Fosil juridiko frankista bat aldatuko dute Nafarroan, matxismoarekin amaitzeko bidean

  • Gaur egun, legeari irmoki kasu eginez gero, Nafarroan banandu nahi duten bikoteek familiako ahaide nagusienei eskatu beharko liokete baimena. Hau da, legearen arabera, familietako senide zaharrenek ontzat jo behar dute bikoteak euren harremana haustea. Senide horiek gizonezkoak izan behar dira; izan aita edo aitona, baina gizonezkoak, eta emakumeek ez dute lekurik “baimena ematerako orduan”.

Miren Osa Galdona @Mirentx_U
2018ko urtarrilaren 10a

Horrela ebazten du Nafarroako Kode Zibileko “Foru Berria” izeneko atalak. 1973eko neurria da, Francoren gertuko gizonek idatzitakoa. Diktadura garaiko moldeetara egokitzen da: gizonak kalean, emakumeak etxean; gizonek hitza, emakumeek isiltasuna. Zaharkituta dagoen legea da eta epaileek ez dute erabiltzen. Bada, ofizialki beharrezkoa izaten jarraitzen du etxeko gizonek banaketa ontzat jotzea. Nafarroako Kode Zibilean egiten ari diren moldaketei esker, hilabete batzuk barru marko juridikotik erabat desagertuko da 1973ko legea Garak aurreratu duenez.

Nafarroako Parlamentuak babes zabala eman dio legea erabat eraldatzeari. Goitik behera berrituko dute eta horretarako parlamentuko lan batzorde bat eratu zuten zuzenbideko adituz lagunduta. Badira, ordea, iraganari lotuta jarraitu nahi dutenak: UPNk eta PPk ez dituzte ontzat jo 1973ko legean ezarritako berrikuntzak. Familiaren testuinguruan aitonek duten garrantzia argudiatuta, UPN neurria bere horretan uztearen aldekoa izan da prozesu guztian zehar. Emakumeak etxearekin lotzen dituen ikusmoldeari ere ez dio uko egin nahi izan eskuineko alderdiak.

Parlamentuko batzordeak “beharrezkotzat” jo du aldaketak egitea: “Legea erabat atzerakoia da, eta genero ikuspegia kontuan hartuta, lotsagarria”. Seme-alaben auzia ere zehaztu zuten bere garaian legearen egileek: bi multzotan bereizi zituzten seme-alabak, jaiotza dataren eta familiarekiko izan dezaketen loturaren arabera. Hala, ezkontza osteko haurrak ontzat jotzen ditu, ezkontza egunetik kontatzen hasita 180 egun beranduago jaioak badira. Denbora tarte hori baino lehenago jaiotakoak ez dira seme-alaba “legitimoak” lege frankistarentzat. Gauza bera adoptatua, edo beste harreman batean izandako seme-alabak baldin badira. Azken hauek haur “endekatuak” lirateke.

Hiru fase pasa behar ditu legeak erabat eguneratua geratu dadin: lehena, aldaketaren norabidea zehaztuko duen batzordea eratzea da. Ondoren, Nafarroako Zuzenbidean adituak direnei lekukoa eman zaie txosten bat idatz dezaten. Azkenik, aditu talde baten esku geratu da txostena, behin betiko agiri ofiziala egiteko. Denbora laburrean Foru Berria berrituta izango dutela aurreikusten du Nafarroako Gobernuak.

 

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Frankismoa  |  Nafarroa

Frankismoa kanaletik interesatuko zaizu...
Luxuzko babesleku frankista

Bartzelona, 1939ko maiatza. Teresa Amatller (1873-1960) filantropoa eta Antoni Amatller txokolategile ezagunaren alaba etxera itzuli zen, Espainiako Gerra Zibila amaituta. Orain jakin izan dugunez, Donostian igaro zituen gerrak iraun zituen urteak.


2018-10-11 | Axier Lopez
Clemente Bernard
"Mola eta Sanjurjoren aurrean otoitz egiten dutenak dira gure kontra jo dutenak"

Iruñeko Erorien Monumentuak eta haren kriptan jeneral frankistei eskainitako hileroko mezek eztabaida sortzen jarraitzen dute. Oraingoan, gaiari buruz 2017an  “A sus muertos” dokumentalaren egileak, Clemente Bernard eta Carolina Martinez, espetxera sartu nahi dituzte ikus-entzunezkoan erabilitako irudi batzuen harira. Azaroaren 14an hasiko da epaiketa Nafarroako 3. zigor-epaitegian. Bernardekin hitz egin dugu kasuaz.


2018-10-02 | ARGIA
Argazki bilduma
'Txiki' eta Otaegi omendu dituzte Katalunian

Irailaren 27an bete ziren 43 urte Juan Paredes Manot Txiki`` zarauztarra, Anjel Otaegi azpeitiarra eta FRAPeko José Huberto Baena, Ramón García Sanz eta José Luis Sánchez fusilatu zituztela. Euskal Herrian ezezik, Kataluniako Cerdanyolako Can Catá basoan, 'TXiki' hil zuten lekuan ere omenaldia egin zuten.


Rodolfo Martin Villa frankismoaren ministro ohia berriz galdekatu nahi du Servini epaileak

Hainbat hilketa egozten dizkio Servinik ministro ohiari. Horien artean daude 1976ko martxoaren 3an Gasteizen Polizia Armatuak hil zituen bost langileenak.


2018-09-25 | ARGIA
Hainbat herritarrek Iru˝eko Erorien Monumentua eraistearen aldeko plataforma sortu du

“Hilen oroitarria eraisteko herri ekimena” du izena herri mugimenduak eta 120tik gora lagunek sinatu dute aldarrikapena.


Martin Orbe. Abadea ere torturatua
"Ezin zara torturaren zamapean egon bizi guztian"

Martin Orbek bazuen lagun bat, Eusebio Martija, inoiz hari zelan zegoen galdetu eta “Ederto, xehetasunetan sartu gabe”, Martini erantzun ohi ziona. Xehetasunetan sartu gabe Martin Orberen bizia ere: hierarkiatik aparteko apaiza, irakaslea, torturatua, Zamorako kartzelan egona, Gogor taldekoa, UEUren gidari… Xehetasunetan sartzera egin dugu, Orberen lagun Martija hark ez bezala. Nola esango nizuke, bada?


Lotsaren harana

Diktadorearen gorpuzkinak urte amaiera baino lehen deshobiratuta, Erorien Harana faxisten erromes toki izatea eragotzi nahi du Pedro Sánchezen Gobernuak. Ez da memoriaren museo izango, asko jota hilerri zibil. Berradiskidetzearen gune izateak ez du zentzurik, nola ba? Frankismoaren “bi Espainien” errelatoari haizea ematea litzateke, erregimenak derrigorturik eramandako milaka errepublikar anonimoren hezurrek hor jarraitzen duten bitartean, beldurraren tenplu mortu... [+]


Periko Berrioategortua
Elkartasun eta konpromisoaren irribarrea

Abuztuaren 3an hil zen Pedro Berrioategortua Murgoitio (Apatamonasterio, 1928 – Zornotza, 2018), frankismo garaian abade, erregimenari aurre egin zion borrokalari nekaezina. Kamioiarekin freskagarriak banatzen zituenean nola Guardia Zibilak jazartzen zuenean, Derioko itxialdian nahiz Zamorako apaiz-kartzelan, ez zuen sekula tinkotasuna zerion irribarrea galdu.


2018-09-12 | Nahia Ibarzabal
Azaroan atera dezakete Franco Erorien Haranetik

Pedro Sanchezen Gobernuak jakitera eman duenez, azaroan aterako dituzte Francoren gorpuzkinak. Prozesua aurrera erabateko, diputatuen kongresuak legea berretsi behar du iraila bukatu baino lehen.


2018-09-11 | Arabako Alea
Olarizuko gurutze frankista kentzeko erabakia errespetatzeko eskatu diote Urtarani

Adostasunaren alde agertu da Mendiolako Kontzejua, "betiere herritarren erabakia errespetatuz".


Eguneraketa berriak daude