Antzerkiaren Suizidioa BANZAI. (Bankeroen Zai)


1983ko otsailaren 13an
Kazetaritza independenteak herritarren babesa du arnas
BANZAI antzerki taldeari elkarrizketa

Antzerkiaren Suizidioa BANZAI. (Bankeroen Zai)
Azken aste hauetan talde ezprofesionalak elkarrizketatzen aritu gara. Esan nahi dugu elkarrizketa dela daukagun irtenbide bakarra, Donostian eta baita beste edozein hiriburutan antzerkia ikusteko aukera gutxi bait dago. (Sansebastian egunean Antzoki Zaharrean ikusigenuen «Antxieta» taldearen obrak ez zigun adore handiegirik eman). Hala ere, elkarrizketen kontuetan antzerki taldeen atzetik ibili beharra dago, eta egoera nahiko larria denez ez luke hela behar. Horregatik poztu ginen Errenderitik antzerki talde botek dei egin zigunean. Lekua eta ordua konpondu eta hara joan ginen magnetofoia poltsan sartuta. Poza harridura bilaketu zitzaigun eta ondoren larridura. Txontxa handiegi boten aurrean geundela ere pentsatu genuen, buinan BANZAI taldekoak serio eta gogor aritu zitzaizkigun. Elkarrizketa orrialde pare botetan sartzeko baino luzeagoa izan genuen. Aukera egin ondoren hau da atera zena: talde oso berezi baten eritzia. Agian bati baino gehiagori zer pentsatu emango diolakoan doakizue, guri behintzat eman ziguten eta...
Euskal Herrian Eta Antzerkia Eta Euskaraz
ARGIA.– Dagoeneko gure irakurleek aluzinatu ez badute, oso ohituak daudelako da. Serio jar geitezen, kontatu nondik sortu zen zuengan antzerkiarekiko zaletasuna?
BANZAI.– Tira, hori betiko roiloa da bainan beno; John ingelesa eta Yan japoniarra Renteriara etorri zirenean hasi zen. Taberna batean ezagutu genuen elkar Shakespeareren obra bat bideoan ikusten ari ginenean. Beraiek Euskadira hemengo antzerkiaren egoera txarrak eraginda etorri ziren...
ARGIA.– Beraz beraientzat hatsetik hasteak atraktibo handia zuen...?
BANZAI.– Ez, ez, ez; argi gera dadin behin betikoz, gure taldearen helburua Antzerkia kultur espresio oso bezala deuseztea da.
ARGIA.–Bainan nola?
BANZAI.– Bainan nola? Begira gauza sinplea da. Antzerkiaren egoera lehen esan dugunez txarra da, oso txarra. Hori normala da, bizi dugun garaian ezin daiteke besterik espero. Zoritxarrez Antzerkia hiltzear dago eta ez hilik, hori da okerrena, sufritzen ikusten dugu... Beraz, erabakiak hartzeko unea iritsi dela deritzogu. Gainera, Euskal Herrian bi elemendu biltzen dira: Euskara eta Antzerkia. Elkartzen direnean hilobira joateko eskua eman besterik ez dute egiten, maldan behera... (azken hau Aresti dixit).
ARGIA.–Maldan behera, frenorik gabe eta ipurdiz. Beraz zuek ez duzue antzerkia egiten euskara salbatzeko.
BANZAI.- Dakizutenez Antzerkia Euskal Herrian duela urte gutxi hasi zen, ehun bat urte. Hortik aurrekoa Antzerkiaren prehistoria da: Pastoralak, orain dela gutxi gure gaztigurako berrestrenatu duten Barrutiaren lantxo hori eta gutxi gehiago...
ARGIA.– Eta egin den guztia txarra al da? Ez duzue ezer salbatzen?
BANZAI.–Ez. Ezertxo ere ez!...
ARGIA.–Eta...
BANZAI.- Ez! Begira esan daiteke Antzerkia haurtzaroan dugula hemen, oraindik kaka eta pisa egiten du praketan. Orain dugu une egokia bere hezketa desbideratzeko, beste kultur arlo interesgarriagoetara. Beste lekutan antzerki zaharra berreskuratzen dihardute, hemen hori ere ez daiteke egin. Gure garaiaren abiada hartu nabi badugu salto egin beharrean gaude, eta salto horretan Antzerkia atzean geratzen da.
Antzerkiaren Suizidioa
ARGIA.– Orduan zuen hitzetan kontraesan bat nabari da... Antzerkiaren baliogarritasuna ezbaian.jartzen duzue, bainan Antzerkian diharduzue, antzerki talde bat osatu duzue: Banzai (Bankeroen zai) Teatroa.
BANZAI.– Alde batetik argitu nahi dugu guk ez diogula Antzerkiari baliogarritasun guztia kentzen, baditu bere balioak. Hain zuzen, gure asmoa antzerkia deuseztean dituen balioak hartu eta beste arloetan txertatzea da: zinematik aparte arte berri bat sortzeko... Horretarako lehenik antzerkiaren suizidioa gertatu behar da.
ARGIA.– Suizidioa? Barkatu bainan argitzen ez baduzue ez dugu ezer ulertzen... Orain arte egin ditugun elkarrizketetan ganza nahasiak agertu badira ere, aldi berean sinpleagoak ziren.
BANZAI.– Guzti hau Johnek hobeto adieraziko luke, bainan euskaldunberri duzue eta ez da ongi moldatzen hitzegiteko, eta Yan eritegian dago entsaio batetan ahoan min hartu bait zuen... Ahal dudan moduan adieraziko dizuet. Gure ustez Antzerkia izatearen errua ikuslegoak dauka. Argi dago egin behar dena: ikuslegoa akabatu. Gure lehen eta azken obran ikusleak hilko ditugu...
ARGIA.– Beno, txantxetan ari zarete, hori ez da gauza...
BANZAI.–Ixilik egon! Ikuslegorik ez badago gu ez gara antzerki talde bezala esistituko...
ARGIA.– Bainan, zuen obra hori i kustera norbait joango dela uste duzue? Batez ere, orain bota duzuenaren ondoren...
BANZAI.– Noski baietz, antzerkia ikustera doan ikuslearen ezaugarririk garrantzitsuena jakinmina da. Hori aprobetxatuko dugu guk Euskal herrian geratzen diren zaletu gutxiak erabat akabatzeko.
Banzai Taldearen Antzerki Iturri Eta Lehentasunak
ARGIA.– Kontu horiek utzita eta azken finean antzerkia egingo edo egiten duzuenez, zeintzuk dira antzerki munduan zuen lehentasunak, ze antzerki mota duzue gustokoen?
BANZAI.- Europa aldera begiratuz obra bat salbatzen dugu, Peter Handke alemaniar idazleak montatutako "lnsultos al público". Bestalde, Euskadin gaudenez, hemen egiten den edozer iruditzen zaigu baliagarri antzerkiaren deusezterako, adibide bat jartzekotan, ez da agian oso beharrezkoa bainan beno: Labaien zaharrak idatzitako edozein lan aukera dezakegu. Lehen aipatutakoa eta hau ildo beretik bait doaz.
ARGIA. - (...).
Jaurlaritzaren Antzerki Politika
ARGIA.– Eta betiko galdera, zein iritzi daukazue Eusko Jaurlaritza antzerki arloan egiten ari denari buruz?
BANZAI.- Ederki, bikain ari dira. Ez dakigu nola egiten duten, bainan oso ondo ari dira. Nahita ere ez lukete hobeto egingo. Ez da mundu osoan horrelako gauzarik gertatzen. Martxa honetan, urte pare baten buruan antzerkia areto guztietatik desagertua izango dugu. Jaurlaritzaren antzerki politika izan zen hein handi batetan John eta Yan Euskadira hurbiltzeko arrazoia. Gobernuak gure helburua lortzeko bidea errazten digu. Diru-laguntza eskatzekotan egon ginen, bainan pentsatu genuen beste antzerki taldeek kalte handiagoa egingo lioketela antzerkiari guk baino honetan hasi berriak izanez, eta besteak benetazko maisu trebeak.
ARGIA.– Eta noizko izango dugu zuen obraren estreinaldia, eta, esan badaiteke, ze izenburu izango du?
BANZAI.–Ba oraintxe bertan jo ta ke ari gara, ordu pare bat astean entsaiatzen dugu eta beste denbora hizketan pasatzen dugu. Obraren izena? ... Beno, oraingoz behin behinekoa da, bainan aurreratu dezakegu "HAU BUKATZEN DA" izan daitekeela. Ah! sarrera ez da dohainekoa izango benetazko antzerkizaleak joan daitezen; ez dugu guretzat gordeko dirua, hilak lurperatzeko izango da... Gu gara: BANZAI (BANkeroen ZAI).
MIKEL ANTZA. ENEKO OLASAGASTI
36-37

GaiezKulturaAntzerkiaTaldeakBANZAI
EgileezANTZA1Kultura
EgileezOLASAGASTI2Kultura

Azkenak
Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


2025-08-29 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


2025-08-29 | Euskal Irratiak
Maitena Chohobigarat
“Beharbada menopausia gehiago aipatu beharko genuke, aterabideak badirelako”

Baionako ospitalean unitate berritzaile bat ideki da: kardio-ginekologia unitatea, menopausian diren emazteei zuzendua. Gai hau, askotan tabu edo bazterrean utzia, osasun arazoak eragin ditzake bizitzako etapa horretan.


2025-08-29 | UEU
Ikerketa-proiektuen II. deialdia egin dute UEUk eta BadaLab-ek

UEUk eta BadaLabek ikertzaile gazteei zuzendutako diziplinarteko ikerketa-proiektuen II. deialdia egin dute. Honen helburuak dira ikertzaile euskaldun gazteen arteko harremanak sendotzea eta ezagutza-arlo ezberdinetako ikertzaileak elkarlanean aritzea. Irailaren 22ra arte... [+]


2025-08-29 | Eider Iturriaga
Musika zuzenean Eider Iturriagaren begietan

Zuzeneko musika gustatuz gero, ziur azken hamarkadan Eider Iturriagak egindako argazkiren bat ikusi duzula. Bere bi grinak uztartu ditu bermeotarrak: musika eta argazkilaritza. Eszenatoki batean hain azkar pasatzen den une hori harrapatzeko abilezia du, ikuslearen begietan... [+]


Javier Milei eta bere arreba eroskeria trama batekin erlazionatu dituzte filtraturiko audio batzuek

Argentinako hainbat hedabidek Desgaitasun Agentzia Nazionalaren buru den Diego Spagnuoloren audioak zabaldu dituzte. Argentinako Gobernuan eroskeria dagoela aitortu eta azaldu du horietan Spagnuolok, eta ustelkeria kasu horren buruetako bat Argentinako presidente Javier Mileiren... [+]


2025-08-28 | Gedar
Bere historian lehen aldiz, 110.000 milioi euroko kapitalizazioa gainditu du Iberdrolak

Europako energia-enpresarik handiena da jada, eta bi handienetako bat munduan.


Frantziako Gobernuaren aurka “guztia blokeatzeko” deia indartzen ari da

Irailaren 10a izanen dute protestarako lehen hitzordua. 2018 urteko Jaka Horien mugimenduaren segipen gisa ikusten dute anitzek deia, nahiz eta alderdi politikoak eta sindikatuak dinamikari lotu izanak ezberdintzen dituen biak. François Bayrouren austeritate politikaren... [+]


Udazken beroa Frantzian?

2025ean hazkunde ekonomiko txikia (%0,6) ez da gai izango langabezia-tasak %8ko muga gainditzea saihesteko; Zor Publikoak bi bilioi euro (BPGren %115) gainditzen ditu EK-k ezarritako %60aren oso gainetik, eta Gastu Publikoak estratosferan jarraitzen du.

Horri gehitu behar... [+]


Alemaniak derrigorrezko zerbitzu militarra “beharrezkoa” denean ezarriko lukeen lege proiektua onartu du

Europako azken urteetako joerari jarraiki, derrigorrezko zerbitzu militarraren harrabotsa Alemaniara heldu da: SDP Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata buru duen Defentsa Ministerioak borondatezko soldadutza ezarriko lukeen lege proiektua onartu du, "beharrezkoa" denean... [+]


Nafarroako lau pilotari ijitori omenaldia egin diete Mañuetako pilotalekuan

Flamenco On Fire jaialdian ospatu dute ijito komunitatearen, flamenkoaren eta pilotaren arteko harremana. Iruñeko Alde Zaharreko Mañueta pilotalekuan antolatu dute jaialdia, eta bertan omenaldia egin diete lau pilotari ijitori.


Eguneraketa berriak daude