Suizidioaz egoki informatzeak bizitzak salba ditzake

  • Suizidioaz informatzeak lagundu diezaieke pentsamendu suizida duten pertsonei, baina horretarako egoki informatzea funtsezkoa da, tabu honen inguruan dauden uste okerrak, estereotipoak eta sentsazionalismoa saihestuz, eta arrisku faktoreak, prebentzio neurriak eta dauden helduleku lagungarriak jakinaraziz, besteak beste.

Abenduan, Suizidio Kodea martxan jarri zuen Nafarroako Gobernuak: Kode hau psikiatra eta psikologoek aktibatu dezakete, pertsonaren batek pentsamendu suizidak dituela antzemanez gero. Argazkia: Wirestock / Openverse

2023ko irailaren 12an - 08:52
Azken eguneraketa: 11:01
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

Suizidioaz hitz egiteak horretara bultza dezakeela, ideia hori barneratua genuen kazetari gehienok garai batean, baina mezua, gero eta gehiago, kontrakoa da, eta Osasunaren Informatzaileen Espainiako Elkartetik etorri da oraingoan oharra: gai honetan kazetariak formatzea eskatu dute, egoki informatzeak bizitzak salba ditzakeelako. Azken finean, suizidioaz hitz egin hitz egiten da, baina sarri modu desegokian.

Ildo berean, sarri beldur gara norbaiti suizidioari buruz galdetzeak eta gaiaz hitz egiteak horretara bultzatuko duelakoan, baina adituen esanetan, pentsamendu suizida duenarekin suizidioaz hitz egiteak horretara bultzatu baino, lasaitzen lagundu egin diezaioke. Ez du esan nahi pentsamendua desagerraraziko denik, baina pertsona horri hitz egiten uzteak eta entzuteak emozionalki baretu dezake. Ez da beldurrik izan behar gaia mahaigaineratu eta galdetzeko, galdetzea prebentzio lana egitea izan daitekeelako, sufrimenduaz hitz egiteari ateak ireki eta beste erreminta batzuk garatzeko.

Zer da suizidioaz ongi informatzea?

Ez da errealitatea sinplifikatu behar: suizidioa fenomeno konplexu eta multifaktoriala da; bere buruaz beste egiten duten pertsonek ez dute zertan buru nahsmendurik izan, eta ez da arreta deitzeko modu bat; sentsazionalismoa eta espektakulua saihestuz eta erabilitako hizkera zainduz, datuetan oinarritzea inportantea da.

Gaia jorratzerakoan, arrisku faktoreak eta alarma piztu beharko liguketen seinaleak zein diren adieraztea mesedegarria da.

Oro har, bere buruaz beste egitea ez da zerbait inpultsiboa (sarri pentsamendua egon hor dago aurrez, adierazi ez arren), eta horrek esan nahi du prebenitu daitekeela, are, laguntza profesionalarekin pentsamendu suizidak murriztu eta desagerrarazi daitezkeela. Mezu hori zabaltzea garrantzitsutzat jotzen da, aurrera atera den jendearen testigantzak jasotzea, eta jakina, pentsamendu suizida duten pertsonei laguntzeko eskura dauden tresna eta erreminta instituzional eta osasun arlokoen berri ematea.

Oro har, bere buruaz beste egitea ez da zerbait inpultsiboa (sarri pentsamendua egon hor dago aurrez, adierazi ez arren), eta horrek esan nahi du prebenitu daitekeela

Uste okerrak

Suizidioaren atzean egon ohi diren uste faltsuez aritu ginen ARGIAn: "Bere buruaz beste egiteko asmoa adierazten duen pertsonak benetan ez du burutuko", "arazo larriak dituztenak baino ez dira suizidatzen", "suizidioak herentziazko osagaiak ditu", "suizidio saiakerak dituen pertsonak arreta jaso besterik ez du nahi"… gisako adierazpenak aztertu zituzten Rodriguez eta Zulet psikologoek.

243 Suizidio Kode aktibatu ditu Nafarroak

Abenduan, Suizidio Kodea martxan jarri zuen Nafarroako Gobernuak: Kode hau psikiatra eta psikologoek aktibatu dezakete, pertsonaren batek pentsamendu suizidak dituela antzemanez gero, eta segimendua eta baliabide bereziak ahalbidetzen ditu, arloko hainbat profesionalen elkarlanaren bidez.

Abendutik hona, 243 Kode aktibatu dituzte eta horietatik 148 desaktibatzea lortu dute.

Urtarriletik uztailera, 36 lagunek egin dute bere buruaz beste Nafarroan. 2022an, 60 suizidio erregistratu zituzten.

Nafarroako Gobernuaren Suizidioaren webguneak 11.561 bisita izan ditu, 2021ean sortu zenetik. Nahi edota behar duen pertsonak, 024 zenbakira deitu dezake, Esperantzaren Telefonora (948 243 040), Larrialdietara (012) edota Besarkada elkartera (622 207 743).


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Suizidioa
Basauriko espetxeko preso bat hil dela jakinarazi du Salhaketa elkarteak

Presoa ziegan aurkitu dute hilik ostegun iluntzean. Eusko Jaurlaritzak esan du suizidio kasu baten aztarnak dituela. Gainera, Jaurlaritzak 2021ean espetxeen eskumena jaso zuenetik hiltzen den zazpigarren presoa da.


Errenta baxua, suizidiorako arrisku faktore
Ikerketen arabera, errenta baxua dutenen pertsonen suizidio-tasa errenta ertaina edo altua dutenen bikoitza da. Nafarroako Osasun Sareak nabarmendu du baldintza sozioekonomikoetan arreta jarri behar dela. 

Materialismo histerikoa
Ihes egin

(Azken aldi luzean ezin naiz gauez atera, eta arratsaldez ere larri, eta asteburuetan ere ez, eta (jarri zaizue jada ihes egiteko gogoa), marianitoak eta bazkari azkar samarrak izaten dira nire enkontruneak. Konpainiak ondoegi aukeratu behar ditut. Ezin ditut poteoak... [+]


Harrera-egoitzetan suizidioaren prebentzioa lantzeko “behar handia” dagoela ondorioztatu du EHUk

Euskal Herriko Unibertsitateko zenbait ikertzaileek harrera-egoitzetako nerabeen jokabide suizidak aztertu dituzte, eta ondorioztatu dute gazteen laurdena bere buruaz beste egiten saiatu dela. Salatu dute langile gehienek ezagutza “baxua” dutela.


Zer egin eta zer ez, norbaitek esaten badizu suizidatu nahi duela

Lagundu nahi eta kontrakoa eragin dezakegu, ez badakigu gestionatzen zer esan eta egin, gertuko norbaitek aitortzen digunean egoerak gain hartu diola eta bere buruaz beste egingo duela. Jarraibide erraz batzuk eman ditu Pablo R. Coca psikologoak, hain egoera konplexuari aurre... [+]


Espetxeko azken heriotza “izebergaren punta” besterik ez dela dio Salhaketak

Salatu du larunbatean bere burua urkatu zuen presoari ez zitzaiola suizidioen aurkako protokoloa ezarri eta ziegan bakarrik zegoela, aurreko egunetan “ondo ez zegoela” adierazi bazuen ere. Azpimarratu du Jaurlaritzak espetxeen eskumena hartu zuenetik bere buruaz... [+]


Suizidio arriskuagatik 613 protokolo aktibatu dituzte EAEko ikastetxeetan

Eskolan suizidioa prebenitu eta esku hartzeko protokoloa 613 aldiz abiatu dute EAEn, protokoloa martxan jarri den lehen ikasturtean. Bai irakasleak, bai ikasleak gaian trebatzea da helburua, buruko osasun arazoak ikasleen artean ere arazo larri bihurtu diren garaiotan.


Buruko gaixotasunagatik 30 urtez beherakoen ospitaleratzeek %40 egin dute gora

Incidence of mental disorders in the general population aged 1–30 years ikerketak osasun mentalaren inguruko datuak argitaratu ditu. Egungo egoeraren berri eman eta bizitzako etapa garrantzitsuenak zein diren argitu ditu besteak beste.


Jon Garcia Ormaza psikiatra
“Gomendagarria da suizidioaz galdetzea, epaiketarik egin gabe”

2021an, Getxo ZUrt! egitasmoa sortu zuten Getxoko Jon Garcia psikiatrak eta Fundación Doble Sonrisa-ko Naomi Hasson erizainak, suizidioaren prebentzioan lagunduko zuen proiektu bat aurrera eramateko xedeagaz. Bi urte geroago, egitasmoa inoiz baino aktiboago dago, eta,... [+]


Presoen suizidioa: zer gertatzen da kartzela barruan?

Preso dauden pertsonen artean portaera suizida areagotu egiten da, faktore psikologiko eta soziodemografikoengatik. Hego Euskal Herrian, 2023an, bi presok egin zuten beren buruaz beste astebetean. Orain gutxi, Eusko Jaurlaritzak “laguntzarako presoen” irudia... [+]


Hezkuntzako 1.800 profesionalek suizidioaren prebentziorako prestakuntza jasoko dute

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak antolatu du ekimena aste honetan zehar, BECen, Barakaldon. 900 ikastetxetako ordezkariak izango dira eta zortzi orduko formakuntza jasoko dute. Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuordeak nabarmendu du ikasleen ongizate emozionala... [+]


2023-02-16 | ARGIA
Suizidioa, heriotza kausa nagusia Europako presoen artean

Presoen suizidio tasa gizartean dagoen tasaren bikoitza baino gehiago da. Horrez gain, presoen herenak buruko gaitzen bat du. Europako presoen osasunari buruzko 2020ko datuak dira, orain aurkeztu duten OMEren txosten batetik eratorriak.


13 urteko umearen suizidioak eskola jazarpenaren arazoa berrazaleratu du Frantziako Estatuan

Lucasek 13 urte baino ez zituen, urtarril honetan bere buruaz beste egitea erabaki zuenean. Homosexuala zelako auzoan eta batez ere eskolan jasaten zuen jazarpenak eraman du heriotzara, gurasoek salatu dutenez. Bullyingaren eta homofobiaren aurkako borroka eztabaidagai jarri du... [+]


Suizidioaren inguruko uste okerrak

Zer egin norbaitek pentsamendu suizida adierazten duenean? galderari erantzun diote “Suizidioa: XXI. mendeko beste pandemia” jardunaldietan, eta horretarako, suizidioaz dauden hainbat mito gezurtatu dituzte lehenengo, suizidioaren inguruan galdetzeaz, arreta... [+]


Eguneraketa berriak daude