BETA: Traducido automaticamente do vasco, a tradución pode conter erros. Máis información aquí. Elhuyarren itzultzaile automatikoaren logoa

Meritocracia

A meritocracia é un tema recorrente nas ciencias sociais e especialmente na sociología. De forma simplificada ou explicada, este concepto indica que a posición social de cada un depende dos seus méritos ou esforzo. É dicir, que as posicións de poder social son consecuencia dos esforzos das persoas. Con esta idea, con todo, non nos limitamos á descrición, xa que se a organización social fose meritocrática, sería tamén xusto ao mesmo tempo, porque o que estarían nas posicións máis poderosas serían as que fixeron o esforzo. Trátase, pois, de crenzas ou ideoloxías.

Alguén cre que a sociedade é meritocrática? Si non basta con mirar á contorna, a maioría dos traballos sobre o tema mostran claramente que a xente non cre que a sociedade sexa meritocrática, xa que as súas experiencias cotiás demostran o contrario: as vías de permanencia nos postos de mando, e os carreiros, case sempre teñen pouca relación co esforzo. Evidentemente, nos estudos académicos tamén son visións marxinais, xeralmente como provocación ideolóxica. Con todo, o concepto segue sendo importante nas ciencias sociais, si non é aplicado na súa totalidade á sociedade, en relación con ámbitos máis concretos, especialmente a educación.

Na sociología da educación fálase moito da cuestión da meritocracia. Paradoxalmente, en contra do que ocorre no conxunto da sociedade, o sistema educativo relaciónase, en xeral, co esforzo e o mérito de forma relativamente natural e acrítica. Que é a miña traxectoria académica, si non é froito do meu esforzo ou da miña preguiza? Por suposto, o esforzo individual no proceso que pode ter unha persoa na escola é unha variable importante, pero tamén inflúen outras forzas e factores, moitas veces de forma encuberta. Dito doutro xeito, como vemos máis claramente ao falar da sociedade, na educación tampouco todos deben facer o mesmo esforzo para conseguir resultados similares.

A xente non cre que as sociedades sexan meritocráticas: as formas de estar nos postos de mando teñen case sempre pouca relación co esforzo

Entre os centos, miles, de traballos que estudaron o intercambio entre a meritocracia e a escola na sociología da educación e noutras disciplinas, vou citar o do científico social Paul Willis, que é Learning to Labour: No traballo etnográfico How Working Class Kids Get Working Class Jobs (Aprender a traballar: como conseguen os nenos de clase traballadora os traballos de clase obreira), analizou na década de 1970 o tema que aparece no propio título nunha escola de mozos de clase baixa do Reino Unido. O autor destacou, xunto con outros moitos aspectos, a reprodución da desigualdade socioeconómica que se produce na escola. Os alumnos, máis que participar nun xogo claro sobre o coñecemento segundo os seus méritos, estaban a asumir a posición social que ían ocupar no futuro, segundo o longo estudo do autor.

A verdade é que na sociología da educación somos partidarios de repetir a idea de reprodución da desigualdade, quizá porque nos parece que non se fala doutra maneira. E, con todo, tamén é certo que o sistema educativo é un instrumento importante para a igualdade. A escola comparte ambas as características, a reprodución e a transformación. Pero, como hoxe nos referimos á meritocracia, hai que destacar que o sistema educativo converteuse na última fortaleza da ideoloxía meritocrática, e esta perspectiva está lonxe de ser xusta.

Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora

ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.


Interésache pola canle: Iritzia
Materialismo histerikoa
Erabakimena

Balirudike dena kontrolpean dagoela, badakitela guri nola sinetsarazi edozer, ez dugula inoiz, berez, guk nahi duguna egiten. Iragarki konstante batean bizi bagina bezala, esaten dugu “aukera berdintasuna”, eta pentsatzen dugu esaten ari garela “aukera... [+]


2024-04-21 | Ula Iruretagoiena
Lurraldea eta arkitektura
Eraikinaren gorputza

Baltimore ibai gaineko zubiaren erorketa urte bukaerako oroimeneko irudien artean jasoko da, zubi baten erorketa ikuskizun zirraragarri eta salbuespenekoa baita. Zeren eta zubiak eta eraikinak ez dira berez erortzen, lehergailu edo artefaktu baten eztandak bat-batekotasunaren... [+]


2024-04-21 | Diana Franco
Teknologia
Indarkeriatik deskonektatu

Eremu digitalak, gizakion dinamiketatik edaten duen heinean, gizarte eredu ezberdinetan aurkitu ditzakegun antzeko arazoak ditu. Pertsonen arteko arazo asko botere kontua izan ohi da; botere arazoek indarkeria dakarte zenbaitetan. Esate baterako, indarkeria matxista.

Eremu... [+]


Etxebizitza arazoa eta lan-mundua

Etxebizitza duina izatea gero eta zailagoa da. Berdin du esaldi hori noiz irakurtzen duzun, urteak pasa eta arazoa gero eta larriagoa da.

Nola izan daiteke bizitzeko oinarrizkoa den eskubidea, teorian hainbat legek babestutakoa, EAEn eskubide subjektibo moduan onartu berri... [+]


Eguneraketa berriak daude