Emakumeak borrokan

Nafarroako hezkuntzako EPEaren labirintoan ez galtzeko gida

  • Nafarroako Gobernuak honako proposamena egingo die sindikatuei ostiraleko Hezkuntzaren Mahaian: aurreikusitako 320 plazetatik, 200 bakarrik ateratzea orain, 108 euskaraz eta 92 gaztelaniaz. Bazterrean geratzen dira aurreikusitako euskarazko 120 plaza.

Xabier Letona @xletona
2016ko otsailaren 04a
Jose Luis Mendoza sindikatuekin egindako bilera batean.
Nafarroako Gobernuaren lehen eskaintza

Nafarroako Gobernuak orain arte izan duen korapilorik handiena izan da Hezkuntza Sailak ateratako Enplegu Publikorako Eskaintza (EPE). 2015eko azaroaren hasieran Jose Luis Mendozak zuzentzen duen sailak 425 lanpostuko eskaintza publikoa iragarri zuen, horietatik 334 216rako (320 irakasleenak eta 14 behatzaileenak). Beste 91 2017rako ziren, Bigarren Hezkuntzarako irakasle lanpostuak.

Euskarazko plazak arazo

2016rako aurreikusitako 320 plaza horietatik, 228 ziren euskaraz eta 92 gaztelaniaz. Horrek sua piztu zuen Nafarroako gizartearen zati batean. Hezkuntza publikoan, Afapna, CCOO eta UGT berehala agertu ziren aurka. Legebiltzarrean ere, UPN, PSN, PP eta Ezkerrak EPEaren aurkako jarrera agertu zuten.

Gobernua sostengatzen duten lau indarrean artean, Ezkerrak eta Ahal Duguk EPEaren aurkako jarrera azaldu dute, euskarazko eta erdarazko plazen arteko desoreka argudiatuz. Hezkuntza Sailaren eskaintzak hasieratik izan du EH Bildu, LAB, Eilas eta ELAren sostengua.

Hezkuntza Sailaren argudioa: OPE teknikoa da

Mendozaren sailak hasieratik defenditu du hau EPE teknikoa zela, Hezkuntza Saileko teknikoek gomendatutakoa. Funtsean, arazoa Ingelesez Irakasteko Programatik (PAI) datorrela azaldu du sailak: hezkuntza publikoan PAIk izan duen zabalkundearen ondorioz, gaztelaniazko irakasle elebakarren soberakina dago eta ez du zentzurik jadanik soberan dauden esparrurako lanpostu gehiago sortzea (gaztelaniazko plazak).

Madrilgo Gobernuak ez du aukerarik galtzen

Azaroan EPEaren berri eman zenetik milaka irakasle daude ikasten ekainerako aurreikusten ziren azterketetarako. Hilabete hauetan Nafarroako Gobernua negoziazioetan ibili da EPEan zeresanik duten aldeekin eta CCOO, UPN eta PSNren frontearen presioak oso gogorrak izan dira Hezkuntza Sailak atzera egin dezan.

Hezkuntza Sailak aste honetan egin behar zien bere eskaintza sindikatuei –ostiralean egingo die–, Nafarroako Gobernuak datorren astean erabakia publiko egin zezan.

Tartean etorri da Madrilgo Gobernuaren jokaldia, sutan zegoen arazoari gasolina gehituz: aste honetan bertan Estatuak helegitea jarri du UPNk 2015eko martxoan onartutako 358 plazako EPEaren aurka.

Hauteskundeak tartean

Estatuaren oraingo helegite hau ulertzeko 2015eko udal eta foru hauteskunde garaira itzuli behar da. Orduan Javier Esparza UPNko lehendakari gaiak 900 lanpostuko EPEa iragarri zuen bere programan.

Yolanda Barcinaren gobernua azken lau urteak lanpostuak suntsituz jardun ondoren, Esparzak ez zuen sinesgarritasun handirik eta, beraz, UPNren gobernua eskaintzaren bat egitera behartu zuen. Iazko martxoaren 25ean Nafarroako Gobernuak 358ko EPEaren dekretua egin zuen, hauteskundeen atarian: 214 plaza osasunean, 134 hezkuntzan eta 10 suhiltzaileentzat.

2013, 2014 eta 2015erako Estatuak aurreikusitako irakasleen erretiroak ordezkatzeko postuak bilduta egin zuen hezkuntzako eskaintza José Iribas kontseilariak. Dekretuak ez zuen kontuan hartu 2014ko ordezkapen plazak EPE baterako erabilgarri uzteko, 2014aren amaiera baino lehenago egin behar zuela horretarako eskari formala.

Estatuaren abokatuak orduan jakinarazi zion UPNri forma akats hori, baina UPNk aurrera egin zuen eta uztailaren 13an, gobernu berria eratu baino astebete lehenago, atzera bota zituen Espainiako Gobernuaren argudioak. Javier Esparzak zioen –eta hala defendatzen du orain ere– ez zuela zentzurik hilabete batzuen atzerapenagatik hainbeste lanpostu kolokan jartzea.

Estatuaren abokatuak sei hilabete izan du helegite hori jartzeko, baina orain egitea erabaki du, egoera are eta gehiago nahasiz. Kontua da UPNk ez zuela zehaztu hezkuntzako 134 plaza haietatik zeintzuk ziren 2014ari zegozkion ordezkapen plazak, amarru horrekin operazioa pasatuko zelakoan. Estatuaren abokatuak, beraz, denen aurkako helegitea jarri du.

Euskarazko 120 plaza bazterrean geratu dira

Ikusiko da zer ebazten duen Nafarroako Justizia Auzitegi Gorenak helegiteaz, baina Mendozak orain hartu duen erabakiarekin, bazterrean geratzen dira hasieran aurreikusitako euskarazko 120 plaza. 134 plazari eragiten dion segurtasun juridikoaren gaia hor dago, baina zorro horretan sartu ditu Haur eta Lehen Hezkuntzako 120 plaza korapilotsuak.

Eta zer proposatu die sindikatuei ostiraleko bilerarako? Aurreikusitako 320 plazetatik, 200 bakarrik aterako ditu orain, 108 euskaraz eta 92 gaztelaniaz. Euskaraz ziren Haur eta Lehen Hezkuntzako 120 plaza atera gabe utzi ditu (gehi behatzaileen 14ak). Horiek ekarri dizkiote arazoak CCOO, UPN, PSN, Ezkerra eta Ahal Dugurekin eta horiek utzi ditu bazterrean Nafarroako Gobernuak, haien presioen aurrean amore emanez.

Arazoa da, haien eskariak betetzeko bazterrean utzi duela Hezkuntzako Mahaiaren gehiengo sindikala (%56): LAB, Eilas eta ELA. Nafarroako Gobernuak hiru urteko epea du orain euskarazko 120 plaza horiek ateratzeko.

Zerrenda bakarrik ez

Euskarazko lerroetako irakasleen aldarrikapen historikoa zen zerrenda bakarrarena, baina azkenean Nafarroako Gobernuak ez du onartu, Geroa Baik horren aldeko jarrera izan badu ere.

Hezkuntzako sindikatu euskaltzaleek behin baino gehiagotan gogoratu dute nola egiten zuten zerrenda bakarraren alde Jose Luis Mendozak eta Koldo Martinezez hauek Euskara Kultur Elkargoan aritu zirenean.

Gaur egun, euskarazko irakaslea gai da klaseak euskaraz zein gaztelaniaz emateko, baina hautatu behar du euskarazko zerrendan edo gaztelaniakoan joatea. Aldarrikapena da irakasle guztiak zerrenda bakarrean joatea eta bakoitzak hautatzea non eman nahi dituen klaseak. Bi hizkuntza ofizial dituzten gainerako erkidegoetan hala da.  

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskara Nafarroan  |  Nafarroa  |  Nafarroako Gobernua

Euskara Nafarroan kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-17 | ARGIA
Euskararen Erakunde Publikoak, Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak helduen euskalduntzerako elkarlana berretsi dute

Euskararen Erakunde Publikoak (EEP), Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak Hiruko Ituna delakoa indartzeko konpromisoa berretsi dute. Hizkuntza politika gaietan lankidetzan ari dira azken urteetan eta halaxe segituko dutela baieztatu dute.


Daniel López: “UPNk ez du ikusi nahi hemen dagoena”
MULTIMEDIA - elkarrizketa

Irakasle erretiratua, Beterri peñako kidea, Geroa Baiko militantea eta euskaltzale sutsua da Daniel López. Azken zortzi urteotan Tuterako Olentzero izan da. Hori aski ez eta inguruko herri eta ikastetxetan ere ikazkinaren papera egiten du pozarren. Laster izango duzue irakurgai Reyes Ilintxeta kazetariak egin dion elkarrizketa. Bitartean, hemen duzue aurrerapen txiki bat.


Iruñearen euskaltasunerainoko bidaia

Zeruko Argiaren sorgunera itzuli ginen otsailaren 23an. Mundua, mendea, jendea, denak batu ziren Iruñean, ARGIAren mendeurrena ospatzeko antolatu genuen hiri buruzagiaren euskaltasunerainoko bidaian.


Libertimendua Iruñean
Badator kokoa!

Zomorroa da kokoa, bakterioa, intsektua. Izaki inozo, zoro, ganoragabea. Arrotza den hori, desberdin den hori, zu ez zaren hori. Edo, nork begiratzen dizun, zu zeu ere izan zaitezkeena, akaso. Koko deitzen omen zieten Nafarroa iparraldeko ibarretako herritarrek hegoalderago zeudenei: Baztangoek Lantzekoei, Lantzekoek Odietakoei... Batzuek besteei, Kokoerrira heldu arte: Iruñera.


2019-02-28 | ARGIA
Errigora, bost urte euskara, jasangarritasuna eta komunitatea uztartuz

Nafarroako hegoaldean euskalgintza laguntzeko ekimen gisa sortu zen Errigora 2013an, baina ez da zalantzarik beste balore asko ere sustatzen dituela, besteak beste, bertako produktua kontsumitu eta sustatu, auzolana eta balore jasangarrien inguruko komunitate zabala eratu. Kanpaina berri bati ere ekin diote.


2019-02-19 | Zabalik elkartea
Xamarren 'Etxera bidean' liburua
MULTIMEDIA - elkarrizketa

2019ko otsailaren 14an, Xamarrek Donapaleun aurkeztu zuen bere belaunaldiaren ibilbidea biltzen duen liburua: Etxera bidean. Nola belaunaldi akulturatuak, bere buruaz 'beste' egitera dedikatu dutenak, nerabe garaian deskubritu zuen bere muineko izatea gorderik eta estalirik atxiki zaion euskara eta euskal kultura dela. Aitzinera so den itzulera bidai bat.


2019-01-21 | Iñigo Igartua
Ezkerrak lanpostu publikoetarako euskara aintzat hartzeko konpromisoa hartu du Tuteran

Euskarari "gutxienez" gaztelera ez diren gainontzeko hizkuntzen balio bera aitortuko diola adierazi eta Arartekoak irailean egin zion gomendioa orain beteko duela ziurtatu du Ezkerrak.


2019-01-07 | Iñigo Igartua
Tuterako Udalak azkenean euskara ez du baloratu baina ingelesa bai

Tuterako Udalak udaltzaingoaren lanpostu baterako oposizio-lehiaketa argitaratu zuen maiatzaren 25ean. Alemana, frantsesa eta ingelesa jakiteak bost puntuko balioa izan zuen, euskararen ezagutza ordea, ez zen baloratu. Euskara kontuan ez hartzeko udalaren erabakiak, Nafarroako Arartekoaren aurrean erreklamazioa aurkeztea eragin zuen.


Nafarroan ikasketak euskaraz egiten dituztenek ez dute hizkuntza gaitasuna egiaztatu beharko, EAEn bezala

Euskaraz aritzeko gaitasuna neurtzen duten titulazioak baliokidetuko dira ikasketa mailaren arabera. Eusko Jaurlaritzak 2012an indarrean jarritako dekretuaren ildotik doa Nafarroako Gobernuaren ideia.


2018-12-14 | Ahotsa.info
Kontseilua: "Zer gertatzen ari da Nafarroako Euskararen Legearen aldaketarekin?"

Nafarroako Euskararen Legearen 32. urteurrenaren testuinguruan agerraldia egin du Kontseiluak. Paul Bilbao idazkari nagusiak Euskararen Legearen inguruan zer gertatzen ari den galdetu dio Parlamentuari.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude