Emakumeak borrokan
Hector Gonzalez

"Ehiza ez da debekatu behar, arrazionalizatu baizik"


Jon Torner Zabala @jtorner
2013ko urriaren 20a
Itsas Enara ornitologia elkarteko kide Hector Gonzalezen arabera,
Itsas Enara ornitologia elkarteko kide Hector Gonzalezen arabera, "ehiztariena presio talde indartsua da eta horregatik geldirik daude negoziazioak Gipuzkoako Diputazioarekin. Bozka asko daude jokoan".

2012ko apirilean, ehiza debekualdien foru agindua argitaratu baino lehen, Itsas Enarak eta beste hamabost ornitologia, natura eta ekologia elkartek 35 orrialdeko dokumentua aurkeztu zioten Gipuzkoako Diputazioari, ehizaren kudeaketari buruzko hainbat proposamen biltzen zituena. Laburrean, dozena erdi eskaera egin zituzten: oilagorraren ehiza denboraldia urtarrilaren 31n amaitzea, gainerako hegaztien kasuan bezala –gaur egun otsailaren 16an ixten da–, oilagorren ehizaldian astean atseden egun bat edo bi jartzea, ehiza egunaren irekiera ordu erdi atzeratzea, hotz olatuen protokoloa zorrotz aplikatzea, basa faunaren aurkako delituen aurrean Diputazioa eta Ingurumen Fiskaltza elkarlanean aritzea, eta ehizaren aholku batzordean elkarte kontserbazionisten ordezkari batek parte hartzea. Gonzalezek dioenez, 2012-13 denboraldiko foru aginduak ez zuen eskaera bakarra aintzat hartu, ezta aurtengoak ere.

Ehiztariek lobby indartsua osatzen dutela esan zenidan elkarrizketa lotzeko hots egin nizunean.

Hala da, beste arrazoi batzuen artean horregatik daude geldirik negoziazioak Gipuzkoako Diputazioarekin. Bozka asko daude jokoan. Lehen EAJ zegoen agintean eta orain Bildu. Gauzak desberdinak izan beharko liratekeela pentsa daiteke, baina Bilduren barruan hainbat alderdi dago eta… Ehiztariena, oro har, presio talde indartsua da, botere ekonomiko handia duena. Diru asko mugitzen duen negozioa da: armagintza industria, ehiza-barrutien kudeaketa, postuen enkanteak…

Ehizaren kudeaketa Ingurumen Sailak hartzea eskatu duzue.

Gaur egun Iñigo Mendiola buru duen Basa Animalien eta Landareen Zerbitzuak kudeatzen –eta laguntzen– du ehiza. Mendietako eta Natura Inguruneko bulegoaren parte da zerbitzu hori, Berrikuntzako, Landa Garapeneko eta Turismoko Departamentuaren barruan. Ehizaren kudeaketa sail horren barruan sartzeak interes gatazka sortzen du: zur industriaren eta ehiztarien interesak nagusi izan dira, naturaren kalterako. Ingurumen Sailaren esku balego, basa-fauna zorrotzago babestuko litzatekeela uste dugu.

Lurraldeko ehiza-batzordea dago.

Kontsultarako organoa da. Diputazioak, ehiza federazioak eta Aranzadi elkarteak osatzen dute. Oilategi berean jabea eta azeria sartu dituzte. Ehiza debekualdia argitaratu aurretik elkartzen dira. Gehienetan ehiztarien desioei egiten die men Diputazioak. Agian ez die kontrapasa baimenduko, baina oilagorraren ehizaldia luzatuko dute. Aranzadi entzule hutsa da, ez du presiorik egiten, zientzia elkartea baita, ez kontserbazionista. Noizbait eskatu izan du ahotsa guri emateko, baina ez diote jaramonik egin.

Zuk ez duzu ehiza debekatzeko eskatzen.

Kontserbazionisten artean korronte desberdinak daude. Nire ustez ehiza ez da debekatu behar, arrazionalizatu baizik. Esaterako, basurde eta orkatz uxaldiak arriskutsuak dira, ez soilik ehiztarientzat, baita mendizale eta txirrindularientzat ere. Segurtasun-eremua hobeto markatu beharko litzateke, ehiztari batzuek uste baitute mendia eurena dela. Iaz 1.000 basurde ehizatu ziren Bizkaian. 4.000 tiro botako ziren gutxi gorabehera; bada zerbait. [2012-13an 950 orkatz hil zituzten Gipuzkoan; eta 930 basurde, aurreko urtean baino 200 gehiago].

Beharrezkoa al da hainbeste basurde akabatzea?

Gizakia basoa abandonatzen ari da, eta gainera basurde eta orkatzek ez dute harraparirik inguruan. Foru Aldundiak otsoak jazarri zituen, jarduera ekonomikoak (Idiazabal Latxa) eskatzen zuelako ardiak mendian libre ibiltzea. Etengabe esku hartutako natura ez da natura. Animaliek kalterik egin ez dezaten kontrolatzeko bide bakarra ehiztariak baldin badira, ekosistema zuzen ez dagoenaren seinale. Ez naiz esaten ari ehiztariek uxaldiak egin behar ez dituztenik, baina orekaren biziraupenerako bermatzaile izendatzea… Zenbat orkatz eta basurde dago Gipuzkoan eta zenbat hiltzen dituzte? Diputazioak erantzun beharko lituzke halako galderak. Ehiztariek ez dute gaitasun teknikorik erantzuteko. Orkatz eta basurde kopuruaren arazoa da oraindik ez duela herrialdeak onartzen duen muga gainditu. Horregatik doa gorantz. Herrialdeak onartzen dituen mugak ez datoz bat gizakiek jarritakoekin.

Oilagorraren ehizari dagokionez, atseden egunak jarri beharko liratekeela diozue.

Basoan gorde ohi da oilagorra, egunero leku berean hartuko du atseden, eta ehizatzeko aukerak handitu egiten dira. Astean bi atseden egun emanda –oilagorra ehizatzeko debekua jarrita– arnas pixka bat emango genioke [Bizkaian, ostiraletan ezin daiteke oilagorrik ehizatu]. Oilagorrei ehiza-postuetatik tiro egitea debekaturik dago. Hala ere, egunaren hasieran erdi-ilun dagoenez, basoan sartu aurretik ehiztari batzuek tiro egiten diete. Azaroaren 30era arte goizeko 7:30etik aurrera ehiza daiteke, eta abenduaren 1etik 8etatik aurrera. Ordu erdi atzeratzea proposatzen dugu.

Jatetxeek ezin dute oilagorrik saldu, ehiztari furtiboei hegoak mozteko. Askotan, ordea, kartatik kanpo eskaintzen dute. Niri usapala eskaini zidaten Gipuzkoako jatetxe batean duela gutxi, eta hura ere ezin da komertzializatu. Bestalde, badira baserritarrak soroan dabiltzanak aitzurra esku batean eta eskopeta bestean, egunsenti zein ilunabarrean, oilagorrak azaldu zain. Badut ezagun bat, guardak ikustean arma letxuga artean ezkutatzen duena…

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Gizartea  |  Ingurumena

Gizartea kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-23 | ARGIA
Indarkeria matxistagatik atxilotu dute gizonezko bat Gasteizen

Etxebitzitza batean egin dio eraso gizonezkoak emakumeari. Erasotua ospitalera eraman behar izan dute.


Iru˝eko taldekako bortxaketa ikertzen ari da Espainiako Polizia

Gutxienez hiru gizonezko atxilotu dituztela jakinarazi dute poliziek, eta oraindik ikertzen ari direla erasoa.


2019-04-23 | Topatu.eus
Gazte Topagunea bukatuta, lehen balorazioa egin dute

Bulkada Berrien Garaia Da dinamika abiatu eta urte batera, borrokara belaunaldi berriak batu izana txalotu dute Aitzina eta Ernai gazte antolakundeek. Lemoan ikasi eta bizitako guztia herrietara eramateko deia egin du Izar Hernando bozeramaileak.


2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel Lˇpez Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


Bilboren 'B' aldea
Salgai dagoen hirian, gazteria ikusezin

Ikusezin zaigun izebergaren zatia azaleratzeari ekin dio Eragin Bilbo mugimenduak. Gazteen ikuspegitik, instituzioek ezarritako politikek sortzen dituzten albo-kalteen berri emateari, hain zuzen. Hiriburu bizkaitarra ardatz hartuta jendartean kontzientzia garatu nahi du Eraginek, Bilboren alde prekarioa ere postaletan ager dadin.


Kristinn Hrafnsson, Wikileakseko zuzendaria: "Kazetari erradikala zara edo ez zara kazetaria"

Julian Assange polizia britainiarrak atxilotu aurretik da Kristinn Hrafnsson islandiarra Wikileakseko zuzendari berria. ikerketa kazetaritzan trebatua, ziur dago Neo-McCarhtysmo berri batek kazetaritzaren kontrako gerra hedatu duela. Assange AEBetara estraditatzeko agintariek ustez daukaten erabakia, Wikileaksen kontrako auzia oraingoz sekretuan martxan dagoena, Chelsea Manning berriro espetxeratzea... arazorik ez du falta irailetik Wikileakseko zuzendari denak.


Homeopatia
Terapia naturalen aitortza aldarri

Homeopatiaren eta terapia naturalen balioa aldarrikatzeko, Similia Elkarteak topaketa egin du Bilbon. Medikuntza mota horiek jasaten ari diren debekua, presioa eta beldurra salatu dituzte, baina batez ere hitz egin dute dituen aukerez eta egitekoez.


2019-04-21 | Santi LeonÚ
GAIZKI ERRANKA
Infekzioa

Diotenez, eutanasiari buruz eztabaida piztu da Espainian gizon batek eri zegoen emaztea hiltzen lagundu zuenetik. Baliteke. Oraingoz, emazteari duin hiltzen lagundu zion gizona ona edo gaiztoa ote zen ari dira batez ere aztertzen hedabide anitz. Tira, deus baino gehiago, gaiztoa dela ari dira erakusten saiatzen; gaiztoa, erran nahi baita bere osotasunean, bere gauza guzietan, manikeismoak manatzen duen bezala. Zernahi izugarrikeria egiteko gauza litzatekeen tipoa dela, alegia.


2019-04-21 | Santi LeonÚ
GAIZKI ERRANKA
Bortizkeriaren elipsia

Elipsia da kazetaritza estilo jakin baten ezaugarri nagusietarik, irakurlea testuak arretaz irakurri eta zorrotz interpretatzera behartzen duena, elipsiak zer altxatzen duen asmatuko badu. Honela zioen El Mundo egunkariko titulu batek, Valentziako edizioan: “Emazteki bat hil da Rojalesko etxe batean eta haren bikotekidea atxilotu dute”. Hori irakurrita, zilegi da galdegitea zerbaiten kontra muturkatu eta balkoitik erorita –adibidez– hil ote zen emaztekia, eta bikotekidea... [+]


2019-04-21 | Irati Elorrieta
IRITZIA
Marjaba

Badirudi ez dagoela, etxetik irtetean eta etxera bueltatzean topatzen dituzun pertsonekin, agurtzeaz gain, esaldi pare bat trukatzea bezain gauza hutsalagorik. Errakuntza da hori. Inguruan bizi direnak ezagutzeak, pixka bat ezagutzeak, balioa gehitzen dio eguneroko bizitzari. Kontaktu labur horrek, azaleko hartueman horrek bizitza alaitzen du. Seguruenez zoriontsuago dira harreman mota horretarako erraztasuna duten pertsonak. (Beti ere beste sakontasun baterako ezgaituak ez badaude).

Nik ez... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude