Ossau Irati, Idiazabal edo Erronkari gasnak Kanadan ekoiztuak CETArengatik?

  • Europa eta Kanadaren arteko libre merkatuko akordioak hainbat sor marka ez ditu babesten. Ossau Irati ardi gasna sor marka horietarik da eta ELB sindikatak salatu du joan den astean CETA izeneko akordioa onartua balitz, Ossau Irati eta beste hainbat izen libreki erabiltzen ahalko dituztela Kanadako laborari eta enpresek.

Etxalde
2016ko maiatzaren 25a
Lapurdi, Nafarroa Beherea, Zuberoa eta Biarnoko ardien esnez egiten da Ossau-Iraty sor markako gasna.

CETA (ingelesezko sigletan, Itun Ekonomiko eta Komertzial Integrala) libre merkatuko akordioa hau negoziatu da hilabete luzez eta Europako agintariek bozkatu beharko dute urte bukaeran. Kontrako bozka emaitea galdegin die ELBk eurodiputatueri bai eta franses parlamentarieri. «Ossau Iraty izeneko gasna, Kanadan ekoiztua, 10€/kg merke saldua frantses supermerkatuetan, hara zer etorkizun prestatzen daukun CETA, Europa eta Kanadaren arteko merkatu libreko akordioak», salatu du sindikatak. «Argi da hango ekoizleek, ala esne egiteko tailer erraldoiek, ez dutela arau berezirik ezarriko ekoizpen moldeetan, Euskal Herriko eta Biarnoko hazleek ez bezala. Hain segur gasna merkeago proposatzen ahalko dute ere, hemengo ardi sailako ekonomia osoa kaltetuz», gehitu du.

Leku nekeetan balio erantsiaren sortzeko tresnak direla sor markak azpimarratu du sindikatak, tokiko ontasunak baliatuz eta kalitatea lehenetsiz. «Ezin dugu erran Kanadako enpresak hasiko direnez Ossau Irati ekoizten eta zoin den egiazko irriskua. Bainan badakigu gure gasnaren merkatua osagarri onean dagola mementoan eta dirua egiten ahal dela iduritzen bazaio amerikar enpresa bati, ez du deus oztoporik gure izena libreki erabiltzeko», zehaztu du Jean-Paul Duhalde ELBko bozeramaileak.

CETA akordioan, negoziazioaren ondorioz, 174 ekoizpen zerrendatuak dira, Kanadak bere lurraldean babestuko dituen Europako jatorrizko izendurak dira. Alta Europak 1400 jatorrizko izendura baditu, ia %90a bide bazterrean gelditzen da beraz. Ossau Irati bezala, Korsikako Brocciu ardi gasna zerrendatik kanpo da, bai eta Idiazabal edo Erronkariko ardi gasnak (Espainiako Estatuari buruz, bi gasna baizik ez ditu babesten akordioak: Manchego eta Mahon-Menorcako izendurak).

Txerriki produktoetan ere (urdaiazpiko, etab), egoera berdina da. CETAk sortuko duen merkatu liberal haundi eta mugarik gabekoan, sor marka gehienak sakrifikatu ditu Europak. Alta, denek estatutu eta ezagupen legal berdina dute Europan. CETAren baitan babestuak diren eta ez diren sor marken tratazeko manera desberdina dela eta, Jose Bové frantses eurodiputatuak dio Europako Justizia Gortearen aitzinera ekarri behar dela afera hau eta CETAren kaltetzeko aukera zinezkoa dela. Lan horri lotua da, ipar Euskal Herriko eragile batzurekin.

Frantzia mailan, TAFTA, edo Europa eta Ameriketako Estado Batuen arteko akordioak, hedabide eta politikoen atenzioa azkarki pizten du garai huntan. TAFTArekin duten ezadostasuna erakusten dute frantses gobernu kideek, negoziazioak txartzen ari direlako. «CETA ez da aipatzen alta bi akordioek lanjer berdinak ekartzen dituzte eta arrunt lotuak dira» , adierazi du ELBk. Jendartearen presioaz, CETAren onarpena oztopatu behar dugu, libre merkatuko akordio guziek bezala, talde haundi pribatu zonbaiten interesen alde baizik ez baita».

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Laborantza  |  TTIP/TAFTA

Laborantza kanaletik interesatuko zaizu...
2018-09-30 | Jakoba Errekondo
McIntosh sagardoa

Egia esanda, gure etxeko sagastietatik kanpo, ez dut Euskal Herrian beste inon ezagutzen sagar aldaera hau. Istorio luzea du, irakurtzeko hobe duzu esertzea.

Gure amona, Joxepa Aizpurua Irazu zena, gero Aizpurua Sagardotegia izango zenean jaioa zen. Aurrez ere dolare-baserria izan zen, baina gerora, duela ehun urte inguru, orduko sagardotegirik aurreratuenetako bat izan zen, Zubietan, Usurbil aldamenekoan. Bere anaia Danielek eratu zuen sagardotegia, baina gerra zela-eta alde egin behar izan... [+]


2018-09-18 | ARGIA
Asteburuan 'Terra Madre' ospatuko dute Turinen eta tartean izango dira Iparraldeko baserritarrak

Heldu den asteburuan, irailaren 20tik 24ra, Italiako Turinek ikusiko du kultura gastronomikoaz nazioartean burutzen den feriarik inportanteena. Slow Food mugimenduaren inguruan sortutako Terra Madre antolatzen dutenen arabera, 160 herrialdetako 5.000 ordezkari bilduko dira, 800 erakustoki animatuz. Ipar Euskal Herriko laborantzaren ekoizpen ezagunenetakoak ere bertan izango dira.


Zer da Euskal Herriko Laborantza Ganbara?
MULTIMEDIA - bideo herrikoia

2005eko urtarrilaren 15ean sortu zen Euskal Herriko Laborantza Ganbara. 1901 legedian oinarritzen den laborantza-garapenerako elkartea da. Laborantza herrikoi eta iraunkorraren alde lan egiten du, laborantza eta laborarien zainketan eta tokiko garapenaren alde.


Bertoko baso ekoizleak
Alternatibarik onena onddoek eragindako pinu landaketen heriotza masiboaren aurrean

Dagoeneko badakigu Kalifornian jatorria duen Pinus radiata landaketa intentsiboek kolapsoa eragin dutela Bizkaiko paisaian. Aurreikuspenen arabera, bost urteren buruan pinu landaketa ia guztiak (70.000 ha baino gehiago Bizkaian) pinuen osasuna erabat kaltetzen duten honako hiru onddoek jota egongo dira: Banda gorria, Banda marroia eta Fusarium.


Arabako patata sortzez bergararra?

Euskal Herrian patata-laboreen lehen aipamenak izan litezkeenen bidez jakin dugu patata lantzeko esperimentuak 1776an Bergaran abiatu zituela Rafael Garitano Aldaeta apaizak. Amerikatik ekarri eta eguneroko jaki bihurtu zen patata da oraindik ere baserri askok lantzen duten soro bakanetakoa.


Dewayne Johnsonen minbiziak balioko ote du Roundupa debekatzeko?

Monsantok 289 milioi dolar ordaindu beharko dizkio San Frantziskoko udal langile bati Roundup herbizidak eragin duelako gizona hil-hurren daukan minbizia. Hala ebatzi du abuztuaren 11n Kaliforniako epaitegi batek. Epai historikoak berriro atera du eztabaida publikora munduan gehien kontsumitutako herbizida kimiko aspalditik susmagarria. Balioko du nekazaritza industrialaren oinarrietako bat dena debekatzeko? Ala nekazari profesional eta amateurrek jarraituko dute itsu erabiltzen?


2018-08-31 | Euskal Irratiak
'Asunak' laborantza biologiko eta herrikoiaren 18. topaketa igandean Lekornen

Euskal Herriko laborantza biologiko eta herrikoiaren 18. topaketa igande honetan –irailak 2– iraganen da Lekorneko Garroan. BLE Biharko Lurraren Elkartea eta Emazteek Diote elkartea dira Asunak egun honen antolatzaileak.


2018-08-30 | Azia Elkartea
"Gazteen elkar-laguntzari esker heldu diogu laborantzari"
MULTIMEDIA - erreportajea

Etxe Gazna kooperatiban elkartutako baserritarrek nork bere gazta egiten du etxaldean edo, udan, mendiko etxolan; eta elkarrekin gaztak ontzeko biltegia daukate antolatua 1992tik. 1985ean zazpi laborariren artean sortua, kooperatibak geroztik baserritar ugari erakarri ditu proiektura, gaurko 80 etxalde (120 lanpostu, baserri batzuk bi edo hiru pertsonakoa taldez osatuta daudenez) biltzeraino. Ardidunetako batzuek, gainera, jarraitzen dute gaztak mendian eginez udako hilabeteetan, mendetan egin... [+]


2018-08-29 | Azia Elkartea
"Zuberoan badugu zer egin, inora joan beharrik gabe"
MULTIMEDIA - erreportajea

Etxe Gazna kooperatibak lan garrantzitsu bat betetzen du Zuberoan: nekazaritzara jauzi egin nahi duten gazteei artaldeen kudeaketan zuzen hasteko aukera eskaintzen die, baserrietan bezala gaztaren ontze lanetan lanpostuak sortzea baimendu du eta etxalde txikietan gaztagintzaz oraindik bizi den jakintzaren transmisioa bermatu. Thomas Arhancet ardi eta behi hazlearekin hitz egin du Azia elkarteak.


2018-08-27 | ARGIA
Zuberoan 80 etxalderentzako gaztandegi berria eraikitzeko crowfunding-ari ekin diote

"Etxe Gazna" Zalgizeko elkarteak crowdfunding kanpaina jarri du abian bere kooperatibak biltzen dituen laurogei baserrien zerbitzurako gaztandegi berri bat eraikitzeko. Herritarren artean 48.000 euro bildu nahi ditu, diru-laguntza publikoz osatuta, denetara 120 laborariren lanpostuak bizirik mantentzeaz gain nekazaritzan murgildu nahi duten gazteei aukera berriak eskaintzeko.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude