Felipe Borboikoak, Clint Eastwood-en paperean, ez du ezer ekarri Kataluniara

  • Felipe VI.aren mezua entzun ondoren, diferentzia ideologikoetatik aparte, kosta egiten da Espainiako agintarien jarrera ulertzea, Katalunian piztu zaien estatu-krisiaren erdian. Gogorrena nor den erakusteaz aparte, zer estrategia dago komunikatzen ari direnaren atzean?

Gorka Bereziartua Mitxelena @boligorria
2017ko urriaren 04a
Felipe Borboikoa, astearte gaueko mezuan.

Soraya Saenz de Santamariak igandean adierazi zuenean ez zela erreferendumik izan, “ezta antzeko ezer ere”, rol bat antzezten ari zela pentsatzea ez zen burugabea. Gobernuaren barruan jarrera gogorrena erakutsi, dena ukatu, eta presidenteari utzi negoziatzeko ate bat irekitzeko aukera.

Baina gero Mariano Rajoy etorri zen, eta hark ere erreferendumaren existentzia ukatu zuen, poliziaren jarrera “proportzionatua” txalotu eta ezagutzen dituzuen beste gauza guzti horiek, “s” busti askorekin ahoskatuak. Good bye Lenin filma ikusi dutenek pentsatu zuten prentsa-arduradunen bat Moncloan egiten ari dela pelikula hartako semeak amarekin egiten zuen gauza bera: gertakari historiko bat kosta ahala kosta ezkutatu.

1981eko estatu-kolpeari bere aitak emandako erantzunaren antzekoa izan da Felipe VI.ak kataluniarrei zuzendu
dien mezua

Zarzuelan ere antzekoa egin duten sentsazioa dago, astearte gauean Espainiako erregea eszenatokian agertu ondoren. Ez zegoen esperantza handirik haren ahotik entzuteko orain arteko Trantsizioko hit-paradetik aparteko doinu berriren bat, baina monarkiak espainiarrentzat izan duen alderdien gaineko batasun-figura kontuan izanda, erabilitako hitzen gogortasunak aurreikuspenak gainditu ditu.

Generalitateko ordezkariak zuzenean mehatxatzetik gertu egon da Felipe VI.a eta ez du zirrikiturik utzi egunotan Kataluniako kaleak hartzen ari den jendetzak elkarrizketarako aukera bat ikus dezan.

Tejerorekin bezala (edo gogorrago)

1978ko Erregimenaren ahots geroz eta lotsagabeagoa bihurtu den El País egunkariak berria eman duen moduari kasu eginez gero, Eguberrietatik kanpo emandako mezu hau artefaktu kultural gisa ulertu behar da, zeina saiatzen den konektatzen Feliperen aitak, Juan Carlos Borboikoak, telebistan emititu zuen beste komunikatu batekin, 1981eko otsailaren 23ko Tejerazo-aren ondoren.

Helburua, begi-bistakoa: monarkia aurkeztea instituzio baliagarri gisa estatua krisian dagoen momentuetan eta espainiarren buruetan sartzen saiatzea orduan urak bere bidera etorri baziren, formula errepikatzea besterik ez dela egin behar. “Erregeak demokrazia salbatu zuen” izan da 81etik errepikatu den mantra. Elefantiosiak eraman zuen agintariari momentu hark 30 urterako sinesgarritasuna eman bazion, Borboi Prestatuenak zergatik ez du jokatuko karta igualekin?

Ba adibidez, kasu hartan Espainiako armadako zati baten estatu-kolpe saiakerari erantzuten ziolako. Alegia, fatxa armatu batzuei. Oraingoan berriz, beren etorkizuna libreki bozkatu nahi dutela eskatzen ari diren herritarrei.

Bi testuinguruak ezagutu gabe 1981eko eta 2017ko erregeen mezuak irakurriz gero, ordea, ez du erraza izan behar bakoitza dagokion monarkaren ahotan kokatzen. Eta hori, glups, kezkatzekoa da.

Tipo gogorrak eta Iñigo Urkullu

Eta astearte gaueko agerraldi monarkikoarekin itxi da igandean bertan Madril emititzen hasi zen mezu ofizialen lehen round-a. Agintarien diskurtsoek narratiba bat osatzeko asmoa baldin badute –eta normalean hala izaten da–, deigarria da telebistan ikusten ari garen pertsonaien dibertsitate falta.

Badirudi espainiar agintari guztiek jokatu nahi dutela Clint Eastwood-en rola pelikula honetan: Urkullu izango ote da "polizia zintzoa"?

Badirudi Espainiako agintari guztiek agertu nahi dutela pantailan Kataluniaren zigortzaile handienak balira bezala. Felipe VI.aren mezuak keinu inplizitua dauka, gainera, jarrera horrekin zalantzak dituztenentzat, PSOErentzat adibidez: Espainiako batasunaren inguruan lerrokatzera deitu du monarkak.

Denek behar dute izan Clint Eastwood, eta hori ondo egongo da “a por ellos” oihuka Harry Callahan bat, bi, mila Harry Callahan eskatzen ari diren espainiar horientzat; baina ez kataluniarrentzat; ezta atzerritarrentzat ere: Europako Batzordea, NBE eta nazioarteko prentsa ia aho batez esaten ari dira biolentziak bukatu behar duela. Eta Clint zaharrari ez zaizkio pertsonaia samurrak ondo ateratzen.

Laburbilduz, asteartearen bukaeran, kataluniarrek Espainiara begiratu dutenean beste leiho bat ixten ikusi dute. Eta Iñigo Urkulluk ere bai: lehendakari funambulistari gertakariak ufadaka datozkio, ekidistantzia geroz eta zailagoa gertatzen zaio. Irailaren hasieran Jaurlaritzak errege-etxea proposatu zuen Generalitatearen eta Moncloaren arteko bitartekaritza-lanerako. Felipe VI.aren mezuaren ondoren, aukera horrek iceberga jo du.

EAEko lehendakaria ez da nabarmenegi geratzearen aldekoa, baina jakinda euskal herritar gehienek Katalunian dutela bihotz politikoa eta bera, aldiz, notizia berririk ez dagoen arte Rajoyren Gobernua babesten ari dela, agian desmarkeren bat egiten saiatuko da, Espainian inork probatu nahi ez duen polizia zintzoaren uniformea jantzita.

Kanal honetan artxibatua: Kataluniako erreferenduma

Kataluniako erreferenduma kanaletik interesatuko zaizu...
2017-10-22 | ARGIA
Espainiako Gobernuak Kataluniako Gobernua desegingo du, haren funtzio guztiak bereganatuz

Kataluniako bi milioi herritar baino gehiagok autodeterminazio erreferendumean bozkatu zuten urriaren 1ean, Espainiako Estatuko poliziaren eraso larriei aurre eginez. %90 inguruk baiezkoaren alde bozkatu zuen. Geroztik, mahai gainean da Katalunia estatu independente izateko aukera. Unean uneko gertakariak jarraitzen ari gara.


"A por ellos"

Gasteizen, erregimenarentzat arriskutsua zen mugimendu asanbleario bat zapaldu nahi izan zen eta herri oso bat atera zen kalera. Katalunian ere egungo erregimena kinkan jarri du prozesu independentista transbertsal eta zabalak.


Katalunia, Espainiaren aukera

Hamaikagarren aldia da Espainiako Estatuaren izaera inperialista eta totalitarioa konstituzioaren atzean ezkutatzen ikusten ditugula PP eta PSOE. Itxurak besterik ez dira, izan ere, Espainiako Estatuan (mundu osoan ez bada) demokrazia hitz hutsa dela antzezlan honetako aktore guztiek ongi dakite. Guztiek. Espainiako ezkerrak ere bai.

Bere burua ezkerrean kokatzen duten espainolek, kontinente oso bat masakratu eta ustiatu zuen inperioaren eta frankismoaren oinordeko izateari utzi eta beste... [+]


2017-10-22 | Xabier Letona
Erreferendumaren espiritua, defentsarik onena

Badirudi oraindik edozer interpreta daitekeela lerro hauek idazten diren urriaren 16 goizean: independentzia aldarrikatuta dagoela edo ez, eta 155. artikulua indarrean dela jada, baina ez. Era batera zein bestera, Kataluniako independentismoak Errepublika defendatzeko prestatzen jarraitzen du. Nola egin eraginkorren, ordea?


Espainiaz

Mugitzen ez denak ez ditu kateak sentitzen. Eta kateatu zaituen horrek aske zarela esango dizu alde egiten saiatzen zaren arte. Baten bati zalantza izpirik geratzen bazitzaion, Kataluniako aferak argi utzi du Espainia ezker-eskuin zer den.

Eskuin. Espainian ez du eskuinak agintzen, Espainian muturreko eskumak agintzen du. Francoren espirituak kuku egin digu berriz ere azken asteetan. Diktadurako errifleen berunez egin zen konstituzioaren moldea, eta molde hori da herriak lotu eta manu... [+]


2017-10-22 | Bea Salaberri
Moltes grącies

Egunak aitzina doaz iritzi honen idazteko epea agortu artean jarduteko gaien zerrenda egiten, ondorio bakarrera heltzeko: zertaz idatzi ez bada Kataluniaz, zertaz idatzi ez bada aspaldiko partez interes, ilusio eta zirrara eragin dizkigunaz? Nahiz bestalde nehon agertu ez den zer erranik gutxi egon jada, eta ezin jakin hau agertuko denerako zertan egonen den gaia, erremediorik ez. Horrela, esker beroak zuzendu nahi nizkioke azken asteetan hainbat mailatan egunerokotasun geza inarrosi duen... [+]


2017-10-17 | Xabier Letona
Errepresioa ala elkartasuna

 Jordi Sanchez eta Jordi Cruixarten espetxeratzeak beste jauzi bat ekarri du Espainiaren lasterketa errepresiboan, lehenbiziz espetxeratu baititu Kataluniako independentistak, kalean helburu horren aldeko manifestazioak egiteagatik.


"A por ellos"

Gasteizen, erregimenarentzat arriskutsua zen mugimendu asanbleario bat zapaldu nahi izan zen eta herri osoa atera zen kalera 1976an.  Katalunian ere egungo erregimena kinkan jarri du prozesu independentista transbertsal eta zabalak.


2017-10-15 | Juan Mari Arregi
Katalunian enpresa exodoa?

Kataluniako prozesu soberanistak Espainiako Estatuko botere guztiak bat egitea ekarri du independentzia lortzea eragozteko.


ARGIA Katalunian jarri nahi izan dugu

Lehengo astean txoko honetatik aipatu nizuen urriaren 1ean mundua bukatuko zela pentsatzen zutenei ere adierazi nahi niela egunak beti argitzen duela eta munduak aurrera jarraitzen zuela; ez nuela erreferendumaz hitz egin gura, eta Argia Egunaz jardun nizuen. Gaur ezin dut Herrialde Katalanetara begiratu gabe geratu.

Nahikoa analisi eta artikulu irakurria izango zara dagoeneko, eta ez dut uste nire lau iritzik ezer hobeto ulertzen lagunduko dizunik. Ez naiz aditua ezta aritua ere horretan... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude