"Iruņea izango da matxismoaren hilobia"

  • Eguerdian Iruñean asko ikusi dugula pentsatzen genuen, baina gaueko manifestazioak aurreikuspen guztiak gainditu ditu, antza Euskal Herri osoan gertatu den moduan. Analisiei begira, izango da denborarik gaurko enborretik ezpal ugari ateratzeko, orain kontatzekoa da. 20:00ak aldera hasi da manifestazioa Gaztelu Plazatik, jendetza zela eta kosta egin zaio Karlos III.a kalearen hasiera hartzea, baina “zanpantzar feminista” taldea lanean hasi denean, bapo ireki dute bidea.

Xabier Letona @xletona
2018ko martxoaren 09a
Iruņeko manifestazioaren amaierako une bat. (Arg.: X. Letona)

Jendetza itzela zegoen plazan, zain, era guztietako jendea, eta analistek izango dute lanik gaurko eztanda azaldu eta gizarteratzeko. Bai, gaurkorako protesta arrazoiak sendoak baino sendoagoak dira; antolaketa ere aspalditik dator eta gainera landua baino landuago; mundu osoan… Behar larriak eta antolaketak bat egin dute, eta mugimendu feministak ondo baino hobeto asmatu du tekla egokia  jotzen, Euskal Herrian inoiz lortutako mobilizazio feminista handiena bideratuz.

Merindadeen plazara iristean nekazarien traktoreak hartu du manifestazio burua, jarraitu du Nafarroa Behera kalean eta San Inazio kaletik jaitsi da Gazteluko Plazarantz. Zuzenean sartu baino,  ordea, Lizarra kaletik egin du Parlamentu aldera eta Sarasate pasealekuan barrena abiatu da Gazteluko Plazara. “Aurreratuko naiz”, esan diot ene buruari, oraindik azken manifestariak Gazteluko Plazan ateratzeke egongo zirela pentsatuz. Azkenak? Milaka ziren oraindik atera gabe eta horietako asko bertan geratu dira jada.

Manifestazio burua hainbat arrazetako emakumek osatzen zuten eta amaierako hitzaldian ere Nafarroako Mugimendu Feministak argi utzi nahi izan du, feminismoak ezinbestean salatu behar duela emakume migratzaileen egoera larria. Maliko emakume talde batek ere hitz egin du amaieran: “Awuniwla” egin diote agur plazari, “arratsaldeon” haien hizkuntzan. Emakume afrikarraren egoera gogorra azpimarratu dute, baina “batuta askoz indartsuagoak” direla ere argi utzi dute.  

Etxeko lanetan ari diren emakumeak, nekazariak, espetxe mundukoak –Xabier Rey preso zendu berria izan du gogoan une batean hizlarietako batek–, afrikarrak, ikasleak eta beste hainbat pasa dira kioskotik, beren hitzaldi laburrekin emakumeen mundu ugariak plazara ekarriz.

Mugimendu feministako ordezkariek gogorarazi dute asko kostatu dela “hona iristea”, munduan iaz hasi zirela grebarekin eta Euskal Herrian lehenbiziz egin dela. “Aurrekari gabeko mobilizazio ahalmena erakutsi dugu, baina hau inflexio puntua besterik ez da”. Hainbat lekutan entzuten ari da jada hurrengoan beste jauzi kualitatibo bat eman litekeela. “Askotan erakutsi dugu badugula indarrean dagoen ordenarekin apurtzeko gaitasuna (…) eta badugu hazten jarraitzeko gaitasuna ere”. Zeinuen hizkuntzako adituak ere jo eta su jarraitzen zuen kioskotik hitzaldi guztiak itzultzen. Beste hainbat kontutan moduan, horretan ere desberdin gaurkoa.

Performanceak etengabekoak izan dira manifestazioan zehar eta azkena iritzi da ia ekitaldiaren amaieran: San Nikolas aldera ematen duen kalekantoiko eraikinean pankarta erraldoi bat zintzilikatu dute, emakumeek planto egiten dutela gororaraziz eta “kateak apurtzera” deituz.  

Eta eman dute gaurko azken urratsa, “zutik emakumea, hautsi zure kateak…”; abestia itzaltzearekin bat besarkadak eta oihuak dira nagusi kiosko gainean eta plazan. Egunean zehar nagusi izan den milaka emakumeren oihuak eman dio amaiera borroka egunari: “Gora borroka feminista!”. Lezioa ez da makala izan. "Iruñea izango da matxismoaren hilobia" oihukatu dute manifestazio buruan behin eta berriz. Bide honetatik akaso bai.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: M8 greba feminista  |  Iruņea

M8 greba feminista kanaletik interesatuko zaizu...
2018-05-13 | Baleike
Mozal Legea ezarri diote Zumaiako mugimendu feministari

Aspaldi ikusi gabeko manifestazioak izan ziren Zumaian martxoaren 8an, Emakumearen egunean. Bai eguerdian bai arratsaldean jendetzak hartu zuen parte Mugimendu Feministak deitutako ekitaldietan. Ekintza horiek izan dute bere alde negatiboa, izan ere, bi une horietan egindako mobilizazioengatik isunak jaso dituztela adierazi du gaur Mugimendu Feministak, “Zumaiako arteria nagusia moztu” izanagatik, alegia.


2018-04-17 | Arabako Alea
Mugimendu feministaren aurkako isunak salatu dituzte

Kartelak jartzeagatik eta grebarako deia zabaltzeagatik Gasteizko Udalak orotara 1.450 euroko zigorrak ezarri dizkiola salatu du Gasteizko Bilgune Feministak.


Fauna publikoa
Kartolak jantzita

Bergarako Martxanterak talde feministak eman dizkion erantzunengatik iritsi naiz Oihan Vegaren iritzi-artikulu batera, “M8, eta orain zer?” du titulua, pixka bat Leninen Zer egin? hura bezala, baina komunismorik gabe, zeren komunismoak ere ez baitu, Vegaren esanetan, matxismoa desagerrarazten –Twitterren irakurri diot erromeriako esplikazio hori, artikuluak eragindako polemikaren erantzunetan–, eta beraz, galdetzen du –berriz ere artikuluan–, zergatik salatu... [+]


2018-03-25 | David Bou
Armak eman ditzagun

Orrialde honetan idaztea proposatu zidatenean hainbat dudak harrapatu ninduen, gauza bat ebatzi behar nuen oroz gainetik. Sailean nor ordezkatzen nuen, ahots maskulinoen aldean ahots femeninoen pisua ezagutu nahi nuen. Erantzuna egokia izan zen.

Inork ez dezala pentsa, idazteko aukera eman zidatela nire pribilegioen oso kontzientea naizelako, aitzitik, lagun feminista bati aspaldian entzun nizkion hitz hauek burrunba egin zidaten: “Zure ustez, zer egin dezakegu gizonok borroka horretan... [+]


2018-03-20 | Txerra Rodriguez
Martxoaren 8ko greba feministatik irakaspenik euskalgintzetan?

Martxoaren 8ko grebak astindu ditu han eta hemen egitura batzuk. Ikusiko dugu astinaldi horiek iraunkor eta finko bihurtzen dituzten emakumeek*. Espero dezagun baietz.


2018-03-19 | Unai Oņederra
M8ko greba feministak erakutsi diguna

Ez nuen oroitzen koadrilan guztiok gizonak ginela; martxoaren 9an konturatu nintzen. Afal aurreko poteoan txantxak, txisteak. Afal orduan, txotx deietan, “utzi pasatzen horiei, bestela…”, neskak zetozenean. Orduek aurrera egin ahala, iragazkiak ezabatuak, barruko minak, haserreak, erresistentziak, jarrera erreaktiboak. Bezperan, feministek Euskal Herriariari orri bat oparitu zioten mobilizazioen Guinness errekorren liburuan, eta koadrilan, pozez zoratzen ospakizunetan egon... [+]


Artxoak 8

Gu. Isildutako ahotsen jabe. Historia eta zientzia liburuetatik ezabatutakook. Gu. Erabaki guneetatik baztertutakook. Eremu pribatuan giltzapetuok. Prekarietatera kondenatuok. Lan berdinaren truke gutxiago kobratzen dugunok. Gu. Kontsumitu daitekeen objektu sexualtzat hartuok. Begirada lizun eta iruzkin zikinen xede. Gu. Bigarren planora baztertuok. Beldurrean heziok. Gau eta egun musu-truk lanean aritzera bultzatuok. Gu irainduok, jipoituok, bortxatuok, erailok. Gu… Gu,... [+]


2018-03-18 | Estitxu Eizagirre
Martxoak 8, greba feminista
Zapalduenek plaza hartu zutenekoa

“Nondik edo handik lehertu behar du”, “iraultza baterako baldintza objektibo guztiak daude”, “jendea bizitzeko hain larri egonik, nola ez du kaleak irakiten?”. Ezkerreko gizarte mugimenduek bilatzen zuten bizi baldintzak zukutzen ari den kapitalismoari kalean planto egiteko modua. Eta M8 Grebarekin gertatu da: gainezka egin du kaleak. Ezer ez da kasualitatea izan, eta aldi berean, inork aurrez irudikatuko ez zuena gertatu da, masa mugimenduetan ikustera ohitu... [+]


Martxoaren 8an mundua "gelditu" ostean "eraldatzeko" unea dela esan du mugimendu feministak

Greba feminista "egun historikoa" izan zen, greba eredua bera "birpentsatzeko" baliagarria, "aniztasunaz eta pribilegioez" ohartzekoa. Aurrera begira, Euskal Herriko mugimendu feministaren "interlokuzio gaitasunean" sakondu nahi dute.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude