Carlos Cabido, Aranzadi Zientzia Elkartea

"Animalia exotiko bat aske uzteak beti dakartza ondorio ekologikoak"

  • Sugegorri bat Hondarribian barrena zebilela-eta, zalaparta sortu da berriki. Ondoren jakinarazi zuten gezurra zela. Ezerezean geratu da kontua, baina zer pentsatua ere eman du. Posible al da horrelako zerbait gertatzea? Eta zein ondorio izan ditzake? Animalien trafikoaren inguruan hainbat gako eman dizkigu Carlos Cabidok, Aranzadi Zientzia Elkarteko Herpetologia saileko zuzendariak.

Malen Aldalur Azpillaga @malenaldalur
2019ko martxoaren 17a

Sugegorriarekin Hondarribian jazo den antzeko zerbait gerta al daiteke?
Bai, eta azken urteetan egon da antzeko kasurik. Duela pare bat urte Madrilen, ustez, kaskabel suge bat agertu zen parke batean. Gizon bat ospitalera joan zen esanez kaskabel suge batek hozkatu zuela. Larrialdietara joan zenean zein suge mota izan zen azaldu zuen. Ondoren jakin zen gizonak bere etxean zuela sugea eta, ilegalki zuenez, parkean gertatu zela esan behar izan zuela.

Terrariofiliaren kultura arduratsua al da, animaliak edukitzeko beharrezko baimen eta araudiekin?
Ez. Dena den, denetarik dago, leku guztietan bezala. Badaude terrariofilo batzuk oso arduratsuak direnak eta animalia exotikoen zale izanik errespetuz jokatzen dutenak. Baina jende asko dago hala egiten ez duena. Gainera, animalia exotikoei dagokienez, beti egon da oso usain txarreko merkatu beltz bat, eta azken urteetan gora egiten ari da.

Eta zein dira espezie exotikoak nahita askatzearen edo oharkabean ihes egitearen arriskuak?
Orokorrean, animalia exotiko bat aske uzteak beti dakartza ondorio ekologikoak. Izan ere, ez derrigorrez baina animalia horiek inbaditzaileak izan daitezke. Horrek aldaketak sortzen ditu naturan eta bertako espezieak kaltetzen ditu.

"Terrariofilia garai batean gutxi batzuen zaletasuna zen eta informazio ugari zuten animalia exotikoen inguruan. Orain, aldiz, bogan dago eta mundu guztiak ditu eskuragarri"

Hondarribiko sugegorriaren kasuan, asko hitz egin zen jendearengan sor zitzakeen kalteez, baina espezie exotiko batek zein eragin eduki ditzake bestelako alorretan?
Hondarribiko kasuan ez zegoen arrisku handirik, espezie exotiko tropikala delako sugegorria eta espezie tropikalak oso gutxitan egokitzen dira gure klimara. Ziurrenik ez zukeen eragin ekologiko handirik izango, baina beste espezie batzuen kasuan bai. Zientzialari askok aldarrikatzen du espezieen zerrenda zuriak egitea, eta ni ere horren aldekoa naiz. Izan ere, orain arte zerrenda beltzak soilik existitzen dira. Zerrenda beltzean inbaditzaileak diren espezieak ageri dira eta horiek ezin dira komertzializatu. Inbaditzaile izendatzeko, aurrez zerbait inbaditu behar dute eta gaur egun potentzialki inbaditzaileak diren animaliak salerosten dira, oraindik ezer inbaditu ez dutenez ez daudelako debekatuta. Horregatik diot, onurak ekarriko lituzkeela alderantziz egiteak: zerrenda zuri bat egin, soilik komertzializatu daitezkeen espezieekin.

Terrariofiloak ba al daki zein arrisku dituen espezie hauek askatzeak edo ihes egiteak?
Zaila da jakiten. Gaur egungo arazoa da edozer bihurtzen dela moda. Terrariofilia garai batean gutxi batzuen zaletasuna zen; etxean maskotatzat narrasti eta anfibioak zituzten friki batzuena. Informazio ugari izaten zuten zaletasun eta animalia horien inguruan. Orain, aldiz, bogan dago eta edozein hiriburutan saltzen dituzte, mundu guztiak ditu eskuragarri. Hori dela-eta, askok ez daki etxean animalia hauek edukitzeak dakartzan arriskuak zeintzuk diren, ezta hauen zainketak zein lan eskatzen duen ere. Espezie exotikoak ez dira txakur bat edo katu bat edukitzea bezala, ez dituzte gurekin harremanak garatzen. Jende askok politak direlako bakarrik erosten ditu, eta gero berehala aspertzen dira.

Askatutako animaliei dagokienez, zeintzuk izan dira orain arteko kasurik esanguratsuenak eta non gertatu dira?
Aipatu dudan Madrilgo kasua nabarmentzekoa da, suge pozoiduna zelako, baina asko izan dira animalien askatzeak, nahiz eta gehienak hil egin diren, klimara ongi ez egokitzeagatik. Kasurik aipagarrienen artean, adibidez, dortokena dago. Askotan askatu diren animaliak dira eta oraindik ere asko askatzen dira. Kalte handiak eragin dituzte. Berdin gertatzen da arrain espezie ugarirekin ere. Kanariar Uharteetan, esaterako, ohikoa da ur putzuetan arrain exotikoak haztea gero saltzeko. Horri lotuta, asko kezkatzen nauen beste kontu bat bildumazaleena da.

Afrikan salerosketarako harrapatzen dituzten 100 animaliatik hamar baino ez dira bizirik iristen

Zein neurri hartu daitezke terrariofiloek eta bildumazaleek sortu ditzaketen kalteak gutxitzeko?
Lehen neurria arautzea izango litzateke eta horretarako zerrenda zuriarena urrats bat da, ezinbestekoa delako potentzial inbaditzailea duten animaliak zeintzuk diren aurrez jakitea eta horien salerosketa debekatzea.

Terrariofiloak nola hartuko luke neurria?
Puntu bateraino positibotzat joko lukeela iruditzen zait. Bildumazaleei dagokienez, uste dut sarri ez dela zaletasun osasuntsua, nolabait utilitarista dela. Izan ere, terrariofilo bildumazaleari ez zaio gustatzen animalia bere habitatean ikustea, gustatzen zaiona berak edukitzea da. Eta horrek izan ditzakeen onuren inguruan zalantzak ditut. Onura bakarren bat agian edukiko du, esaterako jendeari fobiak gainditzeko balio dio animalia hauek aurrez aurre ikusteak. Hala ere, ez dakit onurek kalteek adina pisua duten.

Terrariofiliak gora egin duela adierazi duzu.
Bai, interneten aroa iritsi zenetik asko hazi da. Egun, askoz errazagoa da salerosketa, baita informazioa lortzea ere. Interneten, animaliarik exotikoenaren zaintza prozesua zein den aurkitu dezakezu klik bakarrean.

Munduko zein herrialdeetatik ekartzen dira espezie exotiko gehien?
Gehienak tropikalak dira. Australia izango litzateke salbuespena, han bereziki zorrotzak baitira araudiarekin, bai animaliak herrialdetik ateratzeko, baita sartzeko ere. Gainerako herrialde gehienetan bi aukera egoten dira, naturan harrapatzea edo gatibutasunean haztea. Azken hori litzateke jasangarriena. Naturan harrapatzea debekatuta dago Europan, baina Hego Amerikan, Asiako herrialde batzuetan edo Afrikan baimenduta dago. Eta herrialde horietan animalia asko hiltzen dituzte gero hemen jendeak animalia horietakoren bat erosteko. Proportzioa izugarria da: Afrikan salerosketarako harrapatzen dituzten 100 animaliatik hamar baino ez dira bizirik iristen.

Eta Euskal Herrian handia al da animalien trafikoa?
Espainiako Estatuan ez nuke esango zaletasun handiena dagoen lekua Hego Euskal Herria denik. Hala ere, Irunen, esaterako, afizio nahikotxo dago. Pare bat animalia denda daude espezie exotikoak saltzen dituztenak eta elkarte bat ere badago. Horregatik, besteak beste, Hondarribiko sugegorriarena sinesgarria egin zitzaigun. Dena den, normalean herrialde beroetan afizioa handiagoa izaten da, espezie tropikalek hobeto bizirauten dutelako.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Animalien eskubideak  |  Biodibertsitatea

Animalien eskubideak kanaletik interesatuko zaizu...
Animalien askapena Israelgo apartheidaren menpe: existitzea, erresistitzea, borrokatzea

Okupaziopean. Halaxe bizi dira palestinarrak. Okupatzaile israeldarrak palestinarren egunerokoa baldintzatzen du, esparru guztietan. Horregatik, existitzea erresistitzea da Palestinan. Zapaltzaileari erronka jotzeko modu bat. 1948. urtean, 700.000 palestinar bota zituzten beren lurretatik, eta berriz mugitu behar izan zuten 1967ko gerraren ondorioz. Horregatik, existitzea erresistitzea da Palestinan. Palestinarrak desagerrarazi nahi dituen okupazioaren aurka egiteko estrategia bat.


Abeltzain txikiek animalista eta beganoei erantzun nahi diete

Abeltzain txikiek bizi duten une berezia, irudi batean laburbilduta. Baserritar batek bere behiak daramatza bidean aurrera. Ezkerreko sorotik, 1.000 behiko granjen publizitate-afixa erraldoia (“Abereak, benetako profesionalei utzi”) eta ondoan tipo aberats bat nekazariari oihuka:  “Zaharkitu baboa!”. Eskuineko zelaitik militante gazte batzuek, “Haragia = krimena” dioen banderola eskuetan, garrasika: “Nazkagarria!”. Abeltzainak, erdian:... [+]


2019-01-25 | ARGIA
Askekintzaren "Gurean" dokumentala - Ikus-entzunezko saria
"Festak espezismorik gabe ospatzeko ordua da"

Jaietan animaliek jasaten duten tratu txarraz hitz egiteko eta gaia mahaigaineratzeko aukera eskertu diote Askekintzako kideek ARGIAri. “Sokamuturra, idi eta zaldi demak, ahari jokoak, zezenketak, arrantza eta ehiza txapelketak, animalia erakusketak, zaldi edo asto lasterketak... Adibideak amaiezinak dira”, azaldu dute.


Herriko festetan bigantxak nahi dituztela esan dute oraingoan Zizur Nagusiko herritarrek

Pasa den martxoan egindako galdeketaren emaitza irauli dute zizurtarrek. Parte hartu duten herritarren  %62ak baiezkoa eman die bigantxei, herri kontsultaren errepikapenean. Martxoan emandako emaitza onartu ez eta galdeketa berri bat eskatu zuen zizurtar talde batek. Parte hartze handiago izan da oraingoan, %23koa.


2018-10-31 | ARGIA
33.800 euroko isuna Mauleko hiltegiari

Bideo batek hautsak harrotu zituen 2016an, animalien babeserako L214 Frantziako elkarteak interneten zabaldua. Mauleko hiltegiko abereek jasaten zuten tratu txarra ageri zen bideoan eta elkarteak salaketa jarri zuen Paueko auzitegian, “animalienganako krudeltasuna” egotzita. Epaia atera da orain.


Akabatzearen negozioa argitara

Hiltegietako irudiak publiko egiteak kaltea eragiten dietela jakitun, animaliak hiltzea negozio bilakatu duten arduradunek hermetismo handia ezarri dute hiltegien inguruan.


Hiltegiak Euskal Herrian
MULTIMEDIA - erreportajea

Euskal Herrian 30 hiltegi inguru daude, eta beste horrenbeste inguruko zonaldeetan. Nor taldeko kideak horietako 10 hiltegitan sartu dira eta han gertatzen dena dokumentatzea lortu dute lehen aldiz. Azken hiru urteetan Euskal Herriko edo inguruetako hiltegietan grabatutako irudiak bildu dituzte bideo honetan.


Araba basatiaren istorioak

Araba ez da dirudien paradisua; behintzat fauna zaurgarria kontuan hartuz gero. Aldundiak hainbat espezie babesteko zortzi plan onartu ditu 2000. urtetik, baina galzorian edo oso egoera kezkagarrian daude oraindik hainbat animalia


2018-09-10 | ARGIA
Rubber birds instead of the real thing at Lekeitio's traditional Goose Day

During the festivities held in this town on the Basque coast the tradition, for three centuries, has been to rip the necks from hanging geese. This year more rubber than real geese have been used.


2018-09-05 | Nahia Ibarzabal
Lekeition gomazko antzar gehiago erabiliko da benetako hegaztiak baino

“Historikoa” hitzarekin laburbildu dute zenbait antolatzailek asteazken honetan Lekeition egingo den Antzar Eguna. Deiak jaso duenez, 56 gomazko antzar erabiliko dituzte, benetako antzarrak baino gehiago (34). Gainera, uretan ibiliko diren 90 ontzitik 24tan emakumek jardungo dute lepo-kentzaile.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude