Jean-Michel Berho. Domintxineko ahate hazlea

"Milioika hegazti hil dituzte, arazoaren zinezko kausari buru egin gabe"

  • Auzo baten etxean hegazti gripea agerturik, beste hainbat laborariren gisara, prebentzioz ahateak hiltzera behartu zuten Jean-Michel Berho. Neurria ez onarturik, etxaldera zetozen Frantziako Estatuko osasun zerbitzuko ordezkariak oztopatzen aritu zen, kontsumitzaileak eta ELB sindikatuko laborariak zituela ondoan. Borroka irabazirik, irakaspen bat atera dela dio: “Ekoizleek badakite kolektiboki garaitu daitekeela makina administrazio pisu hau”.

Jenofa Berhokoirigoin @Jenofa_B
2017ko maiatzaren 21a
Hegazti gripe birus bortitzak hazkuntza industrialetan garatzen direla dio Jean-Michel Berhok. Ez da ordea bere hazkuntza hautua; ahateak kanpoan ditu, eremu zabalean bizi dira. (Arg.: Roger Aincy)
roger aincy
Hegazti gripe birus bortitzak hazkuntza industrialetan garatzen direla dio Jean-Michel Berhok. Ez da ordea bere hazkuntza hautua; ahateak kanpoan ditu, eremu zabalean bizi dira. (Arg.: Roger Aincy)

Hegaztien gripea hor dago.

Gure marranta bezain ohikoa da. Une eta gune berean hegazti gripe forma bat baino gehiago daude. Baina azken urteetan agertzen diren gripe oso bortitz horiek hazkuntza kontzentratuei lotuak dira. Forma bortitz horiek ezin dute naturan edota dentsitate txikiko hazkuntzetan hazi, hegaztia berehala hilen delako eta ez delako hedatzeko aukerarik. Haatik, abereak elkarren gainean diren hazkuntzetan bai, genetikoki biziki hurbil eta kasik klonak diren hegaztiekin bai. Duela milioika urte existitzen dira hegaztiak eta gripeak, hazkuntza txikiak ere duela milaka urte. Nolaz dira orain agertzen epidemia horiek? Aldaketa da nekazaritza industriala geroz eta inportanteagoa dela, garraio gehiagorekin, kontzentrazioaren eraginez. 

Garraioaren bidez hedatu da.

Hamar milaka hegazti diren guneetan birusaren kontzentrazio erraldoia kausitzen dugu. Naturan libratua dena, eraikinetan izan arren, aire kantitate alimalea hartua eta kanporatua delako, arnasa hartu behar dutelako eta ongarrian den amoniakoa atera behar zaielako. Gainera, hiltegietara edota gizentze guneetara garraiatuak dira, eta haien luma likistuak naturan hedatzen dira.

Hegaztiak hiltzea da emandako erantzuna.

Izurrite bortitz bat denean, normalean funtzionatzen duen egin-molde bat da. Gaur egun arazoa da hiltze sistema askoz zabalagoa finkatu arren garraioa ez dutela gelditu. Eritasuna hedatu da, eri ziren hegaztiak garraiatu dituztelako.

Eta ahateen hiltzea inposatua zaizu.

Prebentziozko hiltze gune batean naiz. Milioika hegazti hil dituzte, arazoaren benetako kausari buru egin gabe. Funditze alimale horren aurka borrokatu gara.

Etxe ekoizleentzat da zailena.

Jomugan gaituzte. Alta, ez dugu ezer garraiatzen, hegaztiak baserrian bertan haziak, galkatuak eta hilak dira. Horregatik ditugu prebentziozko hiltzeak errefusatu.

Sostengu jendetsua jaso duzue.

ELBren baitan sortu genuen iaz hegazti gripeari buruzko gogoeta talde bat. Jada genioen garraioa zela epidemiaren arrazoi nagusia. Industrialak erotuak ziren, arras ongi zekitelako baina isilean atxikitzen zutelako. Garraioa geldituz arlo industrial guztia da erortzen. Hipokritak dira zeren udaberria etorri zaigu eta horrek du kontaminazioa txikitu.

Arriskua da datorren neguan berdina gertatzea.

Guk hori diogu. Komedia zabal hori bukatu eta oinarrian den arazoari begira jarri behar gara, hots, hazkuntza industrialari eta garraioari.

Alerten datu basea estatuak kudeatzea nahi duzue.

Interprofesionalaren esku da, industrialez osatua, eta neurri guztiak dira ekoizle txikiak suntsitzeko. Guk osagarri sistema segurua dugu, ez ditugu neurri ultra-higienista horiek behar. Neurri horiek segitu dituzten hazkuntza erraldoiak dira birusaz lehenik hunkiak izan. Argi da ez dela soluzioa. Ekonomikoki oso pisua da eta prozedura astuna. Anitz ekoizle txikik dute etsiturik lanbidea utziko. Ezin onartuzkoa da, jakinez gainera jendarteak ekoizpen eredu hori duela geroz eta gehiago eskatzen.

Lanuzteari buruzko zifrak dauzkagu?

Ez, ministerioak gorderik atxikitzen ditu. Ez dugu datuen berririk, nahigabean eskapatzen zaizkielarik jakiten ditugu. Iaz hazkuntza industrialen bi herenak kontaminatuak zirela horrela jakin genuen. 

FDSEA sindikatua jakinean da?

Noski.

Zein izan da haren joera azken mobilizazioan?

Sekulako presioa jarri dio prefetari, hiltzeak behartzeko. Alta, prefetak gu entzunez du deskubritu egoera eta aterabide edo erdibide bat atzeman nahian zen. Laborantza ministeritzan, DGAL Elikaduraren Zuzendaritza Orokorraren mailan teknokratak daude eta haiek dute desagerrarazteko politika erabakitzen. 

Nolakoak dira kalte-ordainak?

Hor ere industrialek presioa egin zuten ordainak haien ekoizleei banatzeko. Hainbeste non eta aurten batzuek zioten berriz hegazti gripea hartuko luketela, diru-sartzea dutelako lanik egin gabe. Haatik etxe ekoizleok ez gara hainbeste lagunduak.

Zein da arrazoia?

Lobbyak dituztela parean. Indar harreman bat da, industrialek daukatena eta guk ez. Horregatik dira ekoizle txikiak deskuraiaturik. Gainera, biosegurtasun neurriekin inbertsioak emendatzen dira.

Azkenean borroka irabazi duzue.

Hilketa oztopatzeko prest izango zen jendea genuen ondoan. Harrituak izan gara, batez ere bigarren aldian. Bezpera gauean jakin genuen 6:30ean etorriko zirela eta mobilizatzeko tartea txikia izanda ere, lehen aldian baino gehiago ginen. Landetako ekoizleek erran ziguten “lasterregi utzi ditugu hegaztiak hiltzera, banaka hartu gintuzten, beldurra sarraraziz eta ez ginen kolektiboki antolatuak. Datorrenean erresistentzia adieraziko diegu”. Irabazi izana eredu izan da.

Eskolan ikasitakoari bizkar

“Eskolan ikasitakoa egin nuen hasieran, arras espezializaturik. Laborantza industrialaren printzipio bat da espezializazioa. Ongi zihoan baina laster okertu zen. 1989an etxe ekoizleen elkartea sortu genuen eta nirea beste begirada batez so egiten hasi nintzen. Berea inposatzeko naturari gerra egiten dion sistemarik ez nuen nahi. Badu hogei urte pasa ez dudala gehiago erremediorik, txertorik ala desinfektatzailerik erabiltzen. Eta ahateak osasuntsu ditut”.

Kanal hauetan artxibatua: Hegazti gripea  |  Nafarroa Beherea

Hegazti gripea kanaletik interesatuko zaizu...
ELBko baserritarrek Bidaxuneko Lataillade familia defenditu dute jendarmeen aurrean

Bidaxunen ahateak hazten dituzten eta agintariek agindu bezala horiek hiltzeari uko egin dioten Lataillade familiakoak sei orduzeduki zituzten jendarmeek atzo galdeketan Bastidako (Nafarroa Beherea) jendarmerian. ELBko nekazariak eduki zituzten atarian, baserritarren babesean etorriak.


2017-06-20 | ARGIA
Ahateak hiltzeari uko egin zion Bidaxuneko etxalde batetik dokumentuak eraman dituzte jendarmeek

Bidaxuneko Lataillade familiaren etxera joan dira jendarmeak ekainaren 20ko goizean, Prefekturak Baionako Auzi Zibilen Auzitegiari jakinarazi eta gero etxalde horretan ez zela bete ahateak hiltzeko agindua, hegazti gripea dela eta. Etxaldeko buruari galderak egin eta hainbat dokumentu eraman dute poliziek.


ELBren beste desobedientzia ekintza bat: ahate-txitoak gorde ditu boluntarioen artean

Bidaxunen atzo, asteazkena 14, Parisko gobernuaren aginduz heriotzara kondenatuta zeuden ahate txitoak banatu ditu ELB sindikatuak horiek salbatzeko adoptatu nahi izan dituzten baserritar eta bestelako jende boluntarioen artean. Helburua: granja handietatik zabaltzen den hegazti gripearen kontrako borrokan kaltetuak ez daitezela atera gripearen zabaltzean errurik ez duten etxalde txikiak eta agintarien kanpainak arriskuan jartzen dituen lekuko ahate arrazak.


Barkoxe, Gabadi eta Domintxineko etxaldeen aldeko diru bilketa

Beren hegaztiak hiltzeari uko egin zioten hiru baserritarrek lortu zuten ahate eta oiloak bizirik atxikitzea, Iparraldeko beste laborari, herritar eta hautetsien laguntzaz. Baina ordainetan, 20.000 euro kostako zaizkien analisi garestiak egitera behartu ditu administrazioak. Ordaindu ezin dituzten gastuok kitatzeko Iparraldeko nekazari txikiak dirua biltzen ari dira.


2017-04-26 | ARGIA
Gabadi, Domintxine eta Barkoxeko baserrietako ahate eta oiloak ez dituzte hilko

Zaintza sanitario pean ezarri dituzte Gabadi, Domintxine eta Barkoxeko oilo eta ahate sanoak  eta honenbestez hiltze agindua bazter utzi dute behin betiko, ELB sindikatuak jakinarazi duenez. "Sentsu ona garaile izan da azkenean".


Polizia Barkoxe, Gabadi eta Domintxineko etxaldeetatik joatea lortu dute ehunka lagunek

400 pertsona bildu dira Barkoxen eta 200na Gabadin eta Domintxinen, erresistentzia pazifikoa egiteko prest. Polizia joatea lortu dute. Gabadin Frantziako Polizia etxaldean elkartu direnen aurka oldartu da: negar eragileak bota ditu eta bultzaka aritu da.


Laborarien mobilizazioak Domintxine, Gabadi eta Barkoxen, etxalde txikietako hegaztiak sakrifikatzea eragozteko

ELB sindikatuak azken orduko deia eginez, herritarrei eskatu die ostiral goizeko 06:00etarako mobilizatzea Frantziako agintariek hegazti guztiak sakrifikatu nahi dizkieten Domintxine, Gabadi eta Barkoxeko etxaldeen atarietan. Aurretik ELBk bilkura bat antolatuta zeukan goizeko 10:30etarako Donaixtiko plazan, baina deialdi berriak aditzera ematen du agintariek erabaki dutela egun sentiarekin jendarmeak sartzea etxaldeetan. ELBk prentsa ere kobidatu du lekuetan egotera, hiru etxaldeetan... [+]


Iparraldeko laborariak erne Gabadi, Domintxine eta Barkoxen zer gertatu zain

Joan den ostiralean, ehunka laborari eta kontsumitzaile bildu ziren –hainbat sindikalista eta hautetsiz gain– Gabadi, Domintxine eta Barkoxeko etxalde banaren atarietan, gobernuaren ordezkariei eragozteko bertako hegaztiak hiltzea hegazti gripea kontrolatzeko estakuruz. Administrazioak iritzia aldatu ez eta hiru baserrien arduradunak zigorrez mehatxatu dituenez, Iparraldeko baserritarrak alertan daude berriro aurre egitera azaltzeko.


2016-01-27 | Etxalde
Hegaztien gripearen aurkako neurriek etxalde txikiak kaltetuko dituzte

Hegaztien gripea agertu da abenduan Dordogne eskualdean eta laster Ipar Euskal Herrian, Frantziako 15 departamendutan bezala, ahate hazleek produkzioa gelditu beharko dute hilabete zonbaitez, frantses gobernuak inposatu neurri zorrotzengatik.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude