HIRUAK BAT: XALBADOR, LARZABAL... ETA ERDOZAINZI

  • du barnealdean». Ikasturte berria heldu da, eta erran bezala, Oztibarre eskualdeko Donaixti herrian plantatu ere. Manex Erdozainzi-Etxart oztibandar poetaren izena darama kolegioak.

1999ko irailaren 19an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
Garapena da Seaska azken urteotan definitzen duen hitza. Orain 30 urte, lehen Ama Ikastola zabaldu zen Seaska izenez. Aurten, Haur Hezkuntzan 19 eta Lehen Mailan 13 ikastola abiatu dira berriz: 1.300 ikasle guztira. Bigarren Mailan –kolegioak deituak– 348 ikasle hasi dira ere bai: Xalbador, Piarres Larzabal eta Manex Erdozainzi-Etxart. Baionako Lizeoan, bestalde, 100 inguruk dihardute.


MANEX ERDOZAINZI-ETXART.

Izenak duen sinbologia erakusten du Iparraldeko barnealdean Bigarren Mailako kolegio bat ireki izanak. Orzaize, Donibane-Garazi, Izura, Donapaleu, Maule eta Atharratzeko ikastoletako gurasoek pausoa emana dute jada: «

Duela bi urte, ikastola horiek kudeatzen ditugun gurasoek ikerketa bat zabaldu genuen. Ohartu ginen barnealdetik jende gutti joaten zela Kanboko Bigarren Mailara. Lehen Maila bukatu ondoren, % 20k bertzerik ez zuen Seaskan segitzen; kostaldetik % 80k egiten zuelarik»
adierazi digu Odile Falxa zuzendariordeak. Barnealdetik Kanboko Xalbador ikastetxera aldatzen ziren ikasleek aste osoa barnetegian eman behar izatea zen arazoa. Seaskako Bigarren Maila zabaldu zenetik, Iparraldeko ikasleen arteko harremana biziki onuragarria izan da. Hiri eta laborari munduko izaeren uztartze aberasgarria, alegia. Jagoitik ez da hola izanen. Ordea, barnealdeak bere kolegioa izateak barnealdea eta kostaldearen arteko indar sozialaren orekatze joera erakusten du. Gainera, pedagogia aldetik bere alde ona ere badu. Hots, etxetik beretik hasten bada pedagogia, Seaskan diharduten ikasleen gurasoek beren seme-alabak egunero ondoan dituzte hezitzeko.


OZTIBARREKO DONAIXTIN.

Zuberoa eta Nafarroa Behereko aipatu ikastolak bat zetozen barnealdean kolegio bat irekitzeko ideiarekin. Arberatzeko Gazteluan –Amikuze eskualdean; Donapaleutik iparrerantza– plantatzeko aukera eskaini zitzaien gurasoei. Lekua ez zen erdigunea, ordea. Erdibidean Donaixti dago, eta Arroxelako elkarte batek bertan udalekurako erabiltzen duen egoitza baliatzeko aukera izan dute Manex Erdozainzi-Etxart elkartea osatzen duten gurasoek. Elkarteak eman dio izena kolegio berriari, Odile Falxak argitu digunez:

«Elkartearen lehendakaria Maite Etxeberria da, guraso eta irakasle. Zuzendaria Kanboko kolegioko Maite Andiazabal bera da, eta ni berriz, zuzendariordea. Gure kolegioa, funtsean, une honetan, Kanbokoaren adar bat da. 6. Mailako gela bat ireki dugu Donaixtin».

OREKATZE BIDEAN.

348 dira Seaskako Bigarren Mailan ari diren ikasleak une honetan: Kanbon 217 eta Ziburun 112; gainontzeko 19 ikasleak Donaixtin. Desoreka handia da oraindik. Funtsean, Iparraldeko populazioaren hedapenaren proportzioa halakoxea da. Nolanahi ere, ziurtzat jotzen da, barnealdeko ikasle kopurua haziko dela hemendik goiti. Izan ere, Seaskako ikasleak frantses kolegioetan ari diren ikasleen baldintza berean mugitzen dira eskolara joan-etorriak egiteko. Lehen pausoa emana da; Odilek dioskunez: «

Une honetan, ikasleak ez dira barnetegian gelditu behar, eta gainera, urrunen bizi direnek beren etxetik oren bat eskas lehenago ateratzearekin aski dute eskolara tenorez iristeko. Seaskako bertze bi kolegioetan ere hola da
». Garraioaren ordainketa, Xalbador, Larzabal eta Lizeoaren kasuan bezala, Kontseilu Nagusiaren gain dago Donaixtikoan ere.


BI URTE BESTERIK EZ.

Manex Erdozainzi-Etxart elkarteak hartu duen egoitza bi urterako besterik ez da baliatuko. Alokairuak 4.000 libera (100.000 pezeta) balio du hilabeteko. Anartean, Donaixtiko bizilagunek eta agintariek begi onez ikusi dute bere zabaltzea. Gurasoek ez dituzte izan Ziburuko kolegioko gurasoek agintarien aldetik izan zituzten oztopoak:

«Ziburun ez zuten aise onartu, eta hemen bederen ez da nehor kontra agertu. Areago, jendea kontent da. Oztibarren autista zentro bat zabaldu da berriki, eta aldi berean, Eztigar sagarno kooperatiba handitzen ari da. Bada bizi bat»
.
Zalantzarik gabe, kolegio berri honen proiektua abiatzeak itxaropenezko aro berri bat zabaltzen du barnealdeko munduarentzat. Azken hamarkadetan ekonomia aise lerratu da kostaldera, barnealdea hustuz. Honelako ekimenek bertan bizitzeko erronkari aitzi egiteko ahalmena badagoela erakusten dute. Larrazkenean inauguratuko da ikastetxea, eta aldi berean, eraikin propio baten gauzatzeko posibilitateak aztertzen hasiak dira engoitik: «

Lehen pausoa emana da, eta geroari buruzkoak nondik nora eman hasi gara finkatzen»
. Barnealde eta kostapartearen arteko harremanen gauzatzeari dagokionez, Seaskak zubi izaten jarraituko du: «

Proiektuak baditugu horri buruz. Aurrerantzean, Ziburu eta Kanboko ikasleekin harremanak landuko ditugu, bistan da»

Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude