Genero Identitate Legea onartu du Txileko diputatuen ganberak

  • Hamabost ordu iraun ditu lege proiektua onartu ala ez erabakitzeko asteazkenean egindako saioak. Legearen aldeko apustua nagusitu da, 95 diputaturen botorekin. Kontrako botoak 46 izan dira.

ARGIA @argia
2018ko irailaren 13a
(Argazkia: ODT erakundea)

Bost urtean luzatutako eztabaida eta izapideen emaitza izan da Genero Identitate Legearen onarpena. Irailaren 5ean, asteazkena, Senatuak aurrera egin zuen lege proiektuarekin. Iragazki hori pasata, diputatuen ganberari zegokion legea onartu ala ez erabakitzea, eta azkenean lege proiektuaren aldeko postura nagusitu da.

Legearen onarpenarekin, orain artean genero identitate eskubidea izandakoari lege izaera aitortu zaio. Lege proiektuak transexualak diren pertsonen eskubideak aitortu eta babestea du oinarri. Legeak, dena den, ez ditu barne hartzen 14 urtetik beherako norbanakoak. Hori dela eta, aniztasun sexualaren aldeko hainbat elkartek helegiteak aurkeztu dizkiote NBEri eta Giza Eskubideen Batzorde Interamerikarrari (CIDH).

Beste askoren artean, Jimena Lizama Fundacion Igualeseko zuzendari juridikoa aspektu honen inguruan mintzatu da. Lege onarpena aurrerapausotzat jo du Lizamak, baina bere iritziz “Estatua zorretan geratu da haurtzaro transekin”. “Umeak ere eskubidedun subjektuak dira, eta ondorioz eskubidea dute beraien identitatea ere aitortua izan dadin”, gaineratu du. Azpimarratu du haurtzaroan garrantzia handia hartzen duen kontua dela, eta horregatik haurren genero identitate eskubidea bermatuko duen legea lortu arte lanean jarraitzeko prest agertu da.

Konstituzio Auzitegiko prebentziozko kontrola pasa behar du orain legeak. Behin legea aztertuta, Txileko presidente Sebastian Piñeraren esku geratu da honen gaineko beto eskubidea, lege proiektuaren edukia egokia iruditzen ez baldin bazaio erabili dezakeena. Parlamentuko aholkularia den Constanza Valdes-ek Presentes agentziari adierazi dionez, prozesu honek hilabete bat iraun dezakeela uste du. Piñerak legeari betoa ezarriz gero, lege proiektua Senatuaren eskuetara itzuliko bailitzateke, eta berriz izan beharko litzateke onartua Senatuan zein diputatuen ganberan. Epealdi horretan presidenteak ezer esango ez balu, legea prest legoke promulgatua eta zabaldua izateko. Araudiaren arabera, buletin ofizialean argitaratua izan osteko sei eta hamar hilabeteren bueltan pasako litzateke legea indarrean egotera.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Transexualitatea  |  Txile

Transexualitatea kanaletik interesatuko zaizu...
"Girl". Ispiluko hori ez naiz ni

Zeinen sotil, zenbat ñabardurekin, kontatzen digun Girl filmeko zuzendariak protagonistaren sufrimendu isila; zeinen natural lortzen duen ikusleok sufrimendu horrekin bat egitea, gorputz arrotzean bere burua ezagutzen ez duen nerabearen bakardadea ulertzea. Besteei “ongi nago” errepikatu eta irribarre eginagatik handia izan baitaiteke ezkutuan daramagun ezinegona.


2018-07-13 | ARGIA
Adin txikiko baten aurkako bazterketa transfoboa salatu dute Gesaltza-Añanako igerilekuetan

Arabako Gesaltza-Añanako igerilekuetako sorosleak bainatzea debekatu zion adin txikikoari, soina estaltzen zion kamiseta bat jantzita eramateagatik. Baztertutakoaren lagunek kolektiboki erantzun zioten erasoari.


2018-06-19 | ARGIA
Transexualitatea gaitz psikologikoen zerrendatik kanporatu du Osasunaren Mundu Erakundeak

Nahasmendu psikologiko kategoria kendu diote transexualitateari, eta genero inkongruentzia bezala izendatu. Aldaketak kontu fisikora mugatzen du orain arte gaitz psikologikotzat jotakoa.


2018-04-26 | Miren Osa Galdona
Sexu aldaketaren protokoloa aldatuta, Jaurlaritzak onartu du pazienteak lehendabizi endokrinoarengana joatea psikiatrarengana ordez

Gurutzeta Ospitaleko Genero Identitateko Unitatean eman ditzaketen hobekuntzak  lantzen ari da iazko azarotik. Sexuz aldatu nahi duten pazienteei eragiten dien neurriaren berri eman dute Eusko Jaurlaritzarekin bildu ostean: unitatera doazen pertsonen sarbidea Endrokinologian hasiko da, eta ez Psikiatria sailean. Hormona tratamendua jasotzeko denbora hainbeste luzatzea ekiditea da xedea.


2018-03-04 | June Fernández
Lur eta Ekai

Artikuluaren lerro-burua hauxe: Euskaltzaindiak zakila arazo linguistiko bilakatu zuenekoa. Axier Lopez kazetariak ARGIAn publikatutakoa. Horrela hasten zen: “Orain bi hilabete jaio zen Lur. Artean izen ofizialik ez bazuen ere, Lur izan da burua mundu honetara atera aurretik eta ondoren. Haurdunaldian ez genuen bere hanka-tartearen berri eduki nahi izan. Genitalen forma bigarren mailako kontua iruditzeaz gain, gure burua eta ingurua ez genituen aurrez baldintzatu nahi genero jakin bati... [+]


2018-02-20 | ARGIA
Crysallis: "Institutuko ikaskideek zein irakasleek Ekairen sexu-identitatea onartu zuten"

Crysallis Euskal Herria elkarteak ohar bat kaleratu du Ekai Lersundi 16 urteko mutil transexualaren heriotzaren harira. Irakasle eta ikasleen partetik jasotako babesa argitu nahi izan du Crysallisek, eta gaztearen ondoan egon direnei eskerrak eman.


2018-02-20 | Arabako Alea
Gasteizen dozenaka lagunek oroitu dute bere buruaz beste egin duen gazte transexuala

Ondarroako gaztea omentzeaz gain, transfobia salatu dute TransBolloMarika Sareak deitutako elkarretaratzean.


2018-02-19 | Miren Osa Galdona
Ekairi babesa adierazteko elkarretaratze ugari egin dira Euskal Herrian

Asteburu osora zabaldu dira Ekai Lersundi bere buruaz beste egin zuen 16 urteko mutil transexuala oroitzeko ekitaldiak. Ondarroan, bere jaioterrian, larunbatean egin zuten. Iruñean eta Donostian igande eguerdian bildu ziren Transfobiak hiltzen gaitu lelopean. Gasteiz eta Bilboko bilkurak astelehen arratsaldean izango dira. 


2018-02-18 | Ander Perez
Dau García Dauder. Aniztasuna ikustarazten
"Dualismoaren tirania birpentsatu beharko genuke"

“Gorputzen aniztasuna” da intersexualitatea García Dauderrentzat. “Lekzio bat”, haren hitzetan, gizon eta emakume eskematik harago bestelako gorputzak daudela erakusteko. Hain zuzen, logika dualista horri aurre egiten dihardu, bai militantzia arloan, eta baita akademian ere. Txikitatik aniztasuna erakustea nahiko luke, gizartearen begirada dualistarekin bukatzeko.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude