Emakumeak borrokan

Genero Identitate Legea onartu du Txileko diputatuen ganberak

  • Hamabost ordu iraun ditu lege proiektua onartu ala ez erabakitzeko asteazkenean egindako saioak. Legearen aldeko apustua nagusitu da, 95 diputaturen botorekin. Kontrako botoak 46 izan dira.

ARGIA @argia
2018ko irailaren 13a
(Argazkia: ODT erakundea)

Bost urtean luzatutako eztabaida eta izapideen emaitza izan da Genero Identitate Legearen onarpena. Irailaren 5ean, asteazkena, Senatuak aurrera egin zuen lege proiektuarekin. Iragazki hori pasata, diputatuen ganberari zegokion legea onartu ala ez erabakitzea, eta azkenean lege proiektuaren aldeko postura nagusitu da.

Legearen onarpenarekin, orain artean genero identitate eskubidea izandakoari lege izaera aitortu zaio. Lege proiektuak transexualak diren pertsonen eskubideak aitortu eta babestea du oinarri. Legeak, dena den, ez ditu barne hartzen 14 urtetik beherako norbanakoak. Hori dela eta, aniztasun sexualaren aldeko hainbat elkartek helegiteak aurkeztu dizkiote NBEri eta Giza Eskubideen Batzorde Interamerikarrari (CIDH).

Beste askoren artean, Jimena Lizama Fundacion Igualeseko zuzendari juridikoa aspektu honen inguruan mintzatu da. Lege onarpena aurrerapausotzat jo du Lizamak, baina bere iritziz “Estatua zorretan geratu da haurtzaro transekin”. “Umeak ere eskubidedun subjektuak dira, eta ondorioz eskubidea dute beraien identitatea ere aitortua izan dadin”, gaineratu du. Azpimarratu du haurtzaroan garrantzia handia hartzen duen kontua dela, eta horregatik haurren genero identitate eskubidea bermatuko duen legea lortu arte lanean jarraitzeko prest agertu da.

Konstituzio Auzitegiko prebentziozko kontrola pasa behar du orain legeak. Behin legea aztertuta, Txileko presidente Sebastian Piñeraren esku geratu da honen gaineko beto eskubidea, lege proiektuaren edukia egokia iruditzen ez baldin bazaio erabili dezakeena. Parlamentuko aholkularia den Constanza Valdes-ek Presentes agentziari adierazi dionez, prozesu honek hilabete bat iraun dezakeela uste du. Piñerak legeari betoa ezarriz gero, lege proiektua Senatuaren eskuetara itzuliko bailitzateke, eta berriz izan beharko litzateke onartua Senatuan zein diputatuen ganberan. Epealdi horretan presidenteak ezer esango ez balu, legea prest legoke promulgatua eta zabaldua izateko. Araudiaren arabera, buletin ofizialean argitaratua izan osteko sei eta hamar hilabeteren bueltan pasako litzateke legea indarrean egotera.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Transexualitatea  |  Txile

Transexualitatea kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-02 | ARGIA
Claudia Vera Peruko ekintzaile transexuala tiroz hil dute

Martxoaren 30eko larunbat goizaldean, Transexualen Ikusgarritasunaren Nazioarteko Egunaren bezperan, kalean tirokatu zuten.


Mapatxeak eta mandarinak

Nafarroako oraingo gobernuko Hezkuntza Departamentuari izena aldatu beharko liokete, eta Hezkuntza Zaila jarri. Ez dut ortografia-hutsegitea egin, ez. Sail da sinonimoa, baina hizki aldaketak definituko luke departamentuak jasaten duen guztia zeozer proposatzen duen bakoitzean.

Departamentuak inkesta batean ikasleei sexua markatzeko eskatzen die: neska, mutil, bertze aukera batzuk. Oraingoan ere Ana Beltran PPkoak bota du perla, ornitorrinko ere izan litezkeela Nafarroako ume eta gaztetxoak... [+]


2019-03-03 | Sonia González
Geure izanari uko

Lau urteko neskato batek amari mutila izan nahi zuela azaldu zion duela gutxi. Izan ere, suhiltzailea izan nahi du Esmek. Historia hori sarean zabaldu eta telebistara arte egin zuen salto, Bizkaiko emakume suhiltzaileek umearentzat grabatutako bideo ederra dela eta. Itzela izan zen hainbat tokitatik jaso zituen erantzunak. Hainbat emakumek errealitatea erakutsi zioten, zeren eta, errepresentazio publiko eta sozialetik ezabaturik gaudenez, existitzen ez garela ematen baitu. Latza da benetan... [+]


2019-01-28 | Iñigo Igartua
'Naizen' jaio da, Adingabe Transexualen Gurasoen Elkarte berria

Donostian, aldarrikapenez beteriko ekitaldian aurkeztu dute orain arte Chrysallis izena izan duen elkartearen izen eta irudi berria. Duela lau urte zortzi familiak osatzen zuten elkartea, gaur egun 100 dira jada.


2019-01-22 | ARGIA
Chrysallis Euskal Herria elkarteak ibilbide berria iragarriko du larunbateko jaian

Antolaketa modua, izena eta irudia aldatuko ditu transexualitate egoeran dauden adin txikiko gurasoen elkarteak. Aldaketon berri emateko jaia antolatu du Donostiako Principal Antzokian, urtarrilaren 26an.


2019-01-02 | Iñigo Igartua
New York-ek "X" sexuarekin erregistratzeko aukera ematen du, ez gizon ez emakume

New Yorken jaio edo bizi den edonork du 'X' sexuarekin inskribatzeko aukera. Horretarako, ez da mediku-ziurtagiririk aurkezteko beharrik izango.


"Girl". Ispiluko hori ez naiz ni

Zeinen sotil, zenbat ñabardurekin, kontatzen digun Girl filmeko zuzendariak protagonistaren sufrimendu isila; zeinen natural lortzen duen ikusleok sufrimendu horrekin bat egitea, gorputz arrotzean bere burua ezagutzen ez duen nerabearen bakardadea ulertzea. Besteei “ongi nago” errepikatu eta irribarre eginagatik handia izan baitaiteke ezkutuan daramagun ezinegona.


2018-07-13 | ARGIA
Adin txikiko baten aurkako bazterketa transfoboa salatu dute Gesaltza-Añanako igerilekuetan

Arabako Gesaltza-Añanako igerilekuetako sorosleak bainatzea debekatu zion adin txikikoari, soina estaltzen zion kamiseta bat jantzita eramateagatik. Baztertutakoaren lagunek kolektiboki erantzun zioten erasoari.


2018-06-19 | ARGIA
Transexualitatea gaitz psikologikoen zerrendatik kanporatu du Osasunaren Mundu Erakundeak

Nahasmendu psikologiko kategoria kendu diote transexualitateari, eta genero inkongruentzia bezala izendatu. Aldaketak kontu fisikora mugatzen du orain arte gaitz psikologikotzat jotakoa.


2018-04-26 | Miren Osa Galdona
Sexu aldaketaren protokoloa aldatuta, Jaurlaritzak onartu du pazienteak lehendabizi endokrinoarengana joatea psikiatrarengana ordez

Gurutzeta Ospitaleko Genero Identitateko Unitatean eman ditzaketen hobekuntzak  lantzen ari da iazko azarotik. Sexuz aldatu nahi duten pazienteei eragiten dien neurriaren berri eman dute Eusko Jaurlaritzarekin bildu ostean: unitatera doazen pertsonen sarbidea Endrokinologian hasiko da, eta ez Psikiatria sailean. Hormona tratamendua jasotzeko denbora hainbeste luzatzea ekiditea da xedea.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude