Eusko Jaurlaritza "Margüello kasutik" erretiratu da

  • 2006-2009 urteen bitartean Osakidetzako itxaron zerrendak kanpora ateratzean emandako ustezko irregulartasunengatik hasi zen “Margüello kasuaren” ikerketa 2009an, eta momentu hauetan Bizkaiko Auzitegi Probintzialaren sententziaren zain dago. Zuzenean kaltetua izan den Eusko Jaurlaritzak hasiera batean akusatuei egindako eskaera ekonomikoak erretiratu ditu argudiatuz ondarearen gaineko kalteak “ez direla frogatu epaiketan zehar”, pazienteak behar bezala artatuak izan zirelako eta zerbitzuan gainkosturik egon ez zelako. Fiskaltza bakarrik geratu da akusatuei egiten zaien 6,8 milioi euroko erreklamazioaren aurrean.

Amaia Lekunberri @amaialekunberri
2018ko maiatzaren 02a
“Margüello kasuko” lau inputatu nagusiak epaiketaren hasieran (Marisol RAMIREZ / ARGAZKI PRESS)

Gurutzetako ospitaleko Kalitateko zuzendari ohi José Carlos Margüello doktorea, Rafael Cerdán eta José Ramón Elorriaga EAJ-k izendaturiko Osakidetzako kargudunak biak (Gabriel Inclán-en sailburuordea izandakoa lehena eta garai hartako Bizkaiko lurralde arduraduna bigarrena) eta María Nieves Fernández izen-mailegatzailea dira “Margüello kasuko” inputatuak. Epaiketan 11 urte arteko kartzela zigorrei eta itxura batean irregularrak diren kontratuen dirua itzultzeko beharrari aurre egin behar izan diete “bidegabeko erabileradun delituen pilaketa mediala”, “administrazioaren aurkako iruzur ilegala” eta “funtzionario publikoei debekatuak zaizkien negoziaketa eta ekintzak burutzea” delituengatik, bere garaian kasuko fiskala zen Carmen Adán-ek zehaztutakoari jarraiki.

Fiskaltzak egiaztatutzat eman zuen Cerdán eta Elorriagak legeria nabarmenki saltatu zutela María Nieves Fernández izen-mailegatzailearen izenean zeuden eta Margüello zuzendaritzat zeukaten bi enpresa pribaturen mesedetan. Bi dira irregulartzat jotzen diren kontratuak, bata 2 milioi euro inguruko balioduna, eta bestea 4,8 milioi euroetaraino goraturikoa.

Fiskaltzaren arabera, Margüello Osakidetzako medikua zen aldi berean, Rehabilidom eta Gestión de Servicios Sanitarios XXI merkantilak eratu eta kudeatu zituen, zeintzuetan María Nieves Fernández ageri zen administratzaile gisa. Fiskaltzak esandakoaren arabera, Fernández hirugarren pertsonen eta administrazioaren aurrean sozietateon titular eta kudeatzaile gisa aurkeztu zen, ustez irregulartzat jo diren kontratuen esleipenerako beharrezko tramiteak burutuz. Honek egindako kudeaketen artean leudeke, fiskaltzak dioenaren arabera, 2006ko otsailean Bizkaiko Osasungintza Zuzendaritzari egindako eskaera bat, kontratista modura alta eman ziezaioten. Teknikoek onespena ukatu bazuten ere, Elorriagak esku-hartu zuen Margüello-ren sinadurak Osakidetzarekin kontratatu ahal izateko. Fiskaltzak defendatzen duenez, Elorriagak esku-hartzea txosten tekniko eta prozedura zein kontrol legal guztiei ezikusia eginez eraman zuen aurrera, Osakidetzako sistema informatikoan formalki erregistratu barik.

2006ko ekainean Gestión de Recursos Sanitarios XXI-ek kontrataziorako eskumena lortu bazuen, astebete beranduago Rafael Cerdán-ek emandako ebazpen batekin konpainiak itxaron zerrendak kudeatzeko beste kontratu bat ere eskuratu zuen. Horretarako, kontratazio publikoaren printzipioen kontra, Osakidetzak “emergentziazko prozedura” erabili zuen, nahiz eta jakin hori ez dela legala enpresa baten mesedetan jardunez gero. Kontratu honen bitartez, Margüelloren konpainiak 1,9 milioi fakturatu zituen. 6,8 milioi euroetara arteko gainontzekoa beste kontratu baten irregulartasunei dagokio, Bizkaiko pazienteen errehabilitazioarekin lotura duena. Hemen ere, ostera, Elorriagak Margüelloren mesedetan jokatu zuen nahierara zerbitzua honi esleituz. Esleipena egiteko martxan jarritako lehiaketa bertan behera utziaz lehenbizi, hautagai bakarreko eta jakitera eman gabeko prozedura negoziatu bati bidea emanez gero. Hautagai bakan hori Gestión de Recursos Sanitarios XXI eta Clínica Indautxuk eraturiko aldi baterako enpresa-elkarte bat zen.

Hasieratik fiskaltza izan da kasuko akusazio bakarra, Eusko Jaurlaritzako zerbitzu juridikoek ez baitute eskatu kartzela zigorrik, bai ordea konpentsazio ekonomikoa Justiziak fiskaltzari arrazoia emanez gero. Azkenean, baina, konpentsazio ekonomikoak ere erretiratu egin ditu epaiketan zehar diru publikoaren gainean benetako kalteak eman izana ez dela frogatu argudiatuz. Eusko Jaurlaritzaren abokatu Javier Otaolak esandakoaren arabera, bitartekaritzak ez zuen eragin pazienteak artatu gabe geratzea eta zerbitzua zerbitzuen hitzarmenerako finkatutako tarifa maximoetara doitu zen. Epaiketan zehar ez dira, hala ere, nahieran egindako adjudikazioaren kostua eta lehiaketa publiko bidez egin izan balitz izango lukeen kostua xedatu.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iruzur fiskala  |  EAE

Iruzur fiskala kanaletik interesatuko zaizu...
2018-06-08 | ARGIA
Attac-eko militantea epaiketan errugabe: banku iruzurgileari aulkiak ostea ez da delitu

Carpentras hiriko (Frantzia hegoaldean) epaile batek errugabe deklaratu du Nicole Briend: erretiroa hartutako irakaslea, BNPk burutzen duen iruzur fiskala salatzeko bere bulegoetan aulkiak lapurtzeko ekintzan hartu zuen parte. Sei urteko espetxe zigorra eta 75.000 euroko isuna arriskatzen zituen, baina epaileak erabat libre utzi du.


"L'Empire contre ATTAC" Parisen: Applek auzitegietan estali nahi ditu bere iruzurrak

Astelehenean zen, otsailaren 12an, epaiketaren eguna Parisko auzitegian: planetako multinazionalik erraldoienetakoa den Apple mugimendu altermundialisten ikurretakoa den ATTAC elkartea auzitegietan itotzen ahalegintzeko auzi saioa. Parisko goi epaitegiaren atarian militanteek “L’Empire contre ATTAC” antzeztu dute Stars War saileko film berri bat bailitzan, filmaren bigarren atalaren frantsesezko tituluaren hitzekin jolas eginez. Inperioa kontraerasoan datorrela, alegia…... [+]


Nicole Briend epaitzen dute gaur: 6 urteko espetxea eta 75.000 euro BNPren iruzur fiskala salatzeagatik?

Asteartean, otsailak 6, Carpentras hirian (Frantzia hegoaldean) erretiroa hartutako irakasle batek aurre egin beharko dio BNP bankuak eskatuta montatu dioten epaiketari: BNPk burutzen duen iruzur fiskala salatzeko ekintzan aulki batzuen lapurreta sinbolikoaren truke 6 urteko espetxe zigorra eta 75.000 euroko isuna arriskatzen ditu.


2018-01-04 | Andoni Mikelarena
Iruzur fiskalaren aurka egiteagatik, Applek auzitegietara eraman du Attac

Attac, globalizazioaren aurkako mugimendua, auzitegietara eraman du Applek, Europar Batasunak ezarritako 13.000 milioi euroko isuna ordaintzea eskatzeagatik.


2017-12-19 | Andoni Mikelarena
Ikea ikertzen ari da Europa, zergak ez ordaintzeko egitura bat zuelakoan

Europar Batasunak ikerketa bat abiatu du altzarien multinazionalaren inguruan. Ustez zergei ihes egiteko egitura bat osatua zuen enpresa suediarrak, Holanda, Luxenburgo eta Liechtensteinen.


Apple iruzur fiskalean munduko txapeldun izendatu du ATTACek

“Apple, lapurreta mundiala” izenburuarekin azaroaren 9an ATTAC erakundeak zabaldu duenez, 2002tik gaurdaino sagar koskatuaren multinazionalak 16.000 milioi euroko zergak utzi dizkio pagatzeke Europar Batasunari. Berrikitan "Paradise Papers" agirietatik eskuratutako informaizoek berretsi dute Applek segitzen duela iruzur estrategia berean.


2017-09-01 | Estitxu Eizagirre
Munduko aberatsenen zerrendan Euskal Herriari lotutako hiru izen

Forbes aldizkariak zabaldu du 2017ko munduko aberatsenen zerrenda. Euskal Herriarekin zuzenki lotutako hiru izen hauek ageri dira: 693. postuan eta 2,9 mila milioi dolarren jabe Juan-Miguel Villar Mir (OHL enpresa); 973. postuan 2,5 mila milioi dolarren jabe Daniel Francisco Maté Badenes (Suitzan bizi den donostiarra); eta 1.795. postuan 1,1 mila milioi dolarren jabe Jose Maria Aristrain (ArcelorMittalen jabe olaberriarra).


Ana Beltran PPko buruzagiaren bodega, Nafarroako Gobernuaren zordunen artean

Bodegas Camilo Castilla bodegaren zuzendaritza darama PPko eledunak 1987tik eta 687.000 euroko zorra dauka. Nafarroako Ogasun sailak zordun handien zerrenda kaleratu du.


Euskal Oasia sutan

Txosten gordina argitaratu du HerriUni-ko kide Nekane Jurado ekonomialariak. Krisiaren lehen urte gisa hartzen den 2008 urtea egungo egoerarekin konparatu du, Hego Euskal Herrian ere aberats eta txiroen arteko arrakala zabaltzen ari dela agerian utziz. Bertan 533.222 pertsona pobreziaren mugatik behera bizi dela jakiteak argi uzten du “Euskal Oasirik” ez dela, aberasten jarraitzen duten gutxi batzuentzat ez bada.


Europako banku nagusien irabazien %26 paradisu fiskaletatik dator

Oxfam Intermon eta Fair Finance Guide Internationalek kaleratutako txosten baten arabera, Europako hogei banku nagusiek 25.000 milioi euro irabazten dituzte urtero paradisu fiskaletan.


Eguneraketa berriak daude