«Giza baliabideak ekonomiaren motore nagusiak dira»


1993ko uztailaren 04an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
Ignazio Galan ITP enpresako zuzendariari elkarrizketa
«Giza baliabideak ekonomiaren motore nagusiak dira»
Ignacio Galan, ITP enpresaren zuzendari-kontseilari nagusia
Z amudioko Parke Teknologikoan kokatuta, Industria de Turbo Propulsores, S.A. Euskal Herrian dugun enpresa garrantzitsuenetako bat da. Kapital publikoa % 25 izanik, teknologia berrien erabilpena sustraituta dago enpresa honetan. Azken lau urteotan 700 lanpostutik gora sortu ditu eta siderurgia eta untzigintzatik datozen lagileak berziklatu ditu aeronautika arloan. Ignacio Galan, enpresaren zuzendari-kontseilari nagusia, mirakulu honen eragiletako bat dugu.
ARGIA. Zein da Industria de Trubo Propulsoresen arrakastaren gakoa?
I.GALAN. Gure arrakasta hiru elementuren bilketan datza: sektore publikoa, Empresa Nacional Bazan-en (Espainiako Industria Institutuaren enpresa) bitartez, sektore pribatua, SENER enpresaren bitartez eta prestigio handidun bazkidea den Rolls Royceren esperientzia teknologikoa. Bestetik, ezin dugu ahantzi euskal Administrazioa, Bizkaiko diputazioa eta Administrazio estatalaren laguntza paregabea.
A. Nola da posible untzigintza eta siderurgiaren inguruko langileak teknologia maila altu honetara egokitzea?
I.G. Prozesua konplexua da baina ez ditu bakarrik siderurgia eta untzigintzatik datozen langileak egokitzen, gure inguru guztia industriala delako. Baina egia da langile hauek ez daudela sektore aeronautikoak eskatzen duen teknologia maila altura ohituta.
Gure enpresak, erabiltzen duen teknologia berriekin, erronka eta interes handia sortu du ITPra sartu diren langileengan. Ildo honetatik, untzigintzatik eta siderurgiatik etorri diren langile zuzenek (soldatzaileak, txapistak eta abar) birziklaia plangintza oso garrantzitsua jasan behar izan dute: soldadura teknologia berrien ezagupena, kalitate sistema berrien ezagupena, azken finean, exigentzia handiagoa duten lan eta sistemetara ohitu behar izan dute. Baina birziklaia prozesu honek ez die soilik langile hauei eragin, ingeniariak ere egokitu eta ohitu behar izan dira. Kontuan izan behar dugu Euskal Herrian ez dugula Ingeniaritza Aeronautikoko Eskolarik eta ITP, produkzio enpresa bat bada ere, ingeniaritza enpresa bat da. Ingeniari mekanikoak edota ingeniari tekniko mekanikoak birziklatu ditugu eta ingeniari aeronautikoak bilakatu. Esfortzu hau oso garrantzitsua eta zaila izan da eta, noski, untzigintzako langileak birziklatzea baino luzeagoa.
A. ITP, bere sektorearen merkatuan kokatzen badugu, zeintzuk dira aurre egin beharreko arazoak?
I.G. ITP Estatu espainiarraren esparruan sortzen da, hegazkin motorrak diseinatu, garatu, fabrikatu eta mantenduko dituen enpresa bakarra izateko, sektore zibil zein militarrarentzat. Azken batean, gure helburua erabilpen zibilerako gas turbinak egitea da. Baina erabilpen aeronautikoaz gain, energia elektrikoaren kogenerazioan edota beste erabilpen batzuk dituztenak egiten ditugu, itsas armadak dituen beharrak asetzeko, esate baterako. Ildo honetatik, lehenengo erronka produktu hau lortzea da.
Nazioarteko merkatua da gurea, oso konpetitiboa. ITPk abantaila du zentzu honetan: nazioarte mailan puntako enpresa den Rolls Roiceren laguntza teknologikoa eta teknikoa.
A. Azken lau urteotan 700 lanpostutik gora sortu dituzue, inguruko enpresa asko ixten diren bitartean. ITPk badu irakasgairik euskal enpresentzat?
I.G. Ez dut uste irakasle bezala aritu behar dugunik, baina badut zenbait erreflesio galdetu didazunaren inguruan. Euskal Herria enpresa gizon askoren jaioterria izan da eta giza indar garrantzitsua eta tradizio handiko industria sortu du. Baina munduan iraultza teknologiko garrantzitsua burutu da eta ekimen industrial bikainenak ere hondoratu dira iraultza honetara egokitu ez direlako.
Alde batetik, beste garai batzuetan, eskaintza handiko produktuak ez dira erabiltzen eta bestetik, produkzio metodo eta sistema berriek produktu batzuen konpetitibitate eza ekarri dute. Honi gehitzen badiogu soldata maila txikiagoa eta produkzio handiagoa duten herrialdeen agerpena, eszenatokia osatzen dugu. Honen aurrean, zer egin? ITPn ingeniaritza sendoa behar duten teknologia maila handidun produktuak aukeratu ditugu. Automatizatutako produkzio bide integralak eta gure bezeroen beharrak asetuko dituzten kalitate sistemak ditugu; giza baliabideen maila altua eta formakuntza garrantzitsua dira ITPren osagaiak. Ikerketa + Garapen-ean (I+G) etengabeko inbertsioek, ekipo berriek eta zerbitzu jarrerek osatzen dute gure enpresaren panorama.
A. ITPko langileei etorkizun profesional diseinatzen laguntzea diharduzu baina, zuk aipatutakoaren arabera, «hirugarren abisurako, oilategira».
I.G. Langile bakoitzak kontraprestazio arruntak, soldata eta abar izateaz gain, formakuntza arloan enpresak inbertsio garrantzitsua burutzen duela. Formakuntza diseinatu eta planifikatu behar da, alde batetik ahalmen teknologikoen gehikuntzarako eta, bestetik, baliabideen gestio ahalmena langilearen esku uzteko. Hau da, formakuntzan egiten ditugun inbertsioak soldata masaren % 10en ingurukoa da (Estatu espaniarreko bataz besteko kostuak % 1en azpitik daude). Esfortzu handia egiten ari gara formakuntzan, beharrezkoak diren giza baliabideak garatzeko, gure testuingurua oso konpetitiboa delako. Gainera, oso merkatu aldagarria dugu eta horretara egokitzeko ahalmena bete behar dugun ezinbesteko baldintza da. Egokitzeko ahalmen horri aurre egiteko tresnak enpresak jartzen ditu, gure mantenu eta etorkizuna horren araberakoa izango delako.
Giza baliabideak aktibitate ekonomikoaren motore nagusia dira. Baina zerbait irakatsi behar bada, akatsak zuzentzen ere jakin behar dugu eta zentzu honetan dator `abisua'. Norbaitek ez badu nahi bere lanposturako ikasi beharrekoak jaso, saiatzen gara bere ahalmenekin bat datorren beste lanpostu bat bilatzen, eta horrela enpresaren interesak ere babesten ditugu.
Myriam Gartzia
22-23

GaiezEkonomiaIndustriaBesteak
PertsonaiazGALAN1
EgileezGARTZIA3Ekonomia

Azkenak
2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


Eguneraketa berriak daude