100.000 sinaduratik gora Francisco Franco fundazioa legez kanpo uzteko

  • Francisco Franco fundazioa legez kanpo uzteko eskaria erregistratu zuen Espainiako Kongresuan Memoria Historikoa Berreskuratzeko Elkarteak abuztu hasieran. Fundazioen legea aldatu eta giza eskubideak urratzen dituztenak legez kanpo uzteko eskatu zuten. Change.org webgunean 100.000 lagunek babestu dute eskaria.

Xalba Ramirez @xalbaram
2017ko abuztuaren 31

Alderdi gehienek bat egiten dute diktadorearen figura goraipatzeko sortutako fundazioak legez kanpokoa beharko lukeela. PSOE, Unidos Podemos, ERC, EH Bildu, Geroa-Bai eta Compromís-Equok iritzi hori dute behintzat.

Epaileen elkarteek ordea, memoria historikoaren legearekin fundazioa legez kanpo uztea zaila litzatekeela uste dute,"frankismoa inoiz ez delako legez kanpokoa kontsideratu modu irmo batean". Horregatik eskatu zuten abuztu hasieran fundazioen legea aldatzeko.

1976an sortu zen fundazio frankista, diktadorea hil eta urtebetera, bere memoria eta obra zabaltzeko.

Pazo de Meirás jauregiaren uda honetako eskandalua izan da azken arrazoia, baina diktaduraren biktimen iritziz “arazoa aspaldikoa da”. Diktadorearen senideek daukate Sada herrian dagoen jauregiaren jabetza, eta Galiziako Xuntak kultur interesa zuela esan zuenetik, hilean lau bisita antolatzera behartuta daude. Uda honetan bisitak Francisco Franco fundazioak kudeatzen dituela jakin da, “Francoren balioak goratzeko”.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Oroimen historikoa  |  Espainia

Oroimen historikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-11-12 | ARGIA
Erandion 1969an kutsadura salatzeko protestan poliziak hildako bi herritarrak omendu dituzte

1969an poliziak modu basatian zanpatu zituen Bizkaiko Erandion orduan han bizi zuten kutsadura larriagatik herritarrek antolatu zituzten protestak: kaleko manifestazi baketsu haien inguruan bi pertsona tiroz hil zituen polizia frankistak. Gertakizuna berriro gogora ekarri zituzten Erandion igandean, 11, omenaldia eskaini zitzaien Anton Fernandez eta Josu Muruetari eta "Egia, Justizia, Erreparazioa eta berriro ez gertatzeko Bermeak" eskatu zituzten.


Derioko seminarioko itxialdia
Eliza aldatu erregimena suntsitzeko

1968ko azaroan 60 abade inguruk Derioko seminarioa okupatu eta ia hilabeteko itxialdia egin zuten, hierarkia katolikoak frankismoarekin zuen konplizitatea salatu eta Eliza errotik aldatzea eskatzeko. Errepresioaren aurrean geldirik egoteaz asperturik zegoen jende eta mugimendu askoren katalizatzaile bihurtu ziren abade horiek 60ko hamarkadan, eta gogorrago erantzun behar zela jabeturik, “Gogor” taldea sortu zuten. Pulpituek oraindik botere itzela zuten garaian, haien erabateko... [+]


Lezo Urreiztietak egin ez zuena

Santurtzi, 1907ko urriaren 16a. Lezo Urreiztieta Rekalde kontrabandista, mugalaria eta Jagi-Jagi nahiz ELAko kidea jaio zen. Txikitatik, aitaren itsasontzia izan zuen eskola eta hamar urte betetzerako kontrabandoan ari zen. 1981ean hil zen Baionan eta bere bizitzan egindakoak sinestezinak dira, literalki.


'Kili-kili'-tik 'Argia'-ra: 'Gogor' diskoaren 50 urteak

Melaminazko mahaien egur iluna hautsak hartuta dago Kili-kili aldizkariaren Bilboko Goienkaleko erredakzio zaharrean. Armairu baten barruan, alanbre oxidatuz itxitako 40x40 cm inguruko kaxatan sartuta aurkitu dugu altxorra: Gogor diskoak.

Duela 50 urte Derioko seminarioko itxialdia egin zuten abadeek grabatu zuten diskoa, borroka luze hark iraun bitartean abesten zituzten doinuekin. Baionako Agorila zigiluak argitaratua –2012 CDan berrargitaratu zuen–, frankismoaren kontrako... [+]


Tortura, ezkutuko krimena?

ETB2k Torturas, el crimen mejor escondido dokumentala eman zuen igande gauez 360 grados saioan, eta askori oraindik hotzikara ez zaio gorputzetik joan han entzundakoengatik. Emankizunak momentu batzuetan hartzen duen estilo sentsazionalistaz edo dituen hutsune larriez –batez ere Ertzaintzak egindako torturez ari denean– hitz egin dezakegu. Baina torturaren drama islatzea lortu duela zalantzarik ez da.


2018-11-04 | ARGIA
'Gogor' diskoaren abesti guztiak

Oroimen antifrankistaren altxorra da 'Gogor' diskoa. Klandestinitatean grabatua, 1968an Derioko seminarioa okupatu zuten abadeek abesten zituzten letre berak dira honakoak. Errepresio egoera gordinean, eduki politikoa nabari zaie kanta liturgikoei eta bertsoei: Eleiza pobrea, Iltzalle bat bezela, Egun da Santimamiña, Iñok nai ba'dau eta Ez, ez dut nahi dira abesti ezagunenetako batzuk. Gehienak Youtuben daude entzungai, hemen bilduma:


Lehen Mundu Gerraren amaiera
Menderatuak bai, asimilatuak ez

Ehun urte beteko dira azaroaren 11n Lehen Mundu Gerra amaitu zela Europan. Hark utzitako zauri eta arrakalak oraindik agerian ditugu gurean eta kontakizun historiko ofizialari aurre egiteko antolatu dute 1914-1918 euskal oroitzapena itzaletik argira ekitaldia Baionan.


82 urteko zauria osatzen

Patxi Lakunzak, 6 urteko umeak, tiro hotsak entzun zituen errekan arrantzan zela. Bi pertsona ikusi zituen, 17 urteko gazte bat fusilatu berri zutenak. “Alde hemendik eta ez esan ezer” esan zioten. 80 urte geroago, Jose Angel Munduate eta haren familia osaba zaharraren –Marcelo Lasa Ceberio, Olaberria (Gipuzkoa)– heriotzaz ikertzen hasi zen.


"Gariaren matxinada" oinarri hartuta, herri-antzerkia egingo dute Azpeitian larunbatean

1766. urtean, jauntxoek gariaren prezioa igo zutelako, herri matxinada antolatu zen Azkoitian eta Azpeitian. Gertakari horretan oinarritutako Matxinada antzezlana estreinatuko dute larunbatean Azpeitiko Soreasu antzokian. Imanol Elias zenak idatzi zuen testuan oinarrituta, lehen aldiz taularatuko dute.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude