Ogia versus giza eskubideak?

Joxe Iriarte, Bikila
2017ko apirilaren 02a

Karl Marxek zioenez, sabela hutsik ezin da filosofian murgildu. Giza Eskubideen Kartak  oinarrikotzat jotzen du, besteen artean, gizakiak ondo elikatzeko duen eskubidea. Aurtengo urrian mendeurrena egingo duen Lehen Iraultza Sozialista, “ogia, bakea eta askatasuna!” aldarriekin hasi zen.

Alabaina, kapitalismo gerrazale eta neo-liberalaren hegemonia itogarriaren garaiotan geroz eta zailagoa zaigu eskubideak modu banaezinean uztartzea. Kapitalismoak, bata edo bestea, eskubide desberdinen artean aukeratzera behartzen gaitu. Adibide batzuk: lanpostuak (ogia) ala ingurumena (osasuna). Ikatz meategi kutsatzaileak, fracking-a, zentral nuklearrak edo automobil gehiago produzitzea. Bestea, ogia edo giza eskubideak: armagintza, aeronautika militarra, lehergailu lantegiak eta abar.

Tranpa horretatik ezin atera dabiltza ia sindikatu guztiak, beste kontsiderazioen gainetik lanpostuei lehentasuna ematen diotenean. Lehentasuna, nahiz eta kongresuetan bere egiten duten garapen jasangarriaren kontzeptua. Zer esanik ez, alderdi politikoak, gehienak boto emaileen iritzien zordun. Badaude salbuespenak. Ezagutzen dut Leongo alkate ekologista bat, zeinak itxitako meategia irekitzeari uko egiteagatik, bere herriko biztanleek ia lintxatu zuten. Jakina, alkatetza galdu zuen.

Dilema larri horretan harrapatuta ikusi nuen Podemoseko Jose Maria Gonzalez Kichi, Cadizko alkatea, Jordi Ebolek oso modu zorrotzean galdetu zionean: “Aspaldiko antimilitarista eta giza eskubideen aldeko ekintzailea, eta halaber Espainiako langabezia-tasa handiena duen Cadizko alkatea. Ados zaude Saudi Arabiako monarkia misogino giza eskubide bortxatzailea izanda, harekin Cadizko ontziolan gerraontzi militarrak eraikitzeko?”. “Bai. Gure langileek behar dituzte lanpostu horiek”. Erantzunak ez ninduen harritu, bai ordea, penatu.

Kichi alkatea ez baita ohiko politikaria. Zintzoa da, bere herriari emana, instituzioen errapetik edaten ez duena eta segur aski alkatetza uzten duenean bere ogibidera eta oinarriko militantziara itzuliko den horietakoa. Patuak edo dena delakoak libra nazala batzuen giza eskubideak besteenaren gainetik hautatu edo jarri beharreko ataka gaitzetik. Zalantzak zalantza, uste dut badaudela zeharkatu ezin diren marrak (gorriak?), eta horietako bat da ezin dela, soldata baten truk urrutiko gizakiak zanpatzeko erabiltzen den tresneria fabrikatzearekin bat egin.

Beste bideak. Borrokatu dezagun, esate baterako Oinarrizko Errenta Unibertsalaren alde. Horrek herritarroi emango liguke, kaltegarriak, arriskutsuegiak edo beharrezkoak ez diren industriei muzin egiteko aukera. Errenta horren nondik norakoak beste baterako.

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Langile borroka

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2017-04-26 | Otamotz
Urretxuko Santa Kutz hotela okupatu duten gazteen idatzia

Okupa talde bat Urretxuko Santakutz hotelean sartu da. Luxuzko hotel hau joan zen hamarkadaren erdialdean ireki zuten, baina jabeak ezin izan zion inbertsioari aurre egin. Egun, Kutxabank da eraikinaren jabea. Horra hor beraien idatzia:


2017-04-25 | Patxi Ruiz Romero
Erakundeko zuzendaritza batzordeari

Bada denbora bat, Berria-n eta interneten argitaratutako nire gutuna dela eta, nirekin kontaktuan jarri zinetela gutun horren argitaratzearekin Erakundearen hiru diziplina arau apurtu nituela informatzeko:

1) Ezker Abertzale osoaren ildoaren kontrakotasuna maila publikoan adieraztea.

 2) Zatiketa saioak babestu eta elikatzea.

 3) Erakundearen arauen eta barne diziplinaren urraketa.


Zergatik ez nintzen joan botoa ematera

Abaltzisketan egiten zitzaigun galderak “Nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan?” ez du zentzurik niretzat. Ez dut ezer “euskal estatu” baten aurka, eta ez beste inongo estaturen kontra ere, pertsonen eskubideak babesten baditu, bai barruan eta bai bere mugetatik at, eta desberdintasunak eta pribilegioak gutxitzeko lana egiten badu, behar bezala; hots mamia interesatzen zait gehiena, eta hortaz ez du ezer esaten. Etor litekeenaren ideia bat izan ahal... [+]


Bizilagunak kanporatuz negozioa egitea: turismoa eta Airbnb Donostian

“Igande eguzkitsu batean Kontxako pasealekuko banku batean eseri, jendea behatu eta bakoitza nongoa den asmatzen saiatzea dibertigarria da”. Hala hasten da Gara-n astelehenean Donostiako turismoaren inguruan idatzitako kronika. Eta argi esan behar da, Donostiako Alde Zaharrean bizi garenontzat, gai hau ez da batere dibertigarria.


Konbergentzia berrien gune bat, ambaZADa

Dena 70eko hamarkadan hasi zen, Notre Dame des Landes eta inguruko herrien biztanleek jakin zutenean beren lurrak aukeratuak izan zirela hegazkinak lurreratzen ikusteko. Laborariak, kaltetuenak, izan ziren mugitzeko lehenak. Beren bizi-modua mantentzeko, etxaldeak okupatu zituzten eta eraikin berriak altxatu. Milurteko berriaren atarian, sozialisten gobernuak aireportu proiektua berpiztu zuenean, haren kontrako komiteak, ACIPAk, aireportuaren aurkako erresistentzia laborari mundutik haratago... [+]


Eskaera bat Sarako Idazleen Biltzarreko antolatzaileei

Aberri Eguna ala Sarako Idazleen Biltzarra? Horrela izan da aurten, nahita nahi ez, orain arte Sarako Idazleen Biltzarrean parte hartu dugun idazle ttipioi harrarazi diguten hautua, eta anitzi konponezinezko korapilo bihurtu zaigu.


2017-04-16 | Mikel Zurbano
Europar Batasunaren noraeza

Erromako Itunaren 60. urteurrenarekin Europako Batzordeak Europaren etorkizunari buruzko liburu zuria aurkeztu zuen, 2025. urterako balizko agertokien inguruko eztabaida zabaltzeko asmoz.

Europar Batasunaren (EB) egoera kritikoaren aurrean liburu zuriaren erretorika autokonplazienteak ez dio aukera txikiena ere ematen, orain arteko bidean izandako huts egiteen eta erabaki okerren diagnostikoa egin eta horiek gainditzeko mekanismoak eztabaidatzeari. Testuaren esanetan, “gure lorpenen... [+]


2017-04-16 | Iván Giménez
EKH

Artikulu hau lapurreta da. Iker Armentia kazetari gasteiztarrak erabilitako kontzeptua hartu dut (bere baimenik gabe, gainera) eta lerro hauetan garatuko dut.

Orain dela urte bat, hemen bertan, Espainia ez ote zen navarrizatzen ari galdetzen nion nire buruari. Jakina denez, Korralito Foralaren jabeak konturatu ziren kontuak ez zitzaizkiela betiko aterako, eta gaztatxoaren teoria sasizientifikoa baliatuz, basko-gaiztoak Diputazioaren Jauregitik urrun mantentzeko hil ala biziko helburuari ekin... [+]


2017-04-16 | Koldo Aldalur
Mindfulness

Sarri-sarri pentsatu ohi dut, gurpilari etengabe eraginez ari den kurkumixa bezala, ziklikoki bueltaka dabilen gure mundu hau ere inora ez doala, ibili-ibili eginda beti toki berean gaudela. Azaleko kontuak aldatzen dira, baina mamia beti azpian, ezkutuan geratzen da. Adimena, inguratzen gaituena adi aztertzeko ahalmena, galtzen ari gara, eta ondorioz,  gure izaera eta bizimodua baldintzatzen dituzten arrazoiak hanka artetik pasatzen zaizkigu, modernitatearen presaren... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude