Lorde, Gonzalez eta Celanen itzulpenak aurkeztuz ospatu du Susak poesiaren nazioarteko eguna

  • Audre Lorde, Angel Gonzalez eta Paul Celan idazleen Munduko Poesia Kaierak aurkeztu ditu Susa argitaletxeak.

ARGIA @argia
2016ko martxoak 21
Be˝at Sarasola MPK bildumaren editorea, Lorde eta Gonzalez itzuli dituzten Sarriugarte eta Markuletarekin kaieren aurkezpenean (argazkia: Susa).

Danele Sarriugartek, Gerardo Markuletak eta Xabier Montoiak apailatu eta itzuli dituzte hurrenez hurren hiru poeton lanak eta martxoaren 21a Poesiaren Nazioarteko Eguna dela probestu dute aurkezpenerako.

15 dira dagoeneko nazioarteko poesia euskarara ekartzeko Susak martxan jarri zuen ekimenaren barruan itzuli dituzten egileak. Azken hiru poeten inguruko soslai hauek egin ditu argitaletxeak.

Feminismo beltzaren erreferente nagusienetakoa

Audre Lorde (1934-1992) Amerikako Estatu Batuetako idazlea izan zen Langston Hughes poeta handiak ezagutarazi zuen Poesia negro berria bilduman. Lorde ausart mintzatu zen emakume, lesbiana eta beltza izateagatik pairatutako azpiramenduari buruz, eta askorentzat onartezina izan zen hark idatzitakoen erradikaltasuna.

Feminismo beltzaren erreferente nagusienetakoa izan zen, Alice Walker edo berriki Euskal Herrian izan den Angela Davisekin batera.

Arnas zabaleko poeta soziala

Espainiako poesia sozialaren multzoan kokatu izan dute Angel Gonzalez (1925-2008). Baina, sozialtzat jo izan diren beste poeta zurrun batzuen aldean, arnasa zabalagoa sumatzen zaio haren poesiari, ironiak ematen dion distantziaz baliaturik.

Carlos Bousoñok adoretu zuen lehen poema liburua ontzera. Maitasuna, gerra ostearen garratza, eguneroko bizimodua, gauarekiko lilura, alkoholarekiko jaidura... Susa argitaletxeak jakitera eman duenez, askotarikoak dira Gonzalezen gaiak, eta gardena beti idazkera.

Letra alemanen figura ezinbestekoa

XX. mendeko bigarren erdian alemanez idatzi zuen poeta garrantzitsuena da Paul Celan (1920-1970). Naziek ghetto batean atxiki zuten lehenik, kontzentrazio esparru batean gero.

Heriofuga da bere poema ezagunena, holokaustoaren horrorea islatzen duena. Gruppe 47 literatur taldeko kidea izan zen eta lagun izan zuen Ingeborg Bachmann. Celanen poesian ugariak dira bortizkeriazko irudiak bezala esanahiaren hutsaltasunari eta ezerezari buruzko aipamenak.

Kanal hauetan artxibatua: Nazioarteko literatura  |  Itzulpengintza  |  Donostia

Nazioarteko literatura kanaletik interesatuko zaizu...
"King Kong teoria" liburua: Virginie Despentes punka euskaraz dator

Idazle eta feminista frantziarrak King Kong Théorie saiakera autobiografikoan gizarte heteropatriarkala astintzen du, baita feminismoaz gogoeta interesgarriak egin ere.


Galizia underground

1959an publikatu zen literatura galiziarra astindu zuen nobela hau, baina duela gutxi arte ez dugu euskaraz irakurtzerik izan, Ramon Etxezarretaren itzulpena 2015ean argitaratu baitu Igelak.


John Berger bizikide hildakoen ekonomian

Nola gogoratu John Berger bezalako egile marxista bat? Nola oroitu bere ekarpen material eta kulturala, hil ondoren? Ikuskizunaren gizartean egile baten heriotza egunetik egunera agertu eta desagertu egiten da. Indarkeria kapitalista isilak lanak eta gorputzak ahaztarazten ditu, salgai ez den oro baztertuz. Sarritan ez gara basakeria honetaz ohartzen.


Zer afalduko dugu?

Londres, 1851. What shall we have for dinner? (Zer afalduko dugu?) izenburuko liburua argitaratu zen. Lady Maria Cuttlerbuck-ek sinatutako lanak afaltzeko 42 menu jasotzen zituen, askotarikoak, bi lagunentzako afari xumeetatik hasi eta hamazortzi afaltiarrentzako oturuntza oparoetaraino. Londres viktoriarrean gastronomiarekiko interesa gora ari zen, atzerriko sukaldaritza lantzen zuten jatetxe kopurua bezala. Errezeta bilduma hura best seller bihurtu zen berehala. Liburuaren jatorrizko... [+]


2016-07-17 | Mikel Asurmendi
"Argitaletxeak dirurik ez ematea ez da ona, ez niretzat ez euskal kulturarentzat"

1979. Vilagarcía de Arousa (Pontevedra). 1999 urte aldean Bilbora etorri zen zuzenbide ikasketak egitera. Abokatutzan bi urteko praktikak egin zituen, baina ez zitzaion laketu. Donostian finkatu zen urte bat geroago bertako bikote-lagunarekin. Decathlon kirol enpresako langilea da egun erdiz. Beste erdian, bi haurren ardura izateaz gain, liburuak ditu pasio eta bizibide.
Ez ogibide, haatik.  Pasazaite argitaletxea zabaldu zuen 2012an. Urtea amaitu orduko beste bi liburu kaleratuko... [+]


2016-07-10 | Oier Aranzabal
"Nahiago dut libururik ez publikatu, politikarekin paktatu baino"

Amarengandik jaso zuen literaturarekiko zaletasuna Wendy Guerra (La Habana, 1970) idazle eta poeta kubatarrak; gazte-gazterik idatzi zituen lehen lerroak. Kuban bere liburu bat baino ez da argitaratu: Posar desnuda en la Habana (2010, Alfaguara), eta erruz da zaila berak idatzitako ezer irlan topatzea. Sakona da atzerrian duen sonaren eta bere aberrian duen anonimotasunaren arteko arrakala. Eszeptizismo bezainbeste ilusioz hitz egiten du etorkizunaz.


"Matxinadak ez dira paperean asmatzen, ekinez baizik: borrokak eginez dakizu nola borrokatu"

Esperimentatzea gustatzen zaio Nanni Balestrini idazle italiarrari. 1935ean Milanen jaioa, ibilbide luzeko poeta, nobelagile eta saiogilea, ez dira letretakoak atsegin dituen esperimentu bakarrak: bere fikzioa da, segur aski, joan den mendeko bigarren erdiko mugimendu iraultzaile italiar berritzaileen kronika biziena. Bartzelonako Literal Liburu eta Ideia Erradikalen Azokan izan dugu harekin hitz egiteko aukera.


Mark Twain eta Halley kometa

1835eko azaroaren erdialdean Halley kometa periheliora iritsi zen, hau da, orbitan Eguzkitik gertuen dagoen eta Lurretik hoberen ikusten den puntura. Handik bi astera, azaroaren 30ean, Samuel Langhorne Clemens jaio zen, gero Mark Twain ezizenez ezagun egingo zen idazlea. Kointzidentziaren jakitun, zera idatzi zuen 1909an, kometari 76 urte inguruko orbita osatzeko urtebete geratzen zitzaionean: “Halley kometarekin iritsi nintzen 1835ean. Datorren urtean itzuliko da eta harekin batera... [+]


Epaile frantziar baten galderak ETAko militante baten aurrean

Gallimard argitaletxea bezalako eskaparatea eduki arren, eta kontatzen duen istorioa oso gurea izatearen despit, euskal prentsan ari garenon aurretik nahiko oharkabean pasa zen François Sureauren Le chemin des morts eleberri laburra 2013ko rentrée literaire hartan. Iaz argitaratu zen oihartzun handirik gabe euskaraz (Zurrunbidea, Utriusque Vasconiae). Gaztelaniazko edizioak bai, eragin du zaratarik.


Epaile frantziar baten galderak ETAko militante baten aurrean

Kontatzen duen istorioa oso gurea izan arren, euskal prentsan ari garenon aurretik nahiko oharkabean pasa zen François Sureauren Le chemin des morts eleberri laburra 2013an.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude