Neguko lanetan


2020ko abenduaren 10an - 07:06

Sagardoa botilaratu berria dugu. Aurten sekula baino lehenago. Uda bero eta lehorrak sagarra lehenago ekarri zuen, eta udazkena epeletik joan da. Bost aste lehenago dugu aurten sagardoa botilan, barrikotekoa, barrikakoa, bukoikoa eta upelekoa, denak! Sagardoa botilakoa dela uste dugun horietakoak gara, eta zorrotz zaintzen dugu botilaratzea. Botilan findu eta txinparta punttua osatu behar du, eta bizitzeko bidea ez hartu.

Lanak hilabete lehenago egin beharrak zer pentsatuan jarri behar gintuzke. Landareek erritmo naturaletan egiten dute dantza. Eguzkiaren, lurraren, ilargiaren eta kosmosaren erritmoak eta neurriak ez dira aldatuko; egun argia moztu eta luzatuko da, negua etorriko da urtero bezala aste honetan. Neguko solstizio guztietan bezala eguna luzatzen hasiko da, eta martxoan egunak eta gauak hamabina ordu izango dituzte. Baina galdera da, zer-nolako negua etorriko da? Beroa? Hotza? Eta horrela hemendik atzera datorkigun sasoi eta garai guztiekin. Zer datorkigu? Neguko atseden sasoian, ez eta bai, eztabaidarako gaia...

Bitartean, gure ingurunearen kulturaren erritmoari eutsi behar, eta lanak ere ezin ipularrean utzi. Hona sasoi honetako lan nagusiak. Ekin!

Negutegia baduzu, aireberritu egun argietan; kanporatu hezetasuna ahalik eta gehien; bestela, ederki sartuko da izotza barruraino. Ondoren berotu.

Negutegirik ezean, babestu loreontzietan bizi diren landare hozberak. Eraman toki babesera garrazkiak, geranioak eta abar, atari, aterpe edo antzekoren batera, izotzak harrapa ez ditzan. Toki hori ere hotza bada, berotu ingurunea: jarri belar ondua, orbela, luar ondua edo antzekoren bat loreontziaren inguruan eta gainean. Landareak bildu eta estali, ito gabe.

Lurrean landatuta bizi badira, egin azpiak inguruan, eta bildu eta estali landarea bera gozo-gozo egoteko moduan; egin estalki bat izotza kentzeko, betiere ito gabe.

Landatu baratzean eta soroan freskotarako baratzuriak (Allium sativum), tipulinak (Allium cepa var. cepa), udaberrirako aza jendea (Brassica oleracea) eta marrubia (Fragaria vesca). Erein laboreak, baita baba handia eta baba txikia (Vicia faba), ilarra (Pisum sativum) eta udaberriko porrua (Allium porrum). Estali zurituz gozoago egin nahi ditugunak: kardua (Cynara cardunculus), endibia eta eskarola (Cichorium endivia).

Bildu orbelak luarretarako edo landareen azpiak egiteko.

Hauxe da sasoi onena fruta arbolak, zuhaitzak eta zuhaixkak landatzeko. Era berean orain da garaia su egurretarako edo zur materialetarako enbor gehienak botatzeko.

Urte sasoirik hotzenean, landareetan izerdi gutxiena dabilen honetan, mugitu zeurea eta berotu zaitez. Gero eskertuko duzu. Gero berokoak.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Landareak
Udan datorren buztingilea

Hego luze eta zorrotzak eta v formako urkila-itxuradun buztana duen hegazti hau ikustean badakigu Euskal Herrira uda heltzear dagoela. Bizkarraldea eta buztana beltzak ditu, distira urdinxkekin, papar gorria eta azpialdea, aldiz, zurixka. Euskaldunon sinesmenetan presentzia... [+]


2024-05-27 | Garazi Zabaleta
Arsue zerbitzua
Ardi suhiltzaileak Lizarran

Lehen begi kolpean, ohiko artaldea dirudi argazkikoak, ezta? Bada, ez… ardi horiek suhiltzaile ere badira eta. Nafarroako Zunbeltz Nekazaritzako Test Guneak zerbitzu berria eta berritzailea jarri du martxan Lizarraldean: Arsue, edo artalde suhiltzaile estentsiboa... [+]


2024-05-20 | Jakoba Errekondo
Marrubiak kantari bildu behar dira

Marrubizalea al zara? Udaberriaren atea irekitzen du marrubiak. Egun bi marrubi talde ezagutzen dira, mailukiak edo basatiak (Fragaria vesca) eta marrubi tzarrak (Fragaria x ananassa). Biak paretsu loratzen dira, udaberriko ekinozioarekin. Aspaldikoak dira gurea baino lurralde... [+]


2024-05-20 | Garazi Zabaleta
Biezko
“Baso jangarri txiki batekin hasi ginen, baina kaos gehiago nahi genuen”

Urteak daramatzate Atxondoko Biezko baserrian bizitzen eta lanean Aner Garitaonandiak eta Oihane Lekunberrik. “Kaletarrak ginen gu, nik enpresa eta turismo ikasketak egin nituen, baina mundu hori ez zitzaidan gustatzen…”, azaldu du ekoizleak. Lekunberrik,... [+]


Oinutsik dabilen ibiltaria

Gertukoa dugu oso bere irudi bitxia: ur gainean flotatuaz, gu txikitan oheko koltxoiaren gainean korrika eta saltoka ibiltzen ginen antzera. Zentzuzkoa da pentsatzea animalien gorputzak uretan hondoratu egiten direla ur-azalean ibiltzen saiatzen direnean, baina zapataria ez da... [+]


Eguneraketa berriak daude