Ur Apalategi

"Obren epaile bakarra denbora da"

  • Aho inguruko bizarrek ez dute aho-bizarrekin zerikusirik.
     

Sustrai Colina
2009ko abenduaren 06a
Ur Apalategi
Ur ApalategiDani Blanco

Hara, euskal literatur sistema ipurdi bistan utzi zuen frankotiratzailea!


Bizi eta sufritutako esperientziak literaturarako isuri nituen, baina literatura instrumentalizatu gabe. Zin dagit, halere, errealitateak liburua gainditzen duela egunero-egunero.


Normala inork argitaratu nahi ez izatea!


Liburuak izan zituen trabek liburua bermatu baino ez zuten egin. Pentsa, gerora jakin nuen liburua argitaratzeko ahaleginean zentsuratua izan zen argitaletxe batek dirua eskaini ziola argitaletxe txikiago bati, liburua argitaratzeagatik.
 

Zerrenda beltzera kondenatuta zaude?


Gaia ukitzen ez dudano, ez dut uste. Produktu ona eskaintzen badiet, komertzioa egiten segituko dute, nireekin liburu guztiekin bezalaxe.
 

Eskerrak Kirmen Uribek glamourra ematen diola euskal literaturari, bestela…


Sari horrek gehiago esaten du egungo espainiar literaturaren funtzionamenduaz eta beharrez, euskal literaturaren kalitateaz baino.
 

Inbidia sumatzen dizut...


Sariak joko sozialak dira eta merkatu literarioak funtziona dezan beharrezkoak dira, baina idazleak, bere baitan, ongi daki zein den obren epaile bakarra, eta hori ez da ez epaimahaia, ez salmentak, denbora baizik.
 

Zakurraren bibolinak! Esadazu orain ez zarela idazle profesionala, eta tar tar tar guztia...


Ez naiz ofiziokoa, ez, baina bereizketa hori alimaleko zozokeriatzat daukat, gure azpigarapen kulturalaren ondorio den konplexu bat gehiago. Literaturatik bizi diren eta literatura bizi duten idazleak bereizi beharko lirateke. Bide batez, jakizu hainbat eta hainbat maisu-lan ofiziokoa ez den jendeak idatzi dituela.
 

Izenik?


Tolkien lanbidez unibertsitario filologoa zen. Saizarbitoria soziologoa, Proust diruduna. Eta kontrako adibideak ere eman ditzaket, hots idazle profesionalak zabor literarioa kontainerkadaka ekoizten dutenak. Coelho eta Higgins Clark, kasurako, profesionalak dira.
 

Kasualitatez, ez zara unibertsitateko irakasle alfer horietako bat izango, ezta?


Gutxienez, lau lan dituen pertsona bezala ikusten dut nire burua, idaztea, irakastea, ikertzea eta editatzea. A, eta bide batez, ezagutzen ditudan unibertsitateko irakasle guztiak lanez itota bizi dira.
 

Alfer-alferrik, unibertsitateak zertarako balio duen ikusita…


Unibertsitatearen bokazioa ez da enpresan lan egiten irakastea, ikasleari gizaki gisa hobetzeko formazio intelektual eta humanoa ematea baizik. Ados, zure burua urkatzeko moduko irakasleak daude, baina beste batzuk bizitza aldatzen dizute.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Literatura  |  Literatura

Literatura kanaletik interesatuko zaizu...
2019-03-20 | ARGIA
Verdes liburu-dendak euskal kulturari egin zion ekarpena omenduko du Bilboko Loraldiak

Loraldia Festibalak Bilboko Verdes liburudendako azken kudeatzaileei omenaldia eskainiko die martxoaren 24an Arriaga Antzokian, Loraldia Festibalaren 5. edizioaren baitan.


Mayi Pelot
Gure zientzia fikzioaren aitzindari

Mayi Pelot idazlea omentzeko ekitaldia antolatu dute elkarlanean Sareinak taldeak, Maiatz elkarteak eta Baionako Zizpa gaztetxeak. Zizpan bertan egingo dute ekitaldia, hilaren 16an, arratsaldeko 5etatik aurrera. Lau lagun hauengana jo dugu xehetasun bila: Amaia Alvarez Uria (Sareinak taldeko kidea eta ikertzailea), Itxaro Borda (idazlea), Arrate Hidalgo (editorea, itzultzailea eta ikertzailea) eta Josune Muñoz (ikertzailea).


2019-03-17 | Kepa Matxain
Zer feriatzen dute Farmazia Beltzean?

Bat-batean agertu ziren liburu dendetan, inolako abisurik eman gabe: gurutze bat atzealdean inprimaturik zeukaten aleak, Farmazia Beltza idatzirik albo batean. Argazki-azpititulu esperimentu bat izan zen aurrenekoa, eta segidan etorri ziren beste lau artefaktu, guztiak ere ohiko argitaletxeetan nekez kabitzekoak. Farmaziako bi botikariorekin bildu gara Donostiako Komikigunean, guztia nola hasi zen eta aurrerantzean ze asmo dituzten jakiteko.


Zer gertatuko ote?

Txekhov kanadiarra deitu izan diote Alice Munrori, hizpide dugun ipuin bilduma idatzi duen egileari. Sari asko jaso ditu egin duen ibilbide literario luzean, besteak beste 2013an Literaturako Nobel Saria. Epaimahaikideek esan zuten ipuin garaikideko maisua (maistra?) zela. Hamalau ipuin liburu argitaratu ditu gaur arte, lau urtean behin bat gutxi gorabehera, eta euskaraz bi liburu ditugu: 2012an Zorion handiegia itzuli zuten eta 2018an Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak,... [+]


2019-03-14 | ARGIA
Sexu-abusuak egin zituen Manuel Estomba apaizaren izena darama Irungo parke batek

Testigantzen eta Bilboko Goitzategiaren arabera Derioko seminarioan sexu-gehiegikeriak egin zituen apaizak parke bat dauka bere jaioterrian, Irunen. Manuel Estombak hainbat liburu argitaratu zituen euskaraz eta misiolari ibili zen Hego Amerikan.


Haur literaturan (ere), gainbabesa?

Idazleek Alean haur literaturaz egin duten erradiografia kritikoak gogoetarako ideia interesgarriak utzi dizkigu: 1) Umearen aisialdiaren “alde txepelena” ari omen da hartzen literatura. Balio subertsiboa desagertu da haur literaturatik eta horren atzean gehiegizko babesa dago. Baina beldurra edota gai deserosoak umeentzako kontakizunetatik baztertzea arazo larria da, ezer txarrik ez duen mundu gainbabestu hori irreala baita.


Itsasargiak ez dira inoiz betiko itzaltzen

Duela gutxi ikusi nuen Ahotsak Ahozko Ondareak egindako Zer da gerra? 1936ko gerra gaztetxoen bihotz-begietan dokumental laburra. Bertan ikusten da zer ideia duen bakoitzak gerraz, eta haurren ezezagutza gazteek osatzen dutela jakiteak lasaitu egiten du bat.

Nolanahi ere, etxean gerraz hitz egin dietenek nahiz jarauntsi hori jaso ez dutenek Haur eta Gazte Literaturaren bidez ere badute ezagutza hori erdiesteko aukera: Martin Ugalderen Itzulera baten historia (1991), Bernardo Atxagaren Behi... [+]


2019-03-07 | ARGIA
Mayi Pelot zientzia-fikzioko idazle aitzindariari omenaldia egingo diote Baionan

Miarritzen hil zen 2016an Okzitanian jaio zen Mayi Pelot. Ipuin futuristak idazten aitzindarietakoa izan zen. Sortzailea ezagutarazteko eta haren ekarpena aitortzeko omenaldia antolatu du Sareinak taldeak Maiatz elkartearen eta Baionako Zizpa gaztetxearen laguntzaz.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude