Euskal pezeta isolatuak

  • Bilbo, 1936ko urria. Jose Antonio Agirre lehendakari izendatu eta bi astera, Eliodoro de la Torre buru zuen Eusko Jaurlaritzako Ogasun Sailak dekretu bat onartu zuen, abuztuan Bizkaiko Defentsa Batzordeak onartutako bera: billete-txeketegiak jaulkitzeko agindua eman zuten, Espainiako Bankuan zituzten funtsen babesean.
     

Nagore Irazustabarrena @irazustabarrena
2016ko urriaren 30a
1937an Eusko Jaurlaritzaren aginduz egindako 50 pezetako billetea, atzealdean arrantzaleak portuan dituena. 25 pezetako billeteak, adibidez, labe garaiak irudikatzen zituen.
1937an Eusko Jaurlaritzaren aginduz egindako 50 pezetako billetea, atzealdean arrantzaleak portuan dituena. 25 pezetako billeteak, adibidez, labe garaiak irudikatzen zituen.

Diruaren zirkulazioa bermatu nahi zuten, gerra eremuetan ohikoa denez dirua altxortzeko joera baitzegoen.

Honela zioen dekretuaren zati batek: “Beraz, altxortzea ezinbestean zuzendu behar da konponbide heroikoen bidez, batetik, egoismo nabarmen eta zentzugabeenaren ezkutalekuetan kapitala metatu dadin saihesteko eta, bestetik, gure herriko altxor emankorrak lurraldeko mugetatik ihes egin ez dezan, beste eskualde batzuk gure lurraren zuku finantzarioaren bizkar elikatzeko”.

EAJko eta Frente Popularreko ordezkariek osatutako gobernuak halabeharrez eskuratu zuen Espainiako Errepublikak aurrez ukatutako autogobernu maila. Autonomia estatutua 1936ko urrian bertan onartzea lortu zuen; gerra hasita, gobernu zentral errepublikanoak euskal lurraldeen babesa bermatu nahi zuen. Gipuzkoatik Asturiasera bitartean, kostaldeko lerroa errepublikarren esku zegoen oraindik, baina beraien eremu nagusitik erabat isolatuta. Eta 1937ko martxoa arte, frankistek erasoari berrekin arte, frontea egonkortuta egon zen. Egoera aproposa Jaurlaritzak jarduera laburra baina bizia izan zezan. Esku-dirua jaulkitzeaz gain, pasaporteak banatu zituen, justizia sistema berrantolatu zuen, atzerrian ordezkaritzak jarri zituen abian, 40.000 soldaduko armada antolatu zuen...

Bederatzi banketxe eta kutxak jaulkitako hasierako txeketegi-billeteak kalitate eskasekoak ziren eta 1937ko apirileko dekretu batek aginduta, billete berriak egin ziren, atzealdean euskal eszena tipikoak (eta topikoak) zituztenak, baita kalitate handiko nikelezko bat eta bi pezetako txanponak ere.

Bilbo ekainean erori zen, eta hiriarekin batera, lehen Jaurlaritzaren lorpen gehienak. Baina gorde diren “euskal” billete batzuk zein higatuta dauden ikusita, bi hilabete eskas horietan behintzat beren funtzioa bete zutela eta zirkulazio bizian egon zirela esan daiteke.

Kanal hauetan artxibatua: 1936ko gerra  |  Bizkaia  |  EAJ

1936ko gerra kanaletik interesatuko zaizu...
Aranzadik 1936ko Gerra Zibileko soldadu baten gorpuzkiak deshobiratu ditu Legution

Aranzadi Zientzia Elkarteko teknikariek atera dituzte gorpuzkiak, Paco Etxeberria antropologo forentseak zuzenduta. Albertia mendian aurkitu zituzten pasa den urtean eta, dirudienez, euskal gudari batenak dira.


2017-03-28 | Arabako Alea
'1937-2017 Oroimenetik-Askatasunera' ekimena aurkeztu dute

Gernikako bonbardaketa eta Azazetako sarraskiaren 80. urteurrena gogoratzeko, '1937-2017 Oroimenetik-Askatasunera' lelopean hainbat ekitaldi antolatu dituzte, eta manifestu bat aurkeztu dute.


2017-03-24 | Hala Bedi
"Frankismoaren garaian ere kartzeletan emakumeen arteko erlazioak egon ziren"

Gaur Estibaliz de Miguel EHUko irakasle eta soziologoa izan dugu Kantoian, eta emakumeen kartzelako bizipenez hitz egin digu. Emakumeen arteko erlazio sexu-afektiboak eman izan direla eta ze egoeratan eman diren azaldu digu.


2017-03-02 | Arabako Alea
Omenaldia egingo diete 'Azazetako 16 hildakoei', 80. urteurrenean

Arabako erakundeek ekitaldia antolatu dute, Azazetako mendatean, Mola jeneralaren aginduz, fusilatu zituzten 16 lagun gogoratzeko.


2017-02-28 | Aiurri aldizkaria
Andoaingo bertsolaritzaren historia bildu du Xabier Lasa Bergarak liburuan

Martxoaren 1ean Andoaingo Basteron, 19:00etan aurkeztuko du liburua Xabier Lasa egileak. Ia 700 orriko lan honek lantzen ditu Errepublika garaiko euskalgintza, Etxeberriaren biografia eta XX. mendeko Andoaingo bertsolaritza. "Joxinixio paradigma modura ikusten dut, Errepublika garaian dena eman zuelako kausaren alde, bere kasuan, bertsolaritza", adierazi du Lasak.


"Gerrate garaian ere jendea portatu zen, horratik!"

Hamabost egun Urgainen nobelak eman zion izen handiena Jose Antonio Loidi Bizkarrondori. Idazlearen jaiotzaren mendeurrenaren karietara mintzatu zen iaz Baztanen Euskal Nobela Beltzaren Astean haren arreba Anjelita Loidi. Nebaren gaineko jakingarriak emanez ari zela jabetu ginen beretik ere esatekorik franko zuela 100 urte beteak dituen emakumeak.


Frankistek deserriratu zituzten emakume eta haurrak omendu dituzte Zumaian, 80. urteurrenean

1937ko neguan frankistek ehunka zibil deserriratu zituzten Gipuzkoan eta Bizkaian, senideren bat Errepublikaren kontrolpeko lurretan izategatik. Zumaia, Ondarroa eta Mutriku izan ziren herririk kaltetuenak. Zumaian omendu zituzten asteburuan.


Gernikako bonbardaketa oroitzeko mozioa atzera bota du PPk senatuan

Gernikako bonbardaketaren 80. urteurrenean, EAJk mozioa aurkeztu du senatuan Gernikako herriaren “mina ulertu”, eta Espainiako Gobernuari eskatzeko “barkamen aitortza bidegabeki sortutako sufrimenduagatik”.  PPk, ordea, kontra bozkatu du, eta mozioak ez du aurrera egin.


'Eguna', lehen euskal egunkaria sortu zutela gogoan

80 urte dira, 1937ko urtarrilaren 1ean euskara hutsezko Eguna berripapera sortu zutela, besteak beste Lauaxetak sustaturik. Ekitaldi mordoa egiten ari dira efemeridea gogoratzeko; ostiralean hainbat erakundek jardunaldia antolatu dute Bilbon.


2017-01-31 | Barren .eus
Hobi komunetan zeuden 27 pertsonaren gorpuzkinak hobiratu dituzte Olasoko Duintasunaren Kolunbarioan

Eusko Jaurlaritzak sustatutako lehen kolunbarioa inauguratu dute gaur Elgoibarko Olaso hilerrian. Hainbat agintarik eta elkartek hartu dute parte ekitaldian, Jaurlaritzako lehendakari Iñigo Urkullu buru zutela. Hobi komunetan zeuden 27 pertsonaren gorpuzkinak hobiratu dituzte banan-banan Duintasunaren Kolunbarioan.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude