Maite Barberarena, erizainen grebaz: "Ez gara makina batekin ari, jendeak dira!"

  • Maite Barberarena erizain laguntzaile ari da Isturitzeko Pausa Leku zahar etxean. Menpekotasun egoeran diren zaharren zaintzan ari diren profesionalek urtarrilean greba handia egin zuten Frantziako Estatu osoan, beren eskuetan dauzkaten zaharrak hobeki zaintzeko lan baldintza egokiak eskatzeko.

Laborari
2018ko otsailaren 19a
Maite Barberarenak argazkilariari erakutsi dio grebako mezua tixertan idatzia: "Erizaina haserre".

EHPADeko erizain laguntzaile zira...

Bai, Isturitzeko xahar etxean, orain EHPAD deitzen duguna [Menpekotasuna duen adineko jendeentzako egoitza, frantsesezko sigletan]. Badu 25 urte han lan egiten dutala. Azken hamar urte hauetan gure ofizioa  aldatu da. Hastapenean pikurak eta loturak egiten genituen, kaxetak preparatzen, garbiketa, animazioa ere, orain ez da gehiago hola. Fisikoki lan zaila da, jende pizua altxatu behar baita. Gero ta gehiago galdetzen daukute paperretan, trazabilitatean. Ordenagailuan transmizioak idatzi behar ditugu, adibidez presuna batek jan duenez edo ibili denez… Bainan ez dugu denborarik horren egiteko. ARSek [Eskualdeko Osasun Agentzia] dio dotazioak transmizioen arabera eginen dituela, ikustera jin gabe, horientzat behar duzu beti ordenagailuaren aintzinean izan, eta ez xaharrekin. Ez dute errealitatea kondutan hartzen.

Beste aldaketarik ikusi duzu

Publikoa aldatu da, lehen ez zen Alzheimerrik aipatzen. Orain eritasun hori ikusten da gero ta gehiago. Aski berezia da: xaharrak arrunt galduak dira, beti eskuin ta ezker abian dira eta guk besteak utzi behar ditugu horien xeka joaiteko. Jende xaharrentzat untsa da elgarrekin egoitea, baina gure lan baldintzendako zailago da. Bestalde, gero ta zaharragoak dira, gehienek 90 urte dute. Beste publiko bat badugu ere, arazo psikiatrikoak dituena. Beste manera batez artatu behar ditugu jende horiek, beti ari gira formakuntzak egiten.

Lehen, langile gutiago ginen bainan publikoa ez zen hain autonomia gabekoa. Orain gehienak jeiki behar dira, garbitu, beztitu, jatekoa eman, animazioetarat eraman… Gure xahar etxean 75 pertsona badira eta bakarrik 10-15 autonomoak dira. Goizean 8 erizain laguntzaile gira, goizeko 6etan hasten gira eta toaleta guziak finitzen ditugu 11.45etan. Arratsaldetan 4 gira. Beharrik animatzaileak badirela ez baitugu denborarik animazioetan aritzeko.

Azken egun hauetan, protesta ekitaldiak antolatu dituzue...

Zuzendariak sindikata guziekin elkarretaratu dira problema pausatzeko eta deliberatu dute greba egin behar zela, postuen eskasa salatzeko. Ez gira maxina batekin lanean ari, jendeak dira. Zaharrek behar gehiago dituzte eta guk denbora gutiago badugu bakotxaz okupatzeko. Baldintza horietan beti ta langile gehiago gelditzen da, fisikoki akituak baitira, bizkarrean eta espaldetan min dutelakotz, eta psikologikoki zaila baita ere publiko horrekin aritzea. Beharrik ez gira beti leku berean egoiten, postuz aldatzen gira.

Negoziaketek zer eman dute?

Entzun dut 50 milioi euro emanen dutela. Gure zuzendariak erran dauku gure xahar etxearentzat astean behin langile bat gehiago ukanen genuela. Ez da fitsik, egun guziz behar ginuzke laguntzaile gehiago, gutienez bat gehiago goizean eta bi arratsaldean. ARS-i kotazio sistema arraikustea galdegiten dakogu ere, gaur egun laguntzak emanak baitira GIR [adineko pertsona baten autonomia galera neurtzeko indizea] kotazioaren arabera: autonomia gutiko jende ainitz balin bada, laguntza azkarragoa da. Beraz gure indarreri esker jendea berriz pixkortzen badugu (GIR kotazioan pundu gehiago balin badute), gure dotazioa apaltzen da!!

Geroa nola ikusten duzu?

Ez dakit. Nik joan den urteaz geroz beste manera batez ikusten dut. Ofizioz aldatzea ere ez dut baztertzen. Luzaz bizkarreko minarekin egon niz, ez dakit erretreta artio lan hortan aritzen ahalko nizanez. Ukanen dugun problema da ere erizain laguntzaile gero ta gutiago badela gure ordezkatzeko. Formakuntza eskolak ez dituzte betetzen. Gazteek ez dute holako leku batera joan nahi, nahiago dute klinikan lan egin. Nik biziki maite dut ene lana, beharrik giro ona dugula, elgar lagunduz, horrek salbatzen gaitu.

Xaharren lekua kanbiatzen da gure herrietan?

Leheno etxeetan egoiten ziren gehiago, laborantxan ere ainitz jende baitzen. Emaztea egoiten zen etxaldean lan egiteko, eta etxen jende zaharretaz okupatzen zen ere. Orain kanpoan lanean ari da, bizia ere aldatu da. Ainitzek diote ez dutela xahar etxera joan nahi, bainan ez dira denak desgogotik sartzen. Xaharrentzat zailena da etxearen dolua egitea bainan gero erraiten daukute biziki kontent direla, batek erran data zeruan baino hobekio zela zahar etxean. Irri egiten dugu xahar etxean, beharrik! Ez dira enoatzen, bizi gune bat da. Zonbait aldiz etxeetan bakarrik dira, foteilan egoiten dira egun guzia, nehor ikusi gabe, ez dakit hobekio denez. Bederen zahar etxean xutituak dira eta jendea ikusten dute, animazioak egiten dituzte, sekulan ez dituztenak egin ere, batzu zinemarat edo plaiarat joan dira.

Ainitzek diote xahar etxea azken punta dela; etxen ere hiltzen dira jendeak ! Baditugu 15 urte hauetan hor direnak. Zahar etxean adinetako bat emaiten delarik kulpabilitate sendimendu bat bada, bainan nola egin? Guk ahal duguna egiten dugu, jende batzuentzat horien familia gira. Hori guzia untsa da emaiten baititugu gure indar guziak. Jendeetaz okupatzea bokazio bat da, ez duzu lan hori egiten ahal ez baduzu jendea maite.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Zaharren egoitzak  |  Murrizketak

Zaharren egoitzak kanaletik interesatuko zaizu...
2018-09-12 | ARGIA
Erresidentzietako langileak grebara
"Negozio eredu hau espresuki bideratuta dago emakumeak esplotatzera"

Ia 22 hilabeteko negoziaketek fruiturik eman ez dutela-eta, “mobilizazio eta greben ordua iritsi da”, iragarri dute Gipuzkoako adinekoen egoitzetako langileek. “Badakigu borroka luzea eta gogorra izango dela. Baina lan-baldintzak berehala normalizatu, soldata arrakalarekin bukatzeko pausoak eman eta gure sektorean nagusi den prekarietatea behingoz ezabatzeko bidean aurrerapausoak eman nahi ditugu”.


2018-08-24 | ARGIA
Zahar-egoitzetan egoera eutsiezina dela salatu du Bizkaiko Satse erizainen sindikatuak

Urtean zehar duten egoera neurrigabea eta eramanezina dela esan du eta udan are okerrago dabiltzala erizainak. Bizkaiko zahar-etxe handienak ere larri dabiltza.


2018-05-08 | Leire Txakartegi
Bizkaiko erresidentzien greba: Begirada berriak

Ez dakit jakingo duzuen baina Bizkaiko erresidentzietako emakumeak gonbidapen ugari jasotzen ari dira estatuko txoko ezberdinetatik beraien gatazkaren berri emateko. Madrilen, Bartzelonan, Logroñon... egon dira jada.


2018-03-15 | ARGIA
Zahar etxeetako langileen greba Ipar Euskal Herrian, nahikoa baliabide ez dutela salatzeko

LAB, CFDT eta UNSA sindikatuek grebara deitu dituzte gaur Ipar Euskal Herriko zahar etxeetako langileak, euren lana behar bezala egiteko nahikoa baliabide ez dutela salatzeko. 11:00etan elkarretaratzea egingo dute Baionako suprefetura aurrean.


Argi dute: zahartzaroan, etxebizitza kooperatiba

Senideak edo profesionalak zaintzaile dituztela etxean jarraitzea, edo bestela zahar-etxera joatea. Horiek ohiko ereduak, zahartzaroa iristen denean. Aukera berriak zabaltzen ari dira ordea, elkarren arteko zaintza, izaera komunitarioa, autogestioa, bizi-kalitatea eta adinekoen autonomia helburu.


Zaharrentzat funtsezkoena, harremanak

Ikerketa egin dute, zaharrei galdetuz euren ongizatearentzat zer duten premiazko: “Familiatik harago, ingurukoekin eta egunerokoan gurutzatzen duten jendearekin harreman pertsonalak izatea, sentiaraziko dituena seguru eta baloratuta, munduan leku bat dutela".


Garaipenaren bizipoza

Batean, azpikontratatutako zahar etxeetako langileak, mozkinen arabera (des)araututako sektore feminizatuan. Bestean, patronala, prekarietatearen aparretan eroso, eta Bizkaiko Foru Aldundia, ez-ikusiarena egiten. Horrela bi urtez, borrokan, lan baldintzak duintzeko. Eta urtebetez greban. Erraz esaten da. Beste hainbat kasutan bezala, botere politiko eta ekonomiaren arteko ohiko elkarlana langileen aldarrikapena itotzen saiatu da. Oraingoan, ordea, bizitza zaintzen dutenek irabazi dute. Beraz,... [+]


2017-10-18 | Miren Osa Galdona
Bizkaiko herrietan barrena protesta-martxa abiatu dute Bizkaiko Zahar Etxeetako langileek

Lan baldintza duinak eskatzeko, herriz herrizko martxa abiatu dute Bizkaiko Erresidentzietako langileek. Urriaren 17tik 21era iraungo dute protestek. Jada, 350 egun daramatzate greban, eta nabarmendu dute  patronalaren jarrera ezkorra ari dela izaten.

 


2017-03-20 | ARGIA
Bizkaiko erresidentzietako langileek kanpaldiari ekin diote Foru Aldundiaren aurrean

Bizkaiko zahar-etxeetako gatazkaren korapiloa ez da askatu. Erabiltzaileen bizi-kalitatea eta kalitate asistentziala ere hobetuko luketen lan-baldintza duinak eskatzen dituzte grebalariek.


2017-02-26 | Dabi Piedra
Greba Bizkaiko zahar-etxeetan
Esku nahikorik ez

Otsail osoan grebara deitu ditu ELAk Bizkaiko erresidentzia pribatuetako beharginak. Lantaldeak handitzeko eta baldintzak hobetzeko eskatzen dute, erabiltzaileei kalitatezko zerbitzua eman ahal izateko. Diru publikoa ere tartean denez gero, esku hartzeko deia egin diote langileek Bizkaiko Foru Aldundiari.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude