ARGIA.eus

2021eko azaroaren 30a

Laranjondoari eta etxeko beste zuhaitz guztiei

Xalba Ramirez @xalbaram
2021eko urriaren 31
Krak | Maite Larburu | Zart.

Manex eta Ximun Fuchs eta Maite Larburu. Hirukote bat oholtza gainean, Amua antzezlanean, maitasunaren gogoetan: “Bi laranja erdi eta hiru bihotz”.

Antzerki obra baterako egindako soinu banda? Edo disko bat antzezlan bihurtuta? Harrigarria egiten zait nola uztartu dituen bi hizkuntzak horren ongi. Antzerkia entzuten ari zara, eta musika ikusten, istorio bera kontatzen, bide ezberdinetatik.

Amu(r) kantua, adibidez, antzezlaneko gidoitik osatutako collagea da. Saltoka, obran aurrera eta atzera eramaten zaituena, teaser baten moduan edo laburpen gisa. Kasu honetan, Carlos Taroncherren klarinete baxuaren dotoreziarekin. Esaldi modernoak eskaintzen ditu jazzera jo gabe. Diskoaren kolore tonalitatea zabalduz doa kantuz kantu.

Erritmoaren arduradun Karlos Arancegui dugu. O kantu erritmikoena dantzagarri izateaz gain, beti bezala bere lekuan mantentzen da. Badaki, bai, gutxirekin kantuari asko ematen.

Larbururen konposizioa eta kantaera ez da esperimentalismoa, baina kategorietan ezin dezakegu sartu. Bertso forma berreskuratzen du Arrailak-en, poesia konkretu artzetarra Igualak Igual-en (kasu honetan Harkaitz Cano lagun).

Ion Celestino gogora ekarriz –zenbatgarrenez lerro hauetan?–, euskal kantuaren inguruan honela zioen: “Anarik nola kantatzen duen: Anari biluzten baduzu, izan liteke beste garai bateko abeslaria...”. Antzekoa pentsatu dut Larburuz. Pop abangoardistan badabil ere, tradiziotik asko du, modu minorretatik. Bedaxagarrek –adibidez– soiltasun eta indarrarekin hartzen du eszena. Zein apaingarri gutxi eta zenbat dotorezia.

Maitasunari buruzkoa da beraz diskoa eta obra. Baina maitasuna zer da? 'Maitasuna da' kantuan ematen digu erantzun bat, akaso konbentzituko ez gaituena, akaso. Hala dio letrak: “...mmmmmmm...”.

Lekuari eman diote garrantzia. Nondik eta nora maitatzen den. Fuchs anaiek ondo dakite lekua izaten eta “lekutik” egiten, letrak dioen moduan. Diskoan leku asko asmatzen dira. Galdera gehiago erantzunak baino, agian: “Nondik balitz?” edo “Hautetsia izan al naiz?”.

Izan ere, maitasunaren gogoeta ezin da laborategian gauzatu. Denok daramagu erantzuna barnean, maitatzeko gure modu egoista, biktimista, pelikuleroa, prestamista, gaupaseroa, peloteroa, inbidiatsua edo interesatua agertzen delako gutxien espero dugunean. Eta Larburuk, Jean Paul Sartre parafraseatuz, argi uzten digu erantzun semantikorik ez dela, izan ere: “Maitasuna ekintzetan gauzatzen duk. Ez emozio eta sentimenduetan... Horiek beren kabuz bizi dituk, joan-etorrian dabiltza”.

PD: Itoizen As noites da radio lisboa kantuagatik soilik, merezi du diskoa eskuratzeak.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Diskoak

Diskoak kanaletik interesatuko zaizu...
2021-11-28 | Xalba Ramirez
Urrutiko palmondoan hamalau, gerturatu eta hogeita hamabost

Euskal folklorea reggaera emana. Ideia sinple batean laburtzen da Reggaean jarrai lan kolektibo eta korala. Euskararen tradizioa ulertzeko era ireki eta bizia, fosiletik ezer ere ez duena.

Herri kantu tradizionalak, XIX. mendeko egileen sortak –Xenpelar,... [+]


2021-11-21 | Iker Barandiaran
Mondraueko musikaren arkeologia

Arrasaten jardunaldi oso bereziak antolatu dituzte azarorako. Herrian jaio berri den Ez Donk Amaitu izeneko ekimenak, punkaren iragana, oraina eta etorkizuna balioan jarri nahi duenak, Arrasateko 80ko hamarkada nolakoa zen erakusteko, gogoratzeko eta ikasteko hainbat ekintza... [+]


2021-11-14 | Xalba Ramirez
Estralurtarrak: inoiz izan ez den talde bat?
Another Frontline Compilation 94/00 | Estralurtarrak | Hegoa diskak.

Whatsapp bidez heldu zait. Kobaneko Josebak entzun berri du Paralelo3-n, 1990eko hamarkadako Iruñeko elektronika talde baten kantu bilduma kaleratu duela Hegoa Diskak diskoetxeak. Diskoetxea... [+]


2021-10-24 | Iker Barandiaran
Garapen natural eta heldua
Cavaré | Northagirres | Folc Records.

Urretxu edo Zumarraga entzuten dudan bakoitzean hango The Hot Dogs! taldeaz oroitzen naiz ezinbestean. Hango ia erreferente bakarra dut eta ez edonolakoa gainera.

Pandemia betean ikusi nuen Northagirres taldea zuzenean... [+]


2021-10-10 | Iker Barandiaran
Gogoz berpiztu
Phoenix | The Clayton | Autoekoizpena.

Aramaio Arabako herri euskaldunena da, hurbiltasunagatik Arrasaterekin lotura handia daukana. Hala, aramaioarrek gertutik bizi izan dute alboko herriak (izan) duen musika bizitza handia. Dena den, gutxi dira han sortutako taldeak eta... [+]


Irakurrienak
ASTEKARIA
2021eko urriaren 31
Azken albisteak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude