ZAD mehatxatzen zuen aireportu proiektua bertan behera utzi du Frantziako Gobernuak

  • Asteazken eguerdian Frantziako lehen ministro Edouard Philippek jakinarazi dutenez, bertan behera utzi dute Bretainian 40 urtez Notre Damme des Landes eremuan eraiki nahi zuten aireportua. Prentsaurreko berean esan du ZAD eremua gurutzatzen duten errepideak "zirkulazio librerako" prest utzi behar dituztela, eta "legez kanpo dauden okupatzaileak joan egin behar dira udaberria baino lehen, edo kanporatuak izango dira", adierazi du.

ARGIA @argia
2018ko urtarrilaren 17a
Bizi proiektu alternatiboa eraikitzen ari dira Bretainiako ZADen.

ZADeko kideek oraindik ez dute albisteari buruzko oharrik atera. Halere, eremuan bertan poza nagusi dela ikusten den bideo hau zabaldu dute.

Bitartean, Frantzia Intsumitua alderdiak adierazi du "ZAD hustea ulertezina" izango litzatekeela.

Le Mondek aste honetan publikatu du 30 eta 40 Polizia unitate artean inguruetara mobilizatuak izan dira bertako herritarrak kanporatzeko.

Gaur 18:30ean elkarretaratzea deitua dago Baionako Herriko Etxearen aurrean.

Autobusa Euskal Herritik

Otsailaren 10ean Bretainiako Notre-Dame-des-Landesko ZADen manifestaldia deitu dute. Euskal Herria Zadista izenarekin, autobusa antolatzen ari dira Baionatik irtetako ostiral gauean, eta itzulera igande arratsaldean egiteko.

Izen emateko ondorengo emailera idatzi behar da: ehzadista@yahoo.com. 50 leku inguru daude autobusean, eta izena emanen duen jende kopuruaren arabera erreserbatuko da ala ez.

ZADeko kideek adierazia zuten milaka lagun biltzeko asmoa. Beren webgunean zintzilikatutako irakurketan, data erabakiorrak direla azpimarratu dute. Frantziako gobernuak egun horien bueltan erabaki behar du ea aireportu proiektua albo batera utziko duen, ala asmoei eutsiko dien. "Probabilitate guztien aurka, gobernuak erabakiko balu aurrera jarraitzea, asko izan behar ginateke bertan, erakusteko lanen hasieraren aurka egiteko prest gaudela eta ZADetik kanporatzea borrokatuko dugula".

Bideo hau egin dute deialdia zabaltzeko, eta azpian euskarazko itzulpena dago irakurgai.

Inoiz ez nintzen etorri hona. Inoiz! Nire makila ekarri nuen. Makil bat baizik ez zen besteen artean, lurrean sartua egun hartan. Pezoinean barna sartzen genituela, denok hitza eman genuen:

Hona itzultzea gobernua ZADeko lagunak kanporatzen saiatzen balitz.

Harrigarria zen! 40.000 lagun elkarturik ZAD eremuan. 2016ko urriaren 8a zen.

Gobernua? Inoiz ez da etorri.

Ez dute lortu honen guztiaren suntsitzen beren aireportu madarikatuaren eraikitzeko.

50 urte jendea borrokatzen dela aurka. Enegarren makina hiltzaile baten aurka, klima erretzen duena.

Baina ikusi dut -jendearen indarraz eta natur gunearen edertasunaz baino haratago- toki hori mirakuilu bitxi bat zela. Inperfektua noski, baina datozen ekaitz ilunak desegiteko indarra daukana. Berrisailei begiratzen nien: suteak oihanetan, etorkinak uretan itotzen, bankisa urtzen, bioaniztasuna gainbehera, Trump okerrenari ateak zabaltzen; gero eta horma gehiago altxatuak nonahi.

Eta krisiaren espektakuluen artetik, ZADari buruzko erreportaje bat bazegoen: “gaur, ZADeko erdigune ilun eta ezkutuko eremuan sartuko gara, zuzenbiderik gabeko eremuan!”

“Zuzenbiderik gabeko eremua!” Bai zuzenbiderik gabeko eremua da, bai!

Zuzenbide esatean: bizidunaren suntsitzeko zuzenbidea esaten baduzue; janari lurrak hormigoiz estaltzea esaten baduzue; etekina biziaren aurretik ezartzea esaten baduzue... beraz bai!

Baina beste zuzenbide batzuk badaude hemen:

ezberdina izatearena, gune batek xarmaturik uzteko zuzenbidea,

heure etxean nahi dunan moduan eraikitzeko zuzenbidea,

gure bizimoduak elkarren artean erabakitzeko zuzenbidea.

 

Makilen manifestaldi biharamunean ZADeko lagun batzuk ibilaldi batera gomitatu gintuzten.

Ikusi genituen arrabioak lohitik jalgitzen; beste batzuk aterpe berriko habeetan zizelkatzen; kantu berri bat entzun genuen Rap estudiotik airatzen.

Garagardo beltza edan genuen garagardotegian, konposta barreiatu baratze kolektiboetan, eta irin errota itzulika ari zela ogi beroa jan genuen labetik atera berria.

7 belaunaldi hauetan bertakoa den laborari batek bere behiak erakutsi zizkigun. Bera bezala, bere behiak ere “okupatzaileak” dira gauregun. Irrati Pirata hautematen zen.

Jende batzuk kalapitan entzun genituen etorkizunaz mintzo lur-sagarrak elkarrekin bereizten zituztela.

Aireportuko zaintza dorrea egin nahi zuten gunean eraiki “defentsa faro” tontorreraino igo ginen.

Rohanneko oihanean galdu.

 

Asteburu hartan ulertu nuen “komunaren” esanahia. Inarrosaldi ederra bildu nuen.

Hirira itzuli nintzelarik lanera berriro... ez dakit... arraro sentitu nintzen. Zinez arraro!

Badakin zer? Sekula heldu baditun beren aireportuaren eraikitzera, han egongo naun!

Amore ematen badute ere itzuliko naiz.

ZADaren lehertzea, halako esperientzia, itxaropena legez kanpo jartzea bezala litzateke.

 

Etorkizuna sustraitu dezagun Notre-Dame-des-Landesen

Denok ZADera otsailarean 10ean, 12:00tan.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Bretainia  |  Ekologismoa

Bretainia kanaletik interesatuko zaizu...
Ismael Morvan, Bretainiako Diwan eskolako ikaslea
"Bretoiera bizi publikoan sartu nahi dugu"

Diwan lizeoetako 15 ikaslek erabaki zuten baxoaren matematika proba bretoieraz egitea, nota apalena ukateko arriskua harturik.


2018-07-04 | ARGIA
Poliziak gazte bat hil du Nantesen, eta hirian istiluak izan dira gau guztian

Frantziako Poliziak 22 urteko Bubakar gaztea hil ostean izan diren protesten eraginez, Nantes (Bretainia) hiriko Breil, Malakoff eta Dervallières auzoek suak hartuta igaro dute gaua.


2018-06-28 | ARGIA
Macronek aita santuari: "Bretoiak mafia frantziarra dira"

Francisco aita santuak Emmanuel Macron hartu du asteartean Vatikanoan. Kanpo Harremanetarako ministro Jean-Yves Le Drian aurkezten ari zela, Bretainiakoa jatorriz, egin dio ihes bretoien inguruko esaldiak Frantziako presidenteari.


2018-06-25 | ARGIA
Bretainiako hamabost gaztek bretoieraz egin dute matematika froga, debekatu dieten arren

Karaezko (Bretainia) Diwan ikastolako hamabost ikaslek baxo azterketako matematika frogari bretoieraz erantzun diote, nahiz eta hori debekatuta dagoela ohartarazi dieten. Beren hizkuntzan bizitzeko eskubidea aldarrikatu dute, horretarako etsaminean 0 ateratzeko arriskua beren gain hartuta.


Katelin Al Lann. Korrikak liluraturiko bretoia
"Bretoiera ikasiz falta zitzaidan kate-begia errekuperatu dut"

“Euskal Herrian pasatako momentuek azkarki markatu dute. Bere izaeran arrastoak uzteraino: bretoiera ikasteko prozesuaren abiapuntua behin euskaldun batek luzatu galdera batean kokatzen du. Azken hamar urte hauetan Bretainian zehar burutzen dabiltzan Korrikaren sortzailea dugu. Redadeg izena jarri diote ekimenari, hots, korrika bretoieraz. Norberaz, hizkuntzaz eta hizkuntzaren aldeko borrokaz hitz egin digu”.


2018-05-22 | ARGIA
Notre-Dame-des-Landesen gertatzen dena filmatzeko deia egin dute zenbait zinegilek

Adele Haenel, Philippe Garrel, Victor Erice eta Aki Kaurismaki dira Notre-Dame-Des-Landesko ZADean gertatzen denaren irudiak filmatu, landu eta zabaltzea eskatu duten zinegileetako batzuk, “imaginario berriak eraikitzeko borrokatzen den leku erreal bat delako”.


2018-05-17 | ARGIA
Notre-Dame-Des-Landesko ZADean jendarmeek ekin diote bigarren erasoari

Atzo Matti Txintxurretak aurreratu bezala, ostegun goizean ekin diote jendarmeek Naoned-Nantes inguruko ZADa hustutzeko bigarren erasoari, agintariek iragarri dutenez bihar amaitu nahi duten operazioari.


Redadeg, Korrika, Correllengua... Europako hizkuntza gutxituen aldeko lasterketen gutuna sinatu dute

Bertainiako Kemperren Europako hizkuntza gutxituen aldeko lasterketen gutuna sinatu dute. Honako lasterketen ordezkariak dira sinatzaile: Korrika (Euskara) Euskal Herria, Correlingua (Galiziera) Galizia, Correllengua (Katalana) Katalunia, Course Lingua (Okzitaniera) Aran Harana,

La Pasem (Okzitaniera) Biarno, Redadeg (Bretainiera) Bretainia, Ras yr Iaith (Galesa) Gales, Rith (Irlandera) Irlanda eta Sprochrenner (Alemana) Alsazia.


2018-05-04 | ARGIA
Ar Redadeg bretoieraren aldeko korrika ostiralean hasiko da

Ar Redadeg bretoieraren aldeko Korrika maiatzaren 4an hasiko da Kemperretik eta hilaren 12an bukatuko da Plougernen, 1.800 kilometro egin ostean. 2008an sortu zen Bretainiako korrika; aurten, beraz, hamargarren urteurrena ospatuko dute.


ZAD
Erresistentzia beltza eta koloretsua

Bretainiako Notre Dame des Landes-eko aireportuaren aurkako borroka luzea da, ia 50 urtekoa. Ingurune natural nasaia suntsituko zuen proiektua geldiaraztea lortu dute ekintzaileek. Garaipen historikoa da inondik inora, baina horrekin batera gerra deklaratu dio Frantziako Gobernuak hainbeste urtez ZADen eraikitako bizi-proiektu komunalari. Gaur gaurkoz Macronek bidalitako 2.500 jendarmeek ez dute lortu erresistentzia gunea desegitea. Itziar Bardajik egunotan ZADen ikusi eta bizi izandakoa... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude