Poliziaren gehiegikeriak Frantziako auzo txiroetan

  • Frantziak begiratu nahi ez duen arazo potoloenetarikoa da hiri inguruetako egoera. Bazterketa geografikoaz gain, diskriminazio soziala, politikoa eta ekonomikoa dute eguneroko ogi bertakoek. 50eko eta 70eko hamarkaden artean eraikitako auzo horietan, etorkinak eta Frantzian sortu haien ondorengoak dira nagusi. Poliziaren gehiegikeriek giroa jasangaitza bilakaturik, sutan jartzen dira erregularki. Soluzio politikorik ez denez ematen, jazarraldien zerrenda luzatuz doa.

Jenofa Berhokoirigoin @Jenofa_B
2017ko ekainaren 11
“Frantzian ez dugu patruilan ibilki, herritarrekin solasean dagoen poliziarik. Auzoetara doaz gudu zelaira doazen gisa”, dio Laurent Mucchielli soziologoak.

Sutan jartzen dira, haserreak sustaturik. Ez da ordea irudia: sugarrek hartzen diote gaina gauaren ilunari. 1979an izandako lehenetik, aurtengo otsaileko azkenera arte, Frantziako hiri inguruetako jazarraldi guztiek dute oinarri bera: bazterketa sozio-ekonomiko politikoa eta poliziaren gehiegikeriak. “Enplegua, etxebizitza, hezkuntza ala beste, egoera kaskarra pairatzen dugu, baina guzti horrek oinarri bera du: arrazismo estrukturala dago Frantzian”, dio Louisa Yousfi arrazismoaren aurka dabilen gazte militanteak.

Historia errepikatuz doa. Laurent Mucchielli soziologoak argi dauka: “Hutsegite bat da jazarraldiak delinkuentziaren esparrura mugatzea; bai, ekintza delinkuenteak burutzen dituzte, baina ez da hori bakarrik”. Konpondu gabeko hainbat arazo daude oinarrian. Botere politikoen partetik egoera hobetzeko nahikari politikorik ez du sendi. “Aurrekontuei begiratuz gero argi geratzen da ez dela lehentasunetan”.

Lehen ministro zela, Manuel Vallsek berak “apartheid territorial, sozial eta etniko” gisa definitu zuen egoera
 

Botere politikoen partetik ez bada, hiri inguruetako gazteen partetik sendi du aldaketa Yousfik. 2005az geroztik politikoki antolaturik, jazarraldi geroz eta gutxiago eta manifestazio zein kolektibo gehiago daudela dio. Ez da iritzi berekoa Mucchielli: “Ez naiz hain baikor, maleruski ez dut hainbeste antolaketa politikorik sendi”. Polizia kontrol batetik ihesi, elektrika-gune batera sartu eta elektrifikaturik hil ziren 2005ean Paris ondoko Clichy-sous-Bois auzoko Zyid Benna eta Bouna Traoré. Auzoan hasi eta Frantziako beste hiri inguruetara hedatu ziren hiru astez iraundako jazarraldiak. Haserrea areagotu egin zen hirugarren egunean, poliziak negar gasezko granada bat auzoko meskita barnera bota zuenean. Gibeletik zituzten poliziak hobengabetzat jo izan dira. Auzitegian, polizia zuriaren hitzak sistematikoki auzokoen hitzari gaina hartzen diola deitoratu ohi du biktimen senideek osatu Urgence, notre police assassine (Presa handia bada, gure poliziak erailtzen du) kolektiboak.

Hamar urtez, 47 herritar poliziak hilik

Poliziaren gehiegikeriek sua pizten segitzen dute. Azkenak, aurtengo otsailean, poliziak Théo Luhaka gaztea atxilotu eta bortxatu izanaren ondorioz. Itxuragatiko kontrolak dituzte jasangaitzak. Poliziaren partetik, beltz ala beltzaran batek zuri batek baino zortzi aldiz gehiago kontrol ukaiten ditu Frantzian. Kontrol horiek eragin “umiliazioa” aipatzen dute Yousfi zein Mucchiellik. Krimenen aurkako BAC brigada hurbiletik segitu duen Didier Fassin antropologoak hiru joera ondorioztatu ditu: atxiloketa arbitrarioak, izariz kanpoko neurriak eta praktika laidogarriak.

Poliziaren gehiegikerien puntu gorena izaten dira hilketak. Azken hamar urteetan 47 izan dira. Zenbaki horren berri eman zuen maiatzean Streetpress komunikabide paristarrak. Ez du polizia bakar batek kartzelan bukatu: hiru, gibelapenezko zigorrekin atera dira epaitegitik, hamasei hobengabe ekarriak izan dira, eta hogeita zortzi epaitzen edo epaitzekoak dira. Poliziaren alorra erreformatzeko beharra ikusten du Mucchiellik. 1997an osatu gobernu sozialista saiatu zen, hurbileko polizia jarriz. Baina, sektoreko buruek laster blokeatu zuten erreforma. Soziologoaren hitzetan, “Frantzian ez dugu patruilan ibilki, herritarrekin solasean dagoen poliziarik. Auzoetara doaz gudu zelaira doazen gisa”. Hori erranik, jazarraldien lehen arrazoia “mendeku gogoa” dela dio.

Ghetto bihurtzea

Urbanizatze politikari lotua da egoera. Hain zuzen, hiri inguruak benetako ghettoak direla salatzen du Yousfik. Ez da konparaketa hori egiten duen bakarra; duela bi urte, Lehen ministro zela, Manuel Vallsek berak “apartheid territorial, sozial eta etniko” gisa definitu zuen egoera.

Bigarren Mundu Gerlaren biharamunean, Immigrazioaren Erakunde Publikoa sorturik, beste herrietako (Italia, Portugal, Maroko, Aljeria...) langileen etorrarazte politika martxan jarri zuen Frantziako Gobernuak, modernizazio politika gauzatzeko. Atzerritik eta baserrietarik jindako biztanleria hori aterpetzeko eraiki zituzten grands ensembles (multzo handiak) deitu auzoak. Logika: ahal bezain fite ahal bezainbat apartamendu eraikitzea. Elkarri segi dote eraikinek, usu karratu hetsi bat osatzen dutela. Ehunka eta milaka apartamendu, elkarren gainean metaturik. Hiriek dakarten zerbitzuetarik bazter.

Poliziaren partetik, beltz ala beltzaran batek zuri batek baino zortzi aldiz gehiago kontrol ukaiten ditu Frantzian

Apartamenduetan ur beroa eta komunak eskainiz, hastapenean modernizazio kutsua bazuten ere, kritikak agertu ziren laster. Andeatzen hasi ziren bizitokiak. Sarcelles auzoko biztanle batek asmatu sarcellite nozioarekin bertakoen depresio eta neurosi sentimendua salatzen hasi ziren. Kritikak kontuan hartuz eta segregazioa txikitzeko xedez, hirigintzarako politika abiatu zuten botere publikoek 60. hamarkada bukaeran. Dorreen eraikuntza 1973an gelditu eta bizitegi pribatuen eraikuntza sustatzen hasi ziren. Laguntzaz baliaturik, multzo handietarik partitu ziren anitz. Baina, biztanleriaren zati prekario eta pobreenak ezin izan zuen. Bertan gelditu ziren, miseria ekonomikoaz gain miseria sozialean. Giro arrazistaz inguraturik, isiltasuna hautsiz, bertan gelditutakoen umeek zuten egoera salatzeko pauso politikoa eman. Bigarren belaunaldia deitu ohi direnek.

1979: lehen jazarraldia

Jazarraldiak ziren tresna bat. 1979 urteko irailean izan ziren lehenak, Lyoneko Grappinière hiri inguruan. Auto lapurretak leporatzen zitzaizkion Akim gaztetxoa atxilotzeko eta Frantziatik kanporatzeko sartu zen auzora polizia, irailaren 15ean. Polizia gibeletik zuela, zainak ireki zituen. Odola dariola zuela, eskuburdinak jantzirik eraman zuten, auzoa sutan utziz.

Aldarria ozenago entzunarazteko, Berdintasunaren aldeko eta arrazismoaren aurkako martxa burutu zuten 1983an. Ospitale batetik, poliziak tirokatu Toumi Djaidja gaztearen ahotik atera zen deia. Marseillatik hamar bat lagun abiatu eta ehun mila batu ziren Parisko azken kilometroetan. Urte horretan hiltze arrazista andana izan zen: Barne ministerioaren arabera, bost; aldiz, Arrazismoaren aurkako taldeen arabera, hogeita bat. Gaur egun, martxa horiek segitzen dute. Azkena aurtengo martxoaren 19an egin zuten. Bigarren belaunaldiak ez, baina bai hirugarrenak, ez bada laugarrenak bultzaturik.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Frantziako polizia

Frantziako polizia kanaletik interesatuko zaizu...
2018-07-20 | ARGIA
Eskandalua Frantzian Macronen bizkarzainen buruak manifestariak jipoitu dituelako

Emannuel Macronek bere segurtasun ekipoan hurbilen eduki duen bizkarzainak, ez polizia eta ez jendarme ez izan arren, maiatzaren 1eko mobilizazioetan parte hartu zuten herritarretako bi gutxienez jipoitu zituen kalean. Le Monde egunkariak Alexandre Benallaren jokabidea erakusten duen bideoa plazaratu ostean, eskandalua piztu da Frantziako estatuan.


2018-07-11 | ARGIA
Taser pistolaz gizon bat hil du Frantzian poliziak

Frantziako poliziak tirokatuta hil da 30 urte inguruko gizona, Vic-sur-Aisne herrian. Poliziak ez du argitu zenbat aldiz tiro egin zuen bere kontra.


2018-07-04 | ARGIA
Poliziak gazte bat hil du Nantesen, eta hirian istiluak izan dira gau guztian

Frantziako Poliziak 22 urteko Bubakar gaztea hil ostean izan diren protesten eraginez, Nantes (Bretainia) hiriko Breil, Malakoff eta Dervallières auzoek suak hartuta igaro dute gaua.


2018-06-13 | Fan Hemendik
Fan Hemendik mugimenduaren ibilbidea
MULTIMEDIA - bideo herrikoia

Bideoa sareratu du Oñatiko Fan Hemendik ekimenak, Espainiako eta Frantziako poliziak eta armadak Euskal Herritik joan daitezen lan egiten ari den mugimenduaren ibilbideaz. Ekainaren 30ean 2018ko Fan Hemendik eguna ospatuko dute Oñatin.


Notre-Dame-Des-Landesen jendarmeak granada oso bortitzak ari dira erabiltzen

Notre Dame Des Landesen Emmanuel Macron presidenteak bidalitako jendarmeei aste betez aurre egiten dieten jendeek salatu dute kale liskarretarako material militar gogorra ari direla erabiltzen agenteak. Tartean, ke negar-eragilea zabaltzen dutenak eta eztandarekin hurbil harrapatutakoei gorreriaz gain zauri larriak ere eragiten dizkietenak.


Bordeleko unibertsitatean protestan ziren ikasleen aurka oldartu da polizia

Baxoaren erreformaren aurka protestatzeko, Bordeleko unibertsitateko anfiteatroa okupatuta zuten ikasleek asteartean, eta indarrez sartu zen polizia iluntzean. Gertaturikoa filmatzen ari zen Gorri ta Beltza Euskal Herriko ikaslea jo zuten (argazkian) eta salatu dutenez beste ikasle bat inkontziente utzi eta arrastaka eraman zuen poliziak.


2017-12-13 | ARGIA
ETAk "doluminak" helarazi dizkio erakundearen azken biktimaren sendiari

ETAren azken biktima izan zen Jean-Serge Nerin jendarmearen heriotza “zinez sentitzen” duela adierazi dute Parisen epaitzen ari diren erakunde armatuko lau kidek agiri baten bidez.


Assa Traore. Egia azaleratzen
"Anaia hil zen beltza zelako, Adama Traore deitzen zelako, langile auzokoa zelako"

Frantziako poliziaren bortizkeriari buruzko egia itzaletik ateratzea lortu du Parisko hiri inguruan bizi den Assa Traorek, senideak, adiskideak eta aliatuak dituela ondoan. Iazko uztailaren 19an hil zitzaion auzoko jendarmerian Adama anaia. Orduz geroztik, oztopoei aurre eginez, heriotza horri buruzko egia azaleratzen dabil. Baina harago doa: “Borrokan gabiltza duinki bizitzeko eskubidearen alde”.


2017-11-12 | Andoni Mikelarena
Frantziako Segurtasun Lege berria, salbuespen neurriak lege arrunt bihurtzeko

Jakes Bortairuk Enbata agerkarian kaleratu duen artikuluan Frantziako Estatuko legebiltzarra lantzen ari den Barne Segurtasun legea aztertu du.


2017-10-31 | Andoni Mikelarena
Frantziako Segurtasun Lege berria, salbuespen neurriak lege arrunt bihurtzeko

Jakes Bortairuk Enbata agerkarian kaleratu duen artikuluan Frantziako Estatuko legebiltzarra lantzen ari den Barne Segurtasun legea aztertu du.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude