"Ez dakit ariketa fisikoa egiten dugun zaintzeko edo espektatiba sozialak betetzeko"

  • Zahartzaroa eta osasunari lotutako jardunaldiak antolatu ditu Gareseko osasun etxeak; bertan izan da Mertxe.


2023ko urriaren 13an - 10:00
Azken eguneraketa: 11:20

“Menpekotasun egoerak eta bizi kalitatearen galera ekidin nahi ditugu”, esan du Berta Muruzabalek, Gareseko osasun etxeko medikuak eta zuzendariak (Nafarroa). Zaurgarritasun egoerak eta zahartzaro “osasuntsuagoa” izateko jarraibideak emateko jardunaldi batzuk antolatu ditu Gareseko osasun etxeak . Urriaren 10ean, ehun pertsona baino gehiago elkartu ziren Osasuntsu zahartzen jardunaldietan.

Muruzabalek esan du xedea betetzeko pertsonen beharretara egokitzen den ariketa fisikoa sustatu behar dela, eta ariketa fisikoa egitean indarra, erresistentzia eta oreka landu behar direla. Horrez gain, elikadura zaindu eta botikak “egoki” hartu behar direla gogorazi du.

Ariketa fisikoa egiteaz gain, Ana Bueno eta Maia Saldia Izarbeibarreko gizarte langileek gomendatu dute bizitza sozial aktiboa izatea: “Harreman sozialak mantentzeak eta komunitatearen parte sentitzeak bizi kalitatea hobetzen dute”.

Jardunaldietan ez dira soilik informazioa ematera mugatu; Navarrabiomed ikerketa taldeko kideek ariketa fisiko egokitua egiteko ikastaro bat eskaini dute. Horretarako, oinarri hartu dute Vivifrail programa: “Proiektu honen arabera adineko pertsonen osasuna ez da gaixotasun bat bezala landu behar, baizik eta funtzionalitatearen arabera. Xedea da ahalik eta autonomoen izatea”. Ikasitakoa etxean praktikan jarri ahal izateko bakoitzaren beharretara egokitutako gida bat jaso dute parte hartzaileek.

Beti mugimenduan

Herri txiki batekoa da Mertxe, hirurogeita hamabost urte ditu eta jardunaldietan parte hartu du. Ez du abizenik eman nahi: "Biziki interesgarriak izan dira eta asko ikasi dut. Hala ere, batzuetan sentitzen dut gimnasioan gaudela". Txikitatik “oso bizitza aktiboa” izan duela dio: “Beti ibili naiz gauza bat edo beste egiten: etxea garbitzen, kozinatzen, baratzean landatzen eta ahal nuenean paseatzen. Uste dut beti aktibo mantendu izanak osasuntsuago egoten lagundu didala”.

Gaur egun “indargabetuta” sentitzen den arren, ahal duelarik mugitzen saiatzen da: “Orain ardura gutxiago ditudanez egunero ateratzen naiz paseatzera eta esfortzu gutxiko gauzak egiten ditut baratzean”. Hala ere, egunak “pisu” egiten zaizkio geroz eta nekatuago dagoelako: “Badakit ona dela mugitzea, baina uste dut ere geure buruari permititu behar diogula lasai egoten eta bizitza sedentarioago izaten”.

Gaineratu du presio estetiko “handia” pairatzen duela “itxura perfektu” bat izateko: “Ez dakit ariketa fisikoa egiten dugun zaintzeko edo espektatiba sozialak betetzeko”. Mertxek nabarmendu du emakumeenganako epaia bizitza osoan presente dagoela: “Txikitatik esan digute zer egin behar dugun, nola jantzi behar garen, zer den emakume ona izatea eta zein gorputz izan behar dugun”.

Ariketa fisikoa egiteaz gain, astero hitzordu finko bat dauka lagunekin. Gehienetan kartetan edo solasean aritzen dira, eta askotan presio sozialaz mintzatzen dira: “Asteko momenturik onena izaten da ulertua sentitzen naizelako eta elkar laguntzeko espazio bat delako”.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Zahartzaroa
Aukeratu gabeko bakardadea prebenitzeko proiektu bat martxan jarri du Nafarroako Gobernuak Sakanan

Sakanako pertsona zaharrei babesa emateko proiektu pilotua da Teknoadineko Landab. Bizilagunen parte hartzea “funtsezkoa” dela nabarmendu du Nafarroako Gobernuak.


Adinekoentzako Nafarroako lehen etxebizitza kolaboratiboa eraikiko dute Iruñeko Txantrean

25 etxebizitza eraikiko dituzte, eta baratzea eta zerbitzu komunak izango dituzte. Eraikina Etxekide kooperatibak eraikiko du, Nafarroako Gobernuaren babesa du, eta Iruñeko Udalak lursail bat utziko du proiektua eraikitzeko. 2026rako amaitzea aurreikusi dute eta... [+]


Haurrak eta adinekoak elkarrekin, Eguzkitza eskolak eta alboko zahar-etxeak praktikan jarri duten esperientzia

Auzoaren eta auzoko biziaren parte dira eskolak, eta horregatik, bata bestearen ondoan dauden Irungo Eguzkitza ikastetxea eta Amaxantalen zahar-etxea ohituta daude hainbat ekintza elkarrekin egitera. Gabonen atarian ere, postal pertsonalizatuak prestatuko dituzte, batera... [+]


Kaitin Allende Zaldunbide. Umoregilea
“Umorea ura edatea bezalakoa da: egunero hartu behar dugu, momentu batean bada ere”

Kaitin Allenderi (1972, Arrasate) bizitzak eman dio bakarrizketarako gaia, eta bakarrizketak bizitza. Berriki aurkeztu du Zahartzaro hiperaktiboa lana. Mitoak deseraiki eta tabuak eszenaratu nahi izan ditu, konplexurik gabe: “Ez dugu barre sano egingo, norberaz barre... [+]


2023-09-17 | Diana Franco
Teknologia
Analfabetoak

Batzuentzat, teknologia da arazoen konpontzaile bakarra, eta batzuetan bada. Baina teknologiak bizitzako arazo guztiak konponduko dituela pentsatuz, nire ustez, gizarteak onuragarriak ez diren zenbait agertokitara bideratzen gabiltza.

Gauzak egiteko modu anitz dago munduan,... [+]


Eguneraketa berriak daude