzako zergak, salerosketa finantzazkoentzako zergak, korporazioen etekinentzako zergak.

Naomi Kleinek dio, amaieran: industria kutsatzaile zahar bat ixten diguten hurrengo aldian, ez dugu konformatu behar. Ez eskatu baimenik. Enpresa okupatu dezagun, geureganatu, kooperatiba bihurtu, jarduera iraunkorrago bat bilakatzeari ekin. Klimaren krisia tresna dugu: hartu eta erabili dezagun, ustez ezinezkoa dena eskatzeko.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Klima aldaketa

Klima aldaketa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-10-08 | ARGIA
IPCCko adituek ohartarazi dute: "12 urte besterik ez dauzkagu klimaren beroketa katastrofikoa saihesteko"

Munduak Klimaz dauzkan aditu nagusiek, Nazio Batuen Erakundearen IPPC Klima Aldaketari Buruzko Gobernu Arteko Taldeak ohartarazi du planetak ez dauzkala 12 urte baino gehiago beroketa globalaren muga 1,5ºC-ren mugaren azpitik atxikitzeko. Hortik aurrera, gradu erdiko edozein igoera aski izango da milioika jende harrapa ditzaten lehorte, uholde, muturreko beroaldi eta pobreziak.


Baiona: erresistentzia eta eraikuntzarako deia Alternatibatik

Aldaketa klimatikoaren saihesteko bideak marrazteko eta justizia klimatikoaren alde lan egiteko gunea izan da Baiona Ttipia, asteburu guztian zehar. 15.000 herritar batu dira, hausnartzeko, alternatibak deskubritzeko zein garatzeko, eta nola ez, benetako aldaketak exijitzeko agintariei.


2018-10-04 | ARGIA
Alternatiba Tourra Donostian: Baiona helmuga, klimaren alde bizkortzea helburu

Urriaren 5ean, ostiralarekin, Donostiatik igaroko da Alternatiba Tourra. Ekainaren 9an Parisen hasi eta 5.800 kilometro egin ondoren Baionan asteburuan amaituko den bizikleta itzuliak klimaren aldeko bizkortzea du helburu, eta horretarako ekonomia eraldatzailea ezinbesteko dela diote ekimenaren sustatzaileek.


Code Rood mugimendua
Ehunka lagunek enpresa kutsakor bat blokeatu dute hiru egunez Herbehereetan, klima aldaketaren aurka

Code Rood mugimenduak bigarren aldiz blokatu du klima aldaketa eragiten ari den enpresa kutsakor bat, Herbehereetan. NAM izeneko enpresak gas tankeak dauzka Groningen hiritik gertu, eta bizilagunak gune kutsakorra izateaz gain, lurrikarak eragiten dituela salatzen ari dira. 700 lagunek desobedientzia zibileko ekintza prestatu eta 50 orduz sarbideak itxi zituzten, enpresaren lana etetea lortuz. Bost lagun zauritu zituen poliziak. Jarraian ekimenaren argazki eta bideoak.


2018-09-12 | ARGIA
Europako ingurumen zuzentarauak "deforestazio katastrofikoa" eragin dezake

Klima aldaketari aurre egin nahian, energia lortzeko egurra erretzearen alde egiten du Europar Batasunaren Energia Berriztagarrien Zuzentarauak. Bestelako neurririk gabe, ordea, egurraren demandak basoak hustuko dituela eta karbono dioxidoaren isuria handitu dezakeela ohartarazi dute zientzialariek. “Hondamendiaren hasiera da”.


Beroaldi globalak badu klase sozialen berri: txiroak kiskali estreina

2018ko uda beroarekin ipar hemisferio osoak hurbilagotik ezagutu du klimaren aldaketa. Tifoien edo uholdeen zalapartarik gabe, haiek bezain suntsitzaile gerta daitezke beroaldi handiak. Beste gauza gehienetan bezala, ordea, beroaren erasoa ez dute berdin nozituko hotza eskuratu dezaketenek eta freskatzeko modurik ez dutenek. Aire egokitua behar duten hirietan, gero eta hiritarragoa den gizadiaren barruan, jende eta auzo txiro eta bakartuenak dira galdaran legez egosteko arriskuan.


2018-09-07 | Nahia Ibarzabal
Nerabe batek eskola-greba hasi du klima aldaketagatik Suedian

Greta Thunberg hamabost urteko gaztea ez da itzuliko klasera, politikariek klima aldaketa saihesteko neurriak hartu arte.


2018-09-06 | Amaia Lekunberri
Hambacheko basoa husteko saiakeran ari da Alemaniako polizia

RWE konpainia elektrikoak basoaren 100 hektarea hustu nahi ditu lignitoa ateratzeko. Zuhaitzen mozketa eragozteko, arboletan eraikitako etxeetatik erresistentzia egiten ari dira ekintzaileak.


2018-08-24 | ARGIA
Desazkundeaz nazioarteko biltzarra burutzen ari dira Suediako Malm÷ hirian

“Garai nahasietako elkarrizketak” darama titulu Suediako Malmö hirian abuztuaren 21etik 25era burutzen ari diren Desazkundeari buruzko biltzarrak,  Desazkundea Ikerketzeko Institutuak antolatuta.


Kalifornia kiskaltzen ari da bere historiako suterik bortitzenaren garretan

Kalifornian Mendocino Complex bataiatu duten sutea estatuko hondamendirik handiena bilakatu da. Astearterako ofizialki 290.692 akre (117.638 hektarea) erreak zituela iragarri zuten, Gipuzkoako lurraldearen erdia adina. Geroztik, gainera, beste sute txikiago batzuekin elkartu da. 14.000 suhiltzaile daude estatuko hamasei suteri aurre egiteko egoera nahiko kaxkarrean. Oraindik egoera okerrera egingo du bero eta haize-bolada handiko egunak espero dituztelako eta hilabetea joango dela kalkulatu... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude