ARGIA.eus

2022ko ekainaren 25a

Euskararen kale erabilera egonkortasunetik ateratzeko beharra azaleratu du azken neurketak

  • Soziolinguistika Klusterrak asteazkenean argitaratu du 2021eko ikerketaren txostena. Neurtu dute euskararen kaleko erabilera egonkor dagoela, eta azken neurketan bezala zortzitik batek hitz egiten duela (%12,6). Eremu euskaldunenetan jaitsi egin da. Proposatu dute hazkundea lortzeko berrikuntzak eta egokitzapenak ezartzea hizkuntza politiketan.

2022ko maiatzaren 25a

Euskararen kale erabilera egonkor mantentzen dela erakutsi du Soziolinguistika Klusterraren azken ikerketak, eta azpimarratu dute hortik ateratzeko eta hizkuntza biziberritzeko beharrezkoa dela “indarberritze sakona”. Alegia, “egokitzapenak” eta “berrikuntzak” ezarri behar direla, besteak beste, hizkuntza politiketan eta euskalgintzako erakunde eta mugimenduen jardunetan.

1989tik neurtzen dute karriketan euskararen erabilera, eta azken emaitzaren arabera, ezer gutxi aldatu da 2016tik 2021era: zortzi lagunetik batek hitz egiten du euskaraz (%12,6). Diferentzia handiarekin Gipuzkoan entzun dituzte euskarazko elkarrizketa gehien (%30,6), ondoren Bizkaian (%9,4), eta gainerako herrialdeetan pareko: Nafarroan %5,9, Ipar Euskal Herrian %4,9 eta Araban %4,8. Azken urteetako joerari erreparatuta, erabilera jaitsi da Ipar Euskal Herrian

Dena den, txostenean nabarmendu dute eremurik euskaldunenetan behera egin duela euskararen erabilerak. “Arretaz jarraitu beharrekoak dira udalerri horietan hizkuntzaren bizi-indarrari eragiten dioten faktoreetan gertatzen diren aldaketak”, ohartarazi dute. Izan ere, eremu horiek estrategikoak dira euskararen biziberritzerako, “euskara modu naturalean transmititu, birsortu eta elikatzen baita”. Kontrara, eremu erdaldunenetan kale erabileraren goranzko joera atzeman dute, eta lehen euskararik entzuten ez zen herrietan euskara aditu dute.

Generoa eta adina

Ikerketan aldagai batzuk kontuan izan dituzte, hala nola solaskideen adina eta generoa. Hain zuzen, positiboki baloratu dute “euskara gaztetu” dela ikustea; adin-tarte gazteenetan entzun dute gehien, eta adinekoenetan, gutxien. Hizkuntza gutxituetan ohikoa da adinekoek soilik hitz egitea hizkuntz horretan.

Generoari dagokionez, ondorioztatu dute emakumezkoak gizonezkoak baino gehiago mintzatzen direla euskaraz, adinekoetan izan ezik. Txostenaren egileek jakinarazi dute gehiago aztertu behar dela euskararen erabilerak genero-rolekin duen harremana, zeren azken urteetan ikusi dute emakumezkoek protagonismoa dutela hizkuntzaren biziberritzean eta horri lotutako ekimenetan.

200.000 elkarrizketa baino gehiago

1989an hasi ziren euskararen kaleko erabilera neurtzen. 2021ean 145 herritako solasaldiak behatu dituzte, orotara 215.396 elkarrizketa eta 603.497 solaskide. Neurtzen hasi zirenetik hona, Gipuzkoa, Bizkai eta Arabako erabilera igo egin da, baina Ipar Euskal Herrikoa, jaitsi. Nafarroan, aldiz, gorabeheratsua izan da euskararen kaleko erabilera.

Kanal hauetan artxibatua: Euskararen erabilera  |  Soziolinguistika

Euskararen erabilera kanaletik interesatuko zaizu...
2022-05-16 | Antxeta Irratia
Euskal Herri osoko Mintzalagun taldeen hiriburu bilakatuko da Hendaia ekainaren 5ean

Bi urtez ezin ospatu ondotik, Euskal Herriko Mintzalagunen urteko besta Hendaian antolatu du Euskaltzaleen Topaguneak ekainaren 5ean. 30 urte betetzen dira “mintzalagun taldeak” sortu zirenetik. Eta dinamika azkartu baizik ez da egin, gaur egun, Euskal Herri osoan... [+]


2022-04-04 | Leire Artola Arin
Euskara ikastea doan izan dadila exijitu diete instituzioei AEK-k eta beste zenbait euskaltegik

AEK-ko ordezkariek euskara ikasteko doakotasuna aldarrikatu dute, ezagutza unibertsala izan dadin; “denon eskubidea delako”. Donibane Garazin egin dute adierazpena, Korrikaren iritsieran, eta Euskal Herriko administrazio nagusiei eskatu diete politikak ezar ditzaten... [+]


2022-03-16 | Leire Artola Arin
Arnasguneetako euskararen erabileraren bilakaera negatiboa erakutsi du UEMAren ikerketak

Kaleko 71.000 elkarrizketa eta 227.900 solaskide behatu dituzte UEMAko herrietan, eta 2017koa baino ikerketa are sendoagoa burutu dute. Erabilera orokorra ez da ia aldatu: bostetik hiru aritzen dira euskaraz. Adina eta generoaren arabera badira desberdintasun batzuk.


Erdara txarra da, tira, bueno, ez dakit...

Gurasoek ez zekitenez, nik ez nuen euskara etxean jaso. Baina gure familiaren historian euskarak beste katebegi bat gehiago galtzerik nahi ez zutelako, ikastolara eraman ninduten, eta grina biziz saiatu ziren hizkuntzaren hazia nire baitan sakon ereiten. Kontua da ez nuela... [+]


2021-12-22 | Leire Artola Arin
Euskarabenturak 130 gazte elkartuko ditu 2022ko espedizioan, Euskal Herria euskara hutsean zeharkatzeko

2005 eta 2006 urteetan jaiotako gazte euskaldunek jada hautagaitza bidaltzeko aukera dute. Aurkezpen bideo bat eta banakako proiektu bat egin beharko dute. Datorren espedizioan euskaldunek itsasoarekin duten harremana landuko dute.


Irakurrienak
Azken albisteak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude