JARRAIPENA | Euskaraldiak egunero uzten digu historia txikiren bat

  • Oso zaila da esatea nola eragiten ari den bere osotasunean Euskaraldiak, baina sare sozialetan partehartzaileek diotenaren arabera, euskaldun askorengan ari da eragiten ekimena hainbat moldez. Herritar asko, halaber, azaleratzen ari da euskarak non ez duen presentzia eta Euskaraldian azaleratzen diren kontraesanak.

     

ARGIA @argia
2018ko azaroaren 23a
June Fernandezen bizipenak Euskaraldian

June Fernandez kazetari eta ekintzaile feminista elkarrizketatu dugu Euskaraldia dela-eta. Onintza Iruretaren blogean irakur ditzakezu 11 egun euskaraz bizitzeko hartutako erronkak eragin dizkion bizipenak.

 

Japoniako euskara ikasleak ere, Euskaraldiarekin bat

Tokioko Waseda unibertsitatean euskara ikasten ari den talde baten bideoa argitaratu du Azpeitiko Uztarria hedabideak. Hiromi Yoshida itzultzailearen ikasleak dira –japonieratik euskarara hainbat lan itzuliak ditu Yoshidak eta harreman estua du Azpeitiarekin–.

Je suis Trambus

Iritzi artikulu honetan Bea Salaberrik Euskara Elkargoa Je Suis Trambus autobus zerbitzuarekin egiten ari den hizkuntza politika salatzen du:

 

 

"Kostatzen ari zait"

Koldo Tellitu Ikastolen Elkarteko Lehendakaria da eta honako txioan onartu du pertsona askorekin ohiturak aldatzea gaitza dela.

 

40 urte gaztelaniaz eta orain euskaraz
Galdakaoko ospitalean txapa gutxi
Euskaraldia vs Black Friday

El Salto Hordago hedabidean, Iruñeko Nerea Fillatek batetik Euskaraldia eta bestetik Black Fridayk transmititzen dituzten baloreen talka irudikatu du. Lotura honetan osorik irakurgai.

Lutxo Egiaren gomendioak "Berria"-ko elkarrizketa honetan
Azkue Fundazioak txapa digitala erabiltzea proposatu du

 

Europako Hizkuntzen Berdintasun Sareak zorte ona opa die Euskaraldiaren jarraitzaileei

Europako hizkuntza gutxituen babes eta sustatzea sustatzen duen ELEN Europako Hizkuntzen Berdintasun Sareak (European Language Equality Network) elkartasun mezua zabaldu die Euskaraldian parte hartzen ari diren 200.000 herritarrei:

 

Ertzainei Euskaraldiko txapak jartzea debekatu die Segurtasun Sailak

Segurtasun Sailak, ertzainei uniformean Euskaraldiako 'txapak ' jartzeko debekua ezarri diela zabaldu du ELA-Ertzaintzak. Sindikatuak debeku hau deitoratu du, eta erabaki hau "harriduraz eta penaz" jasotzen duela adierazi dio Segurtasun Sailari, Eusko Jaularitza Euskaraldiaren sustatzaile nagusienetako bat dela jakinik.

"ELA -Ertzaintzak Segurtasun Sailari erabaki hau, gaur bertan, alda dezan eskatzen dio. Honela ertzainek bere lanean euskararen sustatzaile, ahobizi eta belarriprest direla bisibilizatzeko aukera eduki dezaten".

ELAk zabaldutako irudian, agindua gaztelania hutsean ematen du Segurtasun Sailak.

 

Konfiguratu zure mugikorra euskaraz

LehenHitza.eus webgunetik hau ere, aplikazio eta webguneek zure gailuaren hizkuntza neurtzen dute eta horren arabera garatzen dituzte beren zerbitzu eta edukiak.

Zoritxarrez, mugikor asko erdaraz etortzen zaizkigu. Mugikor berria erosteko orduan, kontuan izan dezakezu ea euskaratzeko modurik ote duen. Hala bada:

ezarpenetara joan,

eta "euskara" aukeratu dezakezu mugikorraren hizkuntza bezala.

Edo errazagoa: ondorengo aplikazio hau jaisten baduzu, berak lagunduko dizu mugikorra euskaratzeko prozesuan (mugikorrak horretarako aukera ematen badu, noski: ikus mugikorren estatistiken atala). Oso erraza da! Pare bat minutuko kontua! Jaitsi eta probatu!

Aplikazioa instalatu dutenei esker dakizkigu mugikorren estatitika hauek, zein jar daitezkeen euskaraz eta zein ez.

Amets Arzallus "Orain denak daude euskararen alde, baita bere heriotza diseinatu eta praktikatu zutenak ere"

ETBk Euskaraldiaren harira egindako saioan, Edurne Azkaratek elkarrizketatu du Amets Arzallus Saran. Bertan eginiko adierazpen hauek asko zabaltzen ari dira sare sozialetan:

Amets Arzallus "Orain, eta Euskaraldian zehar ikusiko da, mundu guztia dago euskararen alde, baita euskararen heriotza diseinatu eta praktikatu zutenak, eta haien oinordeko denak ere.

Baina diskurtso horiek badute tranpa bat erdian, euskara onartzen dute baina bere eremutxoan, bere bazter horretan. eta ahal baldin bada trabarik egin gabe besteei. Hortik ateratzen denean, eta besteen pare jarri eta erdiguneratzen denean, orduan gatazkak sortzen dira. Eta gatazken aurrean, guk ere askotan konplexuz betetako diskurtsoak eta argumentuak ditugu.

Euskaldun batek beti bere burua justifikatu behar duela dirudi. Bai bere lagunarte hurbilean, edo parlamentu batean... euskaldunak beti darama berekin bere burua justifikatu beharraren zama. Eta zama hori benetan da nekagarria eta harrigarria. Nire ustez, justifikatu beharko balu norbaitek bere burua, ez dakienak justifikatu beharko luke. Baina ez, hemen erantsi diote zama hori, dakienari.

Gutxiagotasun horretatik atera behar badugu, eta menperakuntza honetatik behingoz, gure burua gutxiago justifikatu eta konplexurik gabe egin beharko dugu euskara erdigunera ekartzearen pauso hori, hierarkia kultural eta linguistikoak hautsi egin behar dira eta elkarren parean jarri behar dugu eta euskara ardatzera ekarri".

Laugarren minutuan dago irakurri berri duzun pasartea. Baina merezi du elkarrizketa osorik entzutea. 7 minutu dira guztira.

Nola konfiguratu nabigatzailea euskaraz?

Interneten nabigatzean, eman lehen hitza euskaraz, eta lehenetsi euskarazko edukia beste hizkuntza batzuen aurretik. Horretarako LehenHitza.eus webgunean, ordenagailua nola konfiguratu erakusten dute. Jarraian bertatik ekarritako azalpenak.

Zuk jakin ez arren, zure ordenagailuko nabigatzaileak lehenetsitako lehenengo hizkuntza erdarazkoren bat izan daiteke. Hala da euskaldunen gehiengoaren artean (%80-90etik gora). Zer egin dezakezu hori aldatzeko? Interneten lehenengo hitza euskaraz emateko, eta Interneteko edukien artean euskarazkoa lehenesteko?

Horretarako, zure nabigatzailearen ezarpenetara joan beharko duzu eta hantxe aukeratu "euskara", lehenetsitako nabigazio-hizkuntzen artean. Edo askoz errazagoa: instalatu "Lehen hitza euskaraz" plugina (oraingoz Firefox eta Chrome; laster Opera eta Edge). Oso erraza da; doan eta minutu batean!

Egin klik zure nabigatzailearen ikonoaren gainean eta instalatu plugina:

Firefox hemen.

Chrome hemen.

Ostiralero 'black friday' euskararekin

[Pello Zubiriaren blogean]

Juantxo Rodriguezek piztu dit argia 2019ko Euskara Ari Du-rako nire erronka zehazteko. (Udazken honetan Euskal Herria blaitu duen euskararekiko atxikimendu kanpaina tsunamitsuaren espejismoa amaitutakoan, lehen bezaintsu maizter segitu bainezake urtarrilaren 1ean nire buruari disziplin zorrotza ez jartzekotan). Hernaniko Rugby Elkarteko lehendakaria da Juantxo. Erretretan sartu ostean euskaltegian abiatuta, benetan euskara ikasi eta erabiliko duela bermatzeko bigarren urte honetan bere buruari ariketa zorrotza ezarri dio, horrelakoak dira kirolzale lehiakorrak: ostiraletan euskaraz hitz egingo du, ahal duen eran eta ahal duenarekin. Bilobarekin hasi da baina ezagutzen dutenei ere dei egin die laguntza eske. “Euskarazko black friday egin nahi dut ostiralero”. Mila esker, Juantxo. Nik ere nahi dut, baina ez dakit ausartuko naizen.

Euskaraldia datutan: Ia 200.000 lagunek eman dute izena

Baionan egin dute Euskaraldiaren hasiera ekitaldia.

Izena emateko bi baldintza bete behar zituzten partaideek: 16 urte baino gehiago izatea eta euskara ulertzeko gai izatea. Euskal Herriko 405 herritan eta ehunka entitatetan egon da izena emateko aukera, batzordeetan aritu diren milaka boluntarioei esker.

Guztira 196.000 lagunek eman dute izena Euskaraldian. Hasiera batean antolatzaileek ahobizi bakoitzeko lau belarriprest lortu nahi bazituzten ere, partaideetatik %74ek ahobizi izango dira eta %26 belarriprest.

Lurraldez lurralde, hauek dira partaidetza datuak:

  • Araban 17.500
  • Bizkaian 68.500
  • Gipuzkoan 84.000
  • Ipar Euskal Herrian 5.500
  • Nafarroan 20.500

Partaideen ezaugarriei dagokienez, izena eman dutenen %63a emakumezkoa da, eta, adinari dagokionez, 16 urtetik gorako adin guztietako jendeak egingo du ariketa. Antolatzaileek azpimarratu dute gazteen artean harrera oso ona izan duela ekimenak. Honela banatu dira izen-emateak adin tartearen arabera:

  • 16 eta 25 urte bitartean ditu izena emandakoen %18ak.
  • 26 eta 35 urte artean %18ak.
  • 36 eta 45 urte artean %28ak.
  • 46 eta 55 urte artean %19ak.
  • 56 eta 65 urte artean %12ak.
  • 65 urte baino gehiago %5ak.

Ariketa prestatzeko aurrelanetan milaka lagun prestaketa saioetan aritu direla ere azaldu dute Euskaraldiko bozeramaleek, ahalduntze ariketa garrantzitsu bat izaten ari denaren erakusgarri modura.

Koordinazio taldean Euskaltzaleen Topagunea, Eusko Jaurlaritza, Nafarroako Gobernua eta Ipar Euskal Herriko Euskararen Erakunde Publikoa eta Euskal Hirigune Elkargoa aritu dira. Baina, hortaz gain, era guztietako 180 entitatek osatutako sustatzaile sarea izan du Euskaraldiak.

Berriak mapa batean txertatu ditu datuok.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskaraldia  |  Euskalgintza  |  Ipar Euskal Herria

Euskaraldia kanaletik interesatuko zaizu...
Harribitxien inguruko hordagoa

Baditugu harribitxi preziatuak euskararen komunitatean. Uste baino gehiago ere, baina, oro har, ezagutza eta erabilera mugatukoak.

Horien erakusle dira, adibidez, Txerra Rodriguezek tarteka-marteka aipatu dituen Soziolinguistikaren Top Ten-ak. Bere hitzetan, (Euskal) soziolinguista batek galdu ezin dituen 10 webguneen zerrenda, alegia. Edo lagun horrek berak Garaigoikoa blogean duela hilabete kaleratutako 10 produktu on artikuluan aipatzen dituenak. Harribitxi estimagarri horietako beste... [+]


Etxea
MULTIMEDIA - dokumentala

Dokumentalaren asmoa euskararen bizipen pertsonalak agerraraztea da. Euskararen normalizazioaren inguruan, datu, ikerketa eta hipotesi asko egin dira hainbat ikuspegitatik, baina gutxitan aztertu da alde subjektibotik; emozioak, beldurrak… euskararen eguneroko bizitza. Testigantzak Azkaineko herriko jendearenak dira, baina Ipar Euskal Herriko edozein herri identifikatua senti daiteke.


Euskaraldia
Ikusgaitasuna, konplizitatea eta konpromisoa

Orri hauetan Euskaraldi betean egindako hiru elkarrizketa jaso ditugu. Asier Lafuente Arabako lautadako Euskaraldiaren koordinatzailea izan da; Kattalin Minerrek hirugarren ekinaldia du, aurrez Donostiako Egiako eta Piratetako ekimenentan parte hartu baitzuen; eta Alberto Irazu ahobizia Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako ekimen aitzindariaren bultzatzaileetakoa izan zen.


2018-12-09 | Estitxu Eizagirre
Euskararen jatorria, Pello Mari Otañoren biloba "Beltxak" azaldutako zientzia fikzioa

Azaroaren 29an aurkeztu zuten Zizurkilen Gu ta gutarrak ipuina, Euskaraldiaren barruan. Argentinako zientzialari handienetako bat zen Magdalena Moujan Otañok 1965 aldera idatzi zuen eta Xalbador Garmendiak itzuli. Aukera baliatu dugu Joxin Azkue eta Julian Arrastoarekin biltzeko: hauek dira Pello Mari Otañoren Argentinako garaia argitu eta haren bertso ondarea berreskuratu dutenak.


2018-12-09 | June Fernández
Hizkuntza bisexuala

Amak sukaldean duen egutegia begiratu dut. Mungialdeko paisaia lainotsu bat eta azpian aipu bat: “Euskara hizkuntza bisexuala da. Anari”. Ozen irakurri dut. Amak eta biok desberdin interpretatu dugu. Berak uste duelako, euskaraz genero markarik ez dagoela. Nik euskaldun guztiok garelako aldi berean erdaldun. Tira, nire amak arrazoia izango du.

Txikia nintzenean Mecanoren Mujer contra mujer kanta mitikoaz gain, beste batek egiten zidan kilika barrenetan: “Y nos metimos en el... [+]


Kurduera eta euskararen arteko lehen topaketa Berlinen

Euskaraldiaren barruan, Berlingo aberastasun linguistikoa aldarrikatzeko Sprachen im Widerstand. Kurdischer una Baskischer Abend ekitaldia antolatu zuen, Euskal Etxeak, Freie Unibertsitateko euskara irakurletza, Etxepare Institutua, Schöneberg auzoko PallasT elkartea eta Ciwan Tengezar kurduera irakasle eta musikariarekin batera.


2018-12-04 | ARGIA
Euskaraldia arrastoa utziko duen esperimentu handitzat jo dute antolatzaileek

Euskararen Egunean, abenduaren 3an, hamaika egunak bukatuta, ekimenaren sustatzaileek lehen balorazioa egin dute. Ariketa masiboa izan da, herritarrei hausnarketa eginarazi die eta hainbat ohitura aldatu dituzte. Euskaraldia hasi besterik ez dela egin adierazi dute.


2018-12-02 | Adur Larrea
Ez hanka ez buru
Euskaraldiaren parabola

Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude