Izokinak ugaltzeko bidea egiten ari dira Nafarroan

  • 1775. urtea baino lehen Urdazuri ibaian eraikitako presa bat bota dute Lapurdin, eta horri esker bizirauteko aproposagoak diren lekuetara iristen ari dira izokinak.

     


2024ko martxoaren 12an - 10:35
Azken eguneraketa: 12:19
Oztopoa kenduta izokinek eta beste espezie batzuek erruteko leku “hobeak” aurkitzeko aukera izanen dute

Presa bat eraisten denean bertan pilatuta geratzen diren sedimentuak askatzen dira. “Hasieran kaotikoa dirudi legarra eta zuhaitzak erortzen direlako, baina prozesu natural bat da, eta bizitza ematen dio errekari”, azaldu du Jose Ardaiz Nafarroako Gobernuko Ibaien arduradunak. Urdazuri ibaian Lapurdin eraikitako presa bat bota dute, eta horri esker, izokinak orain arte iritsi ez diren Nafarroako lekuetara iritsi dira.

Oztopoa kenduta izokinek eta beste espezie batzuek erruteko leku “hobeak” aurkitzeko aukera izanen dute: “Aurre egin ahal izango diote emari baxuko ibaiei eta tenperaturen gorakadei, eta ur hotzagoetara eta oxigeno gehiago dutenera iritsi daitezke”. Albistea ona da bereziki izokinentzat azken urteetan nabarmen jaitsi delako kopurua. Horregatik, Nafarroan debekatuta dago izokina arrantzatzea 2023an eta 2024ean. Historia luzeko soka du izokinak Euskal Herrian.

Bost metroko altuera zuenez arrain guztientzat ezinezkoa zen presa gainditzea, eta gutxi batzuk ziren oztopoa gainditzea lortzen zutenak. Open Rivers proiektu europarrak eta arrantzale federazio batek bultzatuta eraitsi dute. 2023. urteko udan izan zen, eta abendurako dozena erdi izokin iritsi ziren Nafarroara arrautzak errutera, lehenengo aldiz erregistroak daudenetik.

Urdazuri ibaia Dantxarinean (Nafarroa) sortzen da, Otsondo eta Orabidea errekak elkartuta, eta Donibane Lohizune (Lapurdi) eta Ziburu (Lapurdi) artean itsasoratzen da. Lapurdi eta Nafarroa arteko mugan zegoen presa, eta kontsumorako ez den ura biltzen zuen. Ez dago argi noiz eraiki zuten, baina 1775. urtea baino lehenago sortu zen. XX. mende hasierara arte irin errota batek erabiltzen zuen. Ostean, harri birrintzaile bat elikatzen zuen.

 


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Animaliak
Materialismo histerikoa
Mendeku isila

Zigarrokinak lurrera botatzen dituztenak baino gorrotatuagoak, gaizki birziklatzen dutenak baino areago, liburuak itzultzen ez dituztenak, umeak udalekuetara egun batzuez nonbait aparkatzeko eramaten dituztenak, jatetxeetan, dendetan, igerilekuan… leku guztietan umeak... [+]


Erleetan nork du agintea?

Erlauntza batean erregina bakarra dagoenez eta denen ama denez, bera dela agintari esaten da, baina ez da erabat zuzena. Erregina oso garrantzitsua da, baina erabaki garrantzitsuenak erle langileek hartzen dituzte.


Oinutsik dabilen ibiltaria

Gertukoa dugu oso bere irudi bitxia: ur gainean flotatuaz, gu txikitan oheko koltxoiaren gainean korrika eta saltoka ibiltzen ginen antzera. Zentzuzkoa da pentsatzea animalien gorputzak uretan hondoratu egiten direla ur-azalean ibiltzen saiatzen direnean, baina zapataria ez da... [+]


Basoilar kantauriarra hibridatzea proposatu dute, galzoritik ateratzeko

Basoilar kantauriarrak (Tetrao urogallus cantabricus) biziraun dezan, beste populazio baten geneak behar dituela ondorioztatu dute Doñanako Estazio Biologikoko ikertzaileek (CSIC). Izan ere, gaur egun basoilarra ehizatzea debekatuta badago ere, aurreko mendean bereziki... [+]


2024-05-14 | Iñaki Sanz-Azkue
Dragoitxo arrunta eta klima aldaketa: etsaia lagun duzunean...

Euskal Herriko gune batzuetan bizilagun ezaguna dute jada dragoitxo arrunta. Nafarroa hegoaldean, esaterako, urteak daramatza (gutxienez 1980ko hamarkadatik) bertako hormetan eta etxe inguruetan gora eta behera, batez ere gau partean, argia duten inguruetan, jatena non... [+]


Eguneraketa berriak daude