Zenbat aita santuk utzi dute kargua orain arte?


Nagore Irazustabarrena @irazustabarrena
2013ko otsailak 24

Benedikto XVI.a oraindik bizirik dela kargua uzten duen laugarren aita santua dela esan dute komunikabide askok egunotan (Benedikto IX.a, Zelestino V.a  eta Gregorio XII.aren ondoren). Baina kontuak ez daude batere garbi.

Badirudi III. mendean San Ponzianok Hipolito antipaparekin batera kargua utzi zuela garai hartako zisma konpondu asmoz. Hainbat adituren arabera, VI. mendean bizantziarrek San Silberio aitasantutza uztera behartu zuten. Eta hurrengo mendean ere bizantziarrek bultzatu omen zuten Martin I.a kargua uztera. 1047an Henrike II.a germaniar enperadoreak Gregorio VI.a kargutik kendu zuen, aitasantutzaren eta Germaniar Inperioaren arteko tirabirak medio.

1804an, Pio VII.a aita santua (beheko irudian) Parisera joan zen Napoleonen koroatzearen karira. Enperadoreak aita santua atxilotzea aginduko zuen beldur, Erromatik atera baino lehen uko-egite agiria sinatu zuen Piok. Baina Bonapartek halako erabakirik hartu ez zuenez, ukoa ez zen sekula indarrean jarri.

Kanal honetan artxibatua: Historia

Historia kanaletik interesatuko zaizu...
2016-07-24 | Xabier Letona
80 urte ondoren inpunitatea nagusi Espainian

Unean uneko indar harremanek finkatzen dute herrialde edo gizarte baten memoria, areago  gatazka bortitza edo gerra bat tartean dagoenean. Horrexegatik esaten da historia garaileek idazten dutela. Francoren 1936ko altxamendua eta harrez geroztik gaurdaino Espainian bizi izandakoa horren adierazgarri bat gehiago da. Leh

...

Erosoago (eta gehiago) erosteko orga

1936an Sylvan N. Goldman Standard eta Piggly-Wiggly janari-denda kateen jabea zen Oklahoman (AEB). Bezeroak kutxetara paperezko poltsak erdi hutsik iristen zirela konturatu zen, poltsak erraz puskatzen zirelako eta bezeroei ez zietelako dendan lasai ibiltzen uzten. Aulki tolesgarri bati gurpil batzuk eta bi saski erantsi zi

...

Mendatako Nostradamus

Mendata (Bizkaia), 1819. Eulalio Intxausti Gomeztegi jaio zen –hainbat iturrik, hala nola Joxemiel Barandiaranek eta Jose Luis Ortigosak diote Hilario zuela izena–. Gaztetan baserriko lanetan aritu zen eta ez zuen sekula gaztelania ikasi; euskara hutsez moldatu izan zen beti. Azken Gerra Karlistan, iragarpenak z

...

Gerra zibila Otxandion
MULTIMEDIA - dokumentala

Lan honek Otxandion 1936ko gerrak izan zituen ondorioak jasotzen ditu. Otxandio errepublikazaleen kontrolpean mantendu zen tartea zein matxinoen eskuetan geratzean gertaturikoak lantzen dira. Arreta berezia jarri zaio herriak 1936ko uztailaren 22an sufritu zuen bonbardaketari, hildako otxandioarrak asko izan baitziren. Gerr

...

Columba Fernández, egia esateagatik fusilatu zuten anarkista gasteiztarra

“Araba Espainiarekin” zioen hizki larriz prentsa golpistak 1936ko uztail hondarrean. Gaurdaino iritsi den kontakizun hori kolokan jartzen dute Columba Fernández anarkistaren moduko historiek.


1936ko golpistei erantzuna
Greba Orokorra Gasteizen

1936ko uztailaren 18an militarrak altxatu zirenean erantzuna berehalakoa izan zen eta langile ezkertiarrek euren arma nagusia erabili zuten horretarako: greba orokorra. Zenbait tokitan, Donostian kasu, anarkistek eutsi egin zuten. Gasteizen ere greba orokorrak hainbat egunez iraun zuen, baina beranduegi zen, armarik gabe eta Araba ia osoa Molarekin bat eginda, hiriburuko erresistentzia eta bere oroimena betirako galdu ziren.


Labana originala eta benetakoa

Suitza, 1880ko hamarkada. Armadak erabaki zuen soldaduek sakelako tresna praktiko eta eramangarria izan behar zutela. Tresnak labana izango zuen, eta poto-irekigailu bat ere bai. Gainera Suitzako soldaduek Schmidt–Rubin errifleak erabiltzen zituzten eta horiek  muntatzeko bihurkina behar zen. Hala, hiru funtzioko

...

2016-07-14 | Gipuzkoa Kultura
1615eko euskaldunen sarraskia Islandian
MULTIMEDIA - solasaldia

Albaolako kide Xabier Alberdi Lonbideren hitzaldia, Gipuzkoako Historialari Elkartea eta Koldo Mitxelena Kulturuneak antolatuta (2016-06-07).


2016-07-14 | Arabako Alea
Burdin Arora itzuliko dira berriro La Hoya aztarnategiko bisitariak

Egokitze eta garbitze lanak egin ostean, jendaurrera ireki dute berriro ere Guardiako La Hoya aztarnategia; egindako lanen emaitza erakusteko ate irekien jardunaldia prestatu du Arabako Diputazioak larunbaterako.


2016-07-10 | Aitor Kaltzakorta
Ontzigintza Hondarribian
Itsasoa eskutik eskura

Itsasoa gobernatzea ezinezkoa izaki, itsasoan norbera nola gobernatu asmatzean jarri dute adimena ozeanoari begira sortu, hazi eta bizi diren herriek. Berdin egin dute Hondarribiak eta euskal itsas ondoko beste herriek. Ongi joan zaie gainera, eta mende luzez ontzigintzan trebatu ziren puntako ekoizle bihurtzeraino. Etorkizuna, baina, itsasoa bezala, laino dago.


Non dago Genghis Khan?

Xi Xia inperioa (egungo Txina), 1227ko abuztuaren 18a. Genghis Khan Mongoliar Inperioaren sortzailea, erregeen erregea, hil zen, 65 urte inguru zituela, historiako inperiorik zabal eta iraunkorrenetakoaren oinarriak jarri ondoren. Baina heriotzaren kausak ez daude garbi.

Kronika batzuek diote zalditik erorita hil zela, b

...

Zahartzen naizenean

Laracor (Irlanda), 1699ko uda. Jonathan Swift idazle, politikari eta elizgizon irlandarra jaioterrira itzuli zen, eta hamabost eliztarreko kongregazio txikiaren ardura hartu zuen Dublinetik 32 kilometrora dagoen herrixkan. Lan gutxi zuenez, lorategia zaintzen, bikarioetxea berregiten eta, besteak beste, zahartzaroaz hausnar

...

Frankismoa goratzen duen ereinotz koroa kenduko dute Nafarroako Jauregitik

Ereinotz koroak "indarkeria baliabide politiko gisa erabiltzea laudatzen du, eta hori onartezina da gizarte demokratiko batean", Nafarroako Gobernuaren hitzetan.


2016-06-29 | Kanaldude.tv
Gure arbasoen itsas bidetik
MULTIMEDIA - erreportajea

Ziburuko larzabal kolegioko ikasleen "San Juan" proiektua da. Albaola proiektuaren eskutik, itsasoak eskaintzen dituen arlo desberdinak landu dituzte : bidaia, bale ehiza, ontzien eraikuntza eta historia. Lau urtetako proiektuaren laburpena eskaintzen du lan honek, ikasle, irakasle eta eragile askoren lekukotasune

...

Nanni Balestrini, idazlea
"Matxinadak ez dira paperean asmatzen, ekinez baizik: borrokak eginez dakizu nola borrokatu"

Esperimentatzea gustatzen zaio Nanni Balestrini idazle italiarrari. 1935ean Milanen jaioa, ibilbide luzeko poeta, nobelagile eta saiogilea, ez dira letretakoak atsegin dituen esperimentu bakarrak: bere fikzioa da, segur aski, joan den mendeko bigarren erdiko mugimendu iraultzaile italiar berritzaileen kronika biziena. Bartzelonako Literal Liburu eta Ideia Erradikalen Azokan izan dugu harekin hitz egiteko aukera.


2016-06-26 | Aitor Azurki
Alfredo Espinosa
Agirre Lehendakariaren sailburu fusilatua

1937ko ekainaren 26an fusilatu zuten faxistek Gasteizen. Hilabete honetan inauguratuko dute bere izena daraman Urdulizko ospitalea. Alfredo Espinosa errepublikarra Bilbon zinegotzi, Burgos eta Logroñoko gobernadore zibil eta lehen Eusko Jaurlaritzako osasun sailburua izan zen. “Txiroen medikua” izenez ere ezaguna, ahalegin handia egin zuen gerra betean herritar guztientzako mediku-artapena ziurtatzeko. 


Pedro Bereterra, zure zerbitzura

Napoles, 1528. Pedro Bereterra itsasgizon, militar eta ingeniari nafarra hil zuten Castelnuovo gazteluan. Karlos V.aren soldadu espainiarrek preso hartua zuten eta, itxuraz, gazteluko gobernadoreak berak asfixiatu zuen, Bereterra estimatuari urkamendiaren desohorea saihesteko aukera emateko.

1460 inguruan jaio zen Garden

...

Vesuvio, Ponpeiaz haratago

Vesuvio (egungo Italia), K.o. 79ko abuztuaren 24a. Sumendiaren erupzio bortitzak Ponpeia eta Herkulano suntsitu zituen, eta errautsek erromatar garaiko aztarnategi nagusietakoa gorde zuten mende luzez. Horregatik, Vesuvio Ponpeiari lotuta ezagutzen da gehienbat. Baina Europako sumendi aktibo eta bortitzenetakoak historia za

...

Mark Twain eta Halley kometa

1835eko azaroaren erdialdean Halley kometa periheliora iritsi zen, hau da, orbitan Eguzkitik gertuen dagoen eta Lurretik hoberen ikusten den puntura. Handik bi astera, azaroaren 30ean, Samuel Langhorne Clemens jaio zen, gero Mark Twain ezizenez ezagun egingo zen idazlea. Kointzidentziaren jakitun, zera idatzi zuen 1909an, k

...
ASTEKARIA Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude