ARGIA.eus

2022ko abenduaren 09a
Xamar

“Behin irabazi genuen bataila bat eta omena musulmanek eraman zuten”

  • “Zer moduz?” galdetuta, garbi du erantzuna.
xamar
XamarJosu Santesteban
Aritz Galarraga @aritzgalarraga
2011ko otsailaren 06a

Ondo xamar, ezta?


Euskaldun xamar, erran nahi baita, nonbait hor...

Hor non?


Hortxe galdea, non ote gaude? Euskal Herrian ala Euskal Ezinean?


Hasi gara negarrez!


Sobera katolikoak garelakoz, “malkoen ibarrean” bizitzera kondenaturik. Jainkoaren nahia omen da eta Paradisua hil ondorean kokatu du. Interesa izanik, segi aintzina; heltzerakoan konta.

XXI. mendera, bederen, iritsi gara; zer gehiago nahi dugu!


Herri normal gisa iritsi, konparazione batera? Egunero gure burua justifikatu beharrean ibili gabe? Ez litzateke gaizki!


Ez eta nolaz iritsi garen jakitea ere…


Garaian garaikoari moldatuz, ohitura, teknika, tresna, bizimodu zahar guztiak aldatuz, garatuz, kopiatuz edota baztertuz. Ez gara historiaurreko ehiztari aizkoradun herri mantendu, zaila zena Europako pasaleku natural honetan.


Mestizajea ere euskaldunok asmatu genuen!


Ez dirudi, baina zerbait hobea edota interesgarriagoa ikusirik, hartu, kopiatu edo ebatsi egin dugu, ondoren gurera moldatzeko; kultur guzien bizi legea da. Gu aski arituak gara herri zahar-modernoa garelakoz.


Txapela eta trikitixa, behintzat, gure-gureak Historiaurretik!


Hala balitz! Errealitatean txapela –chapel frantses hitz zaharretik datorrena– XIX.aren bukaeran hasi zen zabaltzen. Trikitixa Italian asmatu zuten eta ez zen alboka –al-buq arabiar eletik datorrena– bezain nekagarria, gainera soinu ederragoa zuen.

Depresioak jota itzuliko naiz etxera.


Lasai motel, bizirik dauden kultur guztiek egin dute horrelakorik, bertzenaz hilik dauden seinalea da. Gu, oraindik, ez gaituzte historian lurperatu.


Ezta garaitu ere? Esan ezetz, mesedez.


Garaitu? Ez al duzu prentsa leitzen? Zer herrik ez gaitu historian zehar menperatu? Behin irabazi genuen bataila bat, Orreagan Karlomagnoren kontra, eta omena musulmanek eraman zuten.


Zerk desberdintzen gaitu hortaz gaintzekoengandik?


Zerk desberdintzen du espainol bat frantses batengandik? Baietz mintzoa izan? Eta gu, ez al gara Euskararen Herria? Euskara Jendea?

Eta gu konturatu gabe!


Ez, orain, “askatasunean” bizi garenez, mintzoa hautu librea omen da, elebita-suna naturala. Gauza da ezin oroituz nabilela noiz aukeratu nuen nik espainolez jakitea...

Azkenak
“Ukrainako gerra gelditu behar da, nahiz eta lurraldea galdu”

Esta gerra no termina en Ucrania (Gerra hau ez da Ukrainan amaitzen / Katakrak) liburua idatzi berri du Raúl Sánchez Cedillok (Madril, 1969). Ukrainarren defentsarako eskubidea ulertuta ere, gerra gelditzea aldarrikatzen du, hori delako modu egokiena ukrainar... [+]


Hautsa finkatzen denean

Jendearen joan-etorria etengabea da Jordaniako Mafraq erdiguneko kale eta dendetan 11:00ak jo berri direnean. Trafikoaren zalapartak eta martxa motelak gauzak patxadaz eta arnas sakon batek akuilatuta hartzera behartzen gaitu. Zaatariko errefuxiatuen kanpalekutik hamabost... [+]


Aldirietako trena. Helmuga: Durango

Hainbeste liburu publikatu da aurten ere Durangoko Azokara begira, Landakon itsu-itsuan sartuz gero galtzea erraza dela. Hiri ezezagun bateko estazio batean bezain erraza. Lasai, zerbitzu publikoa emateko gaude hemen: generoka antolatutako bost linea aurkezten dizkizugu,... [+]


2022-12-11 | Jon Torner Zabala
Gazteak eta sare sozialak
Erakusleiho digitalean eta hari begira haztearen berezitasunak

Teknologia digitalaren garapenak aldaketa handiak eragin ditu harremanetarako moduetan eta gure nortasuna osatzeko prozesuan. Interneten zer kontsumitu eta sare sozialetan zein rol jokatzen dugun, horiek ere definitzen dute nor garen. Areago ingurune digital batean jaio diren... [+]


2022-12-11 | Nicolas Goñi
COP27-ak klima kudeatzeko eredu falta eta legedia ekonomikoen indarra agerian utzi ditu

Aurten Egipton iragan den COP27 gailurrak emaitza gazi-gozo bat eman du: klima aldaketaren aurrean estatu zaurgarrienen galerak eta kalteak konpentsatzeko funts baten sorrera. Garaipen historikoa izanik ere, funts hori oraindik mekanismo ahula da, eta zehaztu gabeko osagai asko... [+]



Irakurrienak
ASTEKARIA
2011ko otsailaren 06a
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude