Espainia, munduko 30 ustelenen artean


Xabier Letona @xletona
2013ko urtarrilaren 27a

“Espainian ez da aste bakarra pasatzen ustelkeria arazo bat hedabideetako tituluetan agertu barik”. Arte telebista kate frantziar-alemaniarrak Espainiako ustelkeriaz egindako dokumental baten aurkezpen gisara jaurtitako eztena da, baina ez dabil urruti. Wikipediara bisita bat eginez eta “ustelkeria Espainian” jarriz gero, primeran ikus daitezke ehunka kasuetatik dozenaka ezagunenak: oraingo Bárcenas PPko diruzain ohiaren kasua, Alcorcóneko udalaren (PSOE) legez kanpoko mailegunena, Carlos Divar Espainiako epaileen buruzagiaren gastuena, Pitiusa operazioa, errege familiako Urdangarinena, EEE faltsuen auzia Andaluziako Gobernuan (PSOE), Zarrafalla, Gescartera, Forcem, Tabacalera-Allierta, Villalonga, Filesa, PSV, Barrionuevo-Vera, Gerra anaiena…

Rajoyren Gobernuaren oraingo garaian, Rodriguez Zapaterorenean, Aznarrenean, Felipe Gonzalezenean edo Adolfo Suarezenean, Espainiako demokrazia beti gaztearen gobernu garai guztietan, ustelkeria auziak handiak izan dira, bereziki azken 25 urteetan, etxebizitzen burbuila eta berarekin batera sortu zen finantza burbuila handitzen aritu diren bitartean.

Espainian asko eta erdeinu kutsuz hitz egin eta idazten da errepublika bananeroetako ustelkeriez. Bere errealitatea, ordea, ez da askoz hobeagoa. Bada Nazioarteko Gardentasuna izeneko GKE bat eta urtero egiten du mundu mailako 176 herrialderen ustelkeria zerrenda. Iragan abenduan aurkeztu zuen 2012ko txostena eta aipatu zerrendan munduko ustelen artean Espainia 30.a zen.

Ez da erraza ustelkeria, alderdi handiak eta herritarren arteko hiruki horretan gertatzen dena ulertzea. Baina ustelkeria energiaren gisako zerbait dela iradokitzen du, ez da ez sortzen ez desagertzen, eraldatu baizik.  Hedabideetan eta kalean egiazkoa eta orokorra den ustelkeriarekiko mespretsu orokorra dago, bereziki politikarien artean ematen denarekiko. Gero, ordea, oso agerian dago ustelkeria politikoaren kasu gehienak PP eta PSOEri lotutakoak direla, hau da, urtea joan eta urtea etorri Espainiako alderdi bozkatuenei eta boterean txandakatzen diren horiei.

PPko diputatu ohi Jorge Triasek (El País, 2013-01-21) salatu du PPko buruzagiek urteetan jaso dituztela milaka euro gainsari gisa. Eta kontatzen du baita ere Aznarren lehenengo legealdian, Espainiako Kongresuko azpibatzorde batean saiatu zirela alderdien finantzazio anonimoak debekatzen eta ez zutela lortu. Azkenean, Rodriguez-Zapateroren agintaldian lortu zen.

Esanguratsua da, halaber, Fernando Rodriguez ustelkeriaren aurkako fiskal honen ikusmoldea. Ez da batere baikorra ustelkeriaren aurkako borrokaz eta, bere esanetan, “metraileta gaizkilearen aurka baino gaitzagoa da moketa gaizkilearen aurka egitea” (El País, 2013-1-20).

Euskal Herriko hegoaldea ez da salbu, noski. Eta ustelkeria mailak hegoko auzokoen kolorerik ez badu ere, ustelkeria pasarteak ugariak dira. Urralburu eta Otano auzia izan liteke horietako ospetsuenetakoa, eta seguruenik ez da kasualitatea gaur egun diren balizko ustelkeria kasuak erresuma zaharrari lotutakoak izatea. Cervera eta Nafarroako Kutxaren auziak hor  dira gori-gori. Eta kasualitatea orain ere, orain arte bederen, Foru Legebiltzarrean Nafarroako Kutxaren ikerketa ukatu duten alderdi bakarrak UPN eta PSN dira.

Kanal honetan artxibatua: Ustelkeria

Ustelkeria kanaletik interesatuko zaizu...
Eusko Jaurlaritzak ez du kartzela zigorrik eskatuko De Miguel auziko inputatuentzat

Eusko Jaurlaritzak adierazi du “erredundantea” izango litzatekeela kartzela zigorrak eskatzea, fiskalak dagoneko eskatu dituela argudiatuta.


2016-05-13 | Arabako Alea
Alfonso Alonso eta Javier Maroto errudun, San Antonio auzian

Estatuko Kontu Auzitegiak 393.862 euro ordaintzera zigortu ditu 2003-2007 agintaldian Udal Gobernua osatu zuten 9 zinegotziak, lokalen kontratuarekin interes orokorrari kalte egin ziotelako.


Maiatzaren Lehena
Egin dezagun maiatz "gure"

Maiatzaren lehena entzuten dudanean nire gaztaroa etortzen zait gogora; adin bat badaukat, eta aspaldi hartan egun debekatu gorriz markatua zen, manifestazio-ahaleginak (ahalegin hutsak, askotan, “ehiztariak” segituan agertzen ziren-eta), lasterka saioak eta ke-poteak. Egun hartan gu ihes, haiek pozik. Gerora…


Panamako paperak paradisu fiskalen salatari ala xantaiarako arma?

Bazekien zertan ari zen Alemaniako Sueddeutsche Zeitung egunkariari filtratu zizkionak Panamako Mossak Fonseca kabineteari ostuta 214.000 sasi-konpainiaren datuak. Zalaparta izugarria dabilela uste duenak jakin behar du informazioaren zati bat baizik ez dela azaleratu oraindik. Baina funtsean zer da Panama Papers edo Panamagate hau, kapitalismo globalizatuaren alde ezkutuaren inoizko filtrazio handiena ala diru zikinaren mafiak berak antolatutako kontrako su prebentiboa?


Oxfamek dio AEBko 50 korporazio handienek 1,4 bilioi dolar gorde dituztela paradisu fiskaletan

Applek 181.000 milioi dolar, General Electricek 119.000 milioi, Microsoftek 108.000 milioi… eta horrela AEBetako 50 multinazional handienen artean 1,4 bilioi dolar osatu arte. Oxfam erakundeak kopuru horietan zehaztu du 2008tik 2014a bitartean ogasun publikoari zergarik ez ordaintzeko egindako iruzurra.


Maroto eta Alonsoren aurkako epaiketa sententziaren zain

Espainiako Kontu Auzitegiak epaitu ditu Alfonso Alonso Espainiako jarduneko Osasun Ministroa eta Javier Maroto PPko Ekintza Sektorialeko idazkariordea. Gasteizko Udalean zeudenean erakunde publikoentzat kontratu “kaltegarria” sinatzea leporatzen diete, eldiario.es hedabideak jakinarazi duenez.


Nafarroako Kutxa ikertuko dute berriz Parlamentuan

Erantzukizun politikoak argitu behar dira CAN desagertu izanak arduradunak dituelako. Argudio horiekin egin zuten ikerketa batzordearen alde Geroa Baik, EH Bilduk, Ahal Duguk, PSNk eta Ezkerrak.


David Cameron ere harrapatu dute “Panamako paperek”

“Panamako paperen” filtrazioaren harira, bere aitaren  Offshore inbertsio funtsaz baliatu izana onartu du Erresuma Batuko lehen ministro David Cameronek, The Guardian egunkariak argitaratu duenez. Cameronek 2010ean, kargua onartu baino lau hilabete lehenago, saldu zuen Blairmore Investment Trusteko partaidetza.


Islandiako lehen ministroak dimititu egin du “Panamako paperen” ondorioz

“Panamako paperen” filtrazioak hautsak harrotu ditu zenbait herrialdetan. Auzian inplikaturik dauden 140 politikariren izenak jakinarazi dituzte oraingoz: tartean daude Islandiako lehen ministro ohi Sigmundur Gunnlaugsson, Argentinako presidente Mauricio Macri, Errusiako presidente Vladimir Putinen bazkideak eta Saudi Arabiako erregea.


2016-04-03 | ARGIA
#PanamaPapers
Realak ordainketak paradisu fiskalen bidez egin zituela agerian berriro

Realak paradisu fiskaletako elkarteak baliatu zituen atzerriko jokalariei ordainketak egin eta bai hauek, eta baita klubak ere ogasunari diru gutxiago ordaintzeko 2000 eta 2008 bitartean. Panama Papers ikerketan agertu da Reala, 2008an dagoeneko argitaratu zen informazioarekin.


2016-03-20 | Jon Torner Zabala
Kirol apustuak
Azpijokoa arbitro

Kirol apustuek, legezkoek eta bereziki klandestinoek, diru kopuru erraldoiak mugitzen dituzte. Gutizia mamitsua askorentzat, noizbehinka emaitzak baldintzatzen dituztenik ezin uka daiteke, teniseko eskandaluak lekuko. Praktika orokortua dela esatea, ordea, gehitxo litzateke. Baita soilik mafiak edota kirolariak seinalatzea ere, botere-sistemak iruzurra maila guztietara zabaldu duenean. Gauza ugari eros baitaiteke apustu-txartelez gain.


2016-03-17 | Zebrabidea
Unai Mendizabal, Adi! elkartea
"Inork ez du dirua ezeren truke ematen, nola da posible EAJk hainbeste bereganatzea?"

Legez kanpoko elkarte bat eratu eta komisioak kobratzea, EAJk gobernatutako erakundeen kontratu eta adjudikazio publikoak modu irregularrean eskuratzea, egin gabeko lanengatik dirua lortzea, kapitala zuritzea, eroskeria, bortxaz jendea behartzea, dirua bidegabe erabiltzea… Horiek eta gehiago dira Arabako Probintzia Auzitegiko fiskalak De Miguel auzia delakoan zehaztutako delituak.


Markel Olanoren aurkako kereila onartu dute, Realari 6,4 milioi euro barkatzeagatik

Donostiako 5. Instrukzio Epaitegiak tramitera onartu du Realeko presidente ohi Iñaki Badiolak Gipuzkoako diputatu nagusi Markel Olanoren aurka jarririko kereila; “faltsifikazio eta prebarikazio” zantzuak atzeman ditu epaileak, futbol taldeari 6,4 milioi euroko zorra barkatzeagatik.


2016-03-15 | ARGIA
Sasienpresa sare bat Araban: 54 urteko kartzela eskatzen dute Alfredo de Miguelentzat

Arabako fiskaltzak 54 urte eta 9 hilabeteko zigorra eskatu du Alfredo de Miguel EAJko probintziako bigarren pertsona garrantzitsuena izandakoarentzat. Legez kanpoko komisioak kobratzea, kapitalak zuritzea eta eragin-trafikoa leporatzen dizkiote, besteak beste.


300.000 euroko zuloa atzeman dute Bizkaiko PPn

Justifikatu gabeko gastuak atzeman dituzte Bizkaiko PPn. Lurraldeko gerente Arturo Aldecoa eta kontu eramaile Gonzalo Pontes kargutik kentzea erabaki du alderdiko zuzendaritzak. 300.000 euro inguru leudeke aztergai.


Lurdes Imaz: “Catering enpresak gurasoen kuotatik aberasten aritu dira”

Eskola-jantokietako catering enpresen ustelkeria kasuaz mintzatu da Lurdes Imaz Euskal Herriko Gurasoen Elkarteko (EHIGE) bozeramailea. "Oso gai larria” dela azpimarratu du Imazek.


"Catering enpresak gurasoen kuotatik aberasten aritu dira"

Eskola-jantokietako catering enpresen ustelkeria kasuaz mintzatu da Lurdes Imaz Euskal Herriko Gurasoen Elkarteko (EHIGE) bozeramailea. "Oso gai larria” dela azpimarratu du Imazek.

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA