Emakumeak borrokan

Nafarroako Konbenioa eta EAEko Kontzertu Ekonomikoa batean negoziatu beharra

  • Hego Euskal Herriak denboran zehar eutsi duen eskumen historikorik funtsezkoenak zerga eskumenak eta ondoriozko ahalmen ekonomikoak dira. 

Patxi Zabaleta
2013ko otsailaren 21a

Egia da ordea, jatorriz lau lurralde historikoei dagozkien eskumen fiskal hauek, 1.981/12 legearen bitartez berreskuratu ondoren EAEko hiru probintziek batean negoziatzen dutela; hau da, Euskadi bezala. Beraz, 1981eko urtetik hasita, alde batetik Nafarroako Konbenioa negoziatzen eta hitzartzen da eta bestetik hiru probintzietakoa, kontzertu izena emanez, nahiz Gernikako Estatutuan bi izenak konbenioa edo kontzertua erabiltzen diren.

Gaur egun kontzertu eta konbenio ekonomikoak, nahiz eta zertzelada edo bitxikeria historiko bereziren bat izan, eduki berdina daukate, egokipen zehatz ttipi batzuk ezik.  

Praktikan gertatzen dena da EAEk negoziatzen duela lehenik eta Nafarroakoa ondoren kopia izaten dela %90ean. Azken aldietan ezberdintasun esanguratsuenak INEMeko politika aktiboen transferentziei buruzkoak izan ziren; Nafarroak onartu egin zituen INEMeko politika pasiboen kudeaketa berehalakoan aldarrikatu gabe eta EAE-ko Ibarretxeren gobernuak berriz, ez; nahiz eta gero, Patxi Lopezen lehendakaritza garaian Nafarroak bezalako mailan jaso zituen EAEk Jose Luis Rodriguez Zapateroren lege murriztaile batzuei EAJ-PNVk emandako babesaren trukeko lorpen itxurak eginez.

1.985 urteaz geroztik gainera, garrantzi osoko gako bihurtu da Europar Batasunak (EB) gai fiskaletan egina duen esku hartzea.            

Abertzaletasunaren ikuspegitik eta negoziaketaren onura hutsarengatik, gomendagarria baino ezinbestekoa bilakatu da konbenioa eta kontzertua Nafarroak eta EAEk elkar hartuta negoziatzea Madrilekin eta Europako erakundeekin. Elkarlaneko sinergiarik gabe ez dago aterabide duinik.

UPNk beti kontrakotasuna azaldu du; hori bere senean dago. PNVk ordea, ez du inoiz elkarlan hori aintzat hartu. Are gehiago; orain dela bi “kontzertu-aldi” Juan Jose Ibarretxe lehendakariak baldintza moduan ipini zituenean INEMeko politika pasiboen kudeaketa eta Ecofin erakunde europarrean partaidetza politikoa lortzea (ez soilik partaidetza teknikoa) ez zuen elkarlanaren proposamenik edo keinurik egin.

Gar egun Iñigo Urkulluk Mariano Rajoyrekin kontzertua diskrezioz negoziatu nahi duela dionean, berriro Nafarroako konbenioa baldintzatzeko arriskua dago; onerako baino gehiago txarrerako. Alde batetik soilik Estatuari komeni zaiolako banaka negoziatzea bi autonomiekin eta bestetik, Europako bidea ekiditen duena Estatua delako eta errazago diskrezioa oparitzen bazaio.   

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Juan Jose Ibarretxe kanaletik interesatuko zaizu...
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude