Euskararen erabilera: 12 grafiko kezkagarri

  • Soziolinguistika Klusterrak bost urtean behin egiten duen ikerketaren emaitzak aurkeztu berri dituzte. Azken hamar urteetan kale-erabilerak gora egiteari utzi eta mantendu ordez, beheranzko joera hasi da.

Xalba Ramirez @xalbaram
2017ko uztailaren 13a

Argi-itzalak daude lurraldeka, euskararen kale-erabileraren bilakaerari dagokionez:

  • Bizkaian azken hamar urteetan behera egin du.
  • Gipuzkoan azken bosturtekoan hasi da atzerakada.
  • Araban, eta batez ere Nafarroan, gora egin du erabilerak azken bost urtean.
  • Ipar Euskal Herrian inoizko erabilera-indizerik baxuena jaso dute.

Hiriburuetako euskararen kale-erabileraren bilakaerek beren lurraldeetako joera bera izan dute, Iruñean izan ezik:

  • Iruñea: bere horretan dago 1997tik.
  • Gasteiz: igoerarik nabarmenena izan du azken bost urtean.
  • Donostia: azken hamar urteotan atzera egiten ari da.
  • Bilbo: azken hamabost urteotan behera egin du.
  • Baiona: apaldu egin da 2011tik, eta gaur egun, gaztelaniaren erabilera bezainbestekoa da euskararena.

Euskal Herrian, zenbat eta gazteago, orduan eta gehiago erabiltzen da euskara, ikerketaren arabera:

  • Hogeita zazpi urteko bilakaeran (1989-2016), haurren, gazteen eta helduen erabilerak gora egin du. Adinekoen erabilerak, berriz, etengabeko beherakada izan du. Hala ere, hamar urteotan adin-talde guztietan atzerakada gertatu da.
  • Gainera, haurren presentzia eragin handiko aldagaia da euskararen kale-erabileran, gora egiten baitu erabilerak umeak daudenean.
  • Nabarmentzekoa da Ipar Euskal Herriko haurren arteko euskararen erabilera  2,5 puntuan igo izana azken hamar urteetan.

Generoaren arabera badago aldea ere: emakumezko haur, gazte eta helduek euskara gehiago erabiltzen dute. Portaera hori errepikatu egin da azken hiru edizioetan eta orokorra da lurralde guztietan.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskararen erabilera  |  Soziolinguistika  |  Donostia  |  Bilbo  |  Baiona  |  Gasteiz  |  Iruņea

Euskararen erabilera kanaletik interesatuko zaizu...
Eneko Gorri, Mintzalasai euskara elkarteko kidea eta Miarritzeko euskara teknikaria
"Euskaldunak gara, baina oraindik ez dakigu ogia euskaraz erosten"

Eneko Gorrik (Angelu, 1983) Erabileraren aroa: begirada bat Ipar Euskal Herritik hitzaldia eskaini zuen Topaguneak urtarrilaren 31n antolatutako Euskaltzaleen mugimendu berritura bidean jardunaldietan. Gorrik uste du gazte sektore ameslarienean euskararekin sekula baino konektatuagoak direla. Kudeaketa lanak zaharrei utzi eta haien militantzia eredua sortzea proposatzen die.


Nortxu Nuņez. Gasteizko "Baiona" hortz klinikaren arduraduna
"Euskara hiztunak gara guztiok, bat izan ezik"

Joan den urte amaieran Lazarraga Saria jaso zutenen artean da Baiona Hortz Klinika. Odontologia zerbitzua euskaraz eskaintzen du Gasteizen Nortxu Nuñezek (Trapagaran, Bizkaia, 1976) zuzentzen duen zentroak. 2004az gero ari da Arabako hiriburuan. Lazarraga Sariaren aitzakian joan gatzaizkio, eta ARGIAren mendeurrena aipatu digu berak.


2019-02-25 | Hernaniko Kronika
'Baietz Hernanik!' erronkaren emaitzen aurkezpena, gaur

Aztikerrek aurkeztuko ditu, 19:00etan Biterin, eta datu ugari emango ditu: erronkalarien %63,9 emakumeak, gehienak 30-44 urte bitartekoak...


2019-01-15 | Xiberoko Botza
Eüskara ikastea aisa da, zonbaitentako phürü!

Xiberotarraren egoera linguistikoa aztertzeko Dylan izeneko ingles bat ebilten da heben gainti.


2019-01-13 | Malen Ubiria
Lau haizeetara edo "a los cuatro vientos"?

Irail amaierarako plan ezin hobea izan daiteke. Hartu Goierri Valley-n egindako autobusa, eta joan Bermeo Tuna World Capital-era. Erosi garagardo parea Izaro Irish Pub-en, eta gozatu estropadez, moila gainean eserita. Ziur traineruren batean badagoela BAT Basque Team-en dabilen arraunlariren bat, eta agian Go Fit Hondarribia-k irabaziko du estropada. Kirola atsegin ez bada, gertu dago Urdaibai Bird Center. Iluntzean, Gipuzkoara joan eta Basque Culinary Center-en afaldu ostean osteratxoa egin... [+]


2019-01-10 | Iņigo Igartua
Joseba Sanchez (Baskonia Zainetan)
"Saskibaloiaz euskaraz informatzeko dagoen hutsunea bete nahi dut"

Joseba Sanchez txiolari eta saskibaloi adituak Baskonia Zainetan proiektua jarri du martxan. 2006an sorturiko “Baskonia en vena” blogari buelta bat eman nahi izan dio, hedabideetan saskibaloia euskaraz jorratzeko dagoen gabezia bete nahian.


"EuskarAbentura 2019" aurkeztu dute iazko arrakastaren ondoren

Iazko espedizioaren balorazioa “oso ona” egin dute antolatzaileek, eta bigarren edizioa bueltan izango da datorren uztailean. 2002. eta 2003. urteen artean jaiotako gazteei zuzenduta egongo da.


Euskaraldia
Ikusgaitasuna, konplizitatea eta konpromisoa

Orri hauetan Euskaraldi betean egindako hiru elkarrizketa jaso ditugu. Asier Lafuente Arabako lautadako Euskaraldiaren koordinatzailea izan da; Kattalin Minerrek hirugarren ekinaldia du, aurrez Donostiako Egiako eta Piratetako ekimenentan parte hartu baitzuen; eta Alberto Irazu ahobizia Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako ekimen aitzindariaren bultzatzaileetakoa izan zen.


Topa Gaitezen: "Euskaratik eta Euskaraz aritzera goazen gazteak gara"

Bizkaiko euskaltzaleen topaketak egin eta hiru astera prentsaurrekoa eman dute Topa Gaitezeneko kideek. Hizkuntzek herriaren garapenean duten garrantziaz jabetuta, hizkuntzaren inguruko hausnarketak piztu nahi dituzte tokian tokian.


2018-12-04 | ARGIA
Euskaraldia arrastoa utziko duen esperimentu handitzat jo dute antolatzaileek

Euskararen Egunean, abenduaren 3an, hamaika egunak bukatuta, ekimenaren sustatzaileek lehen balorazioa egin dute. Ariketa masiboa izan da, herritarrei hausnarketa eginarazi die eta hainbat ohitura aldatu dituzte. Euskaraldia hasi besterik ez dela egin adierazi dute.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude