Euskararen agoniaren adierazleak

  • Euskal herritarrek liburuak eta musika kontsumitzeko dituzten ohiturei buruzko azterlana egin du Elkar Fundazioak, Siadecoren bitartez. Ez bila horren antzeko azterketarik guztion diruetatik ordaintzen den Euskararen Adierazle  Sisteman (EAS). Ez da ageri.

     

JJ Agirre
2018ko martxoaren 19a
"Euskaldunon %77k ez du euskarazko libururik irakurtzen, baina %54k erdaraz irakurtzeko ohitura dauka". (Argazkia: SER)

Ageri ez den bezala euskarazko prentsaren, komikien, telebistaren, irratien, bideojokoen eta abarren gaineko azterketarik. Are gutxiago itotzen gaituzten erdarekin alderatuta, noski. Zertarako inor kezkarazi? Poziktibity!

Herri-diruak kudeatzen dituen Eusko Jaurlaritzak ez, baizik eta, aipatu legez Elkar-Siadecok argitaratutako datuak, oso kezkagarriak (ui, barka!) dira. Euskal Herri osoan (“euskararen lurraldeetan”, euskara politikoki “zuzenean”) egin da ikerketa, 2.500 inkestaren bidez. 16 urtez gorako euskalerritarrak hartu dituzte aintzat.

Euskalerritar euskaldunen %20k besterik ez dute euskarazko prentsa irakurtzen. %60k erdal prentsa kontsumitzen dute. %19k, ez bata eta ez bestea. Bestela esanda, euskalerritar guztien %6k baino ez du aipatu euskarazko hedabideren bat!

Euskaldunon %50ek ez du euskarazko telebistarik batere ikusten. Zero, erran nahi baita. Izan ere, ETB1en kontsumoak ez du ikusleriaren %2a gainditzea lortzen aspaldiko urteotan.

Euskaldunon %70ek ez du euskarazko diskorik erosten.

Euskaldunon %77k ez du euskarazko libururik irakurtzen, baina %54k erdaraz irakurtzeko ohitura dauka. Prentsarekin gertatu bezala, euskalerritar guztien %6k baino ez dituzte euskarazko liburuak (ere) kontsumitzen.

Euskarazko eskaintza biderkatuko balitz, eta agintari abertzaleek benetan euskarazko produkzioaren aldeko apustua egingo balute, kontsumoa ere asko haziko bailitzateke ziurrenik

Euskarazko produktuen kontsumo urriaren “errua” ez da herritar euskaldunena baina. Euskaraz kontsumitzen dutenak euskaltzale militanteak dira, oro har (ikasketei lotutako kontsumoaz aparte).

Euskarazko eskaintza, erdarazkoa baino askoz urriagoa da. Konparaezina ia. Elkarren beraren dendetan nabari da hori. Zer esanik ez, “euskal” liburudenda ez direnetan.

Josemari Sors (Elkar): “Agerian geratu da euskararen gutxitasun egoera”.

Beste azterketa bati ekiteko eskatuko nioke Elkarri (Jaurlaritzari eskatzea alferrikakoa dirudi eta): alderatu ditzala euskarazko eta erdarazko eskaintzak. Horrek asko lagunduko luke datu triste hauek azaltzen. Eta itxaropenerako leihoak irekiko lizkiguke.

Euskarazko eskaintza biderkatuko balitz, eta agintari abertzaleek benetan euskarazko produkzioaren aldeko apustua egingo balute, kontsumoa ere asko haziko bailitzateke ziurrenik. Euskarazko ekoizpenak egun baino askoz indar handiagoz ezagutzera eman eta sustatu beharko lirateke noski, kontsumo-ohiturak ez baitira beste barik aldatzen. Are gutxiago menpekotasun egoera latz batetik abiatzen denaren alde.

Hizkuntz politika da gakoa. Borondate politikoa eta koherentzia, bestela esanda. Auto-bonbo instituzional antzu gutxiago (EASen inguruan gertatu bezala), eta ekimen zintzo gehiago. Asko eta asko gehiago behar ditugu. Behingoz.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskararen erabilera  |  Euskararen erabilera

Euskararen erabilera kanaletik interesatuko zaizu...
2019-01-15 | Xiberoko Botza
Eüskara ikastea aisa da, zonbaitentako phürü!

Xiberotarraren egoera linguistikoa aztertzeko Dylan izeneko ingles bat ebilten da heben gainti.


2019-01-13 | Malen Ubiria
Lau haizeetara edo "a los cuatro vientos"?

Irail amaierarako plan ezin hobea izan daiteke. Hartu Goierri Valley-n egindako autobusa, eta joan Bermeo Tuna World Capital-era. Erosi garagardo parea Izaro Irish Pub-en, eta gozatu estropadez, moila gainean eserita. Ziur traineruren batean badagoela BAT Basque Team-en dabilen arraunlariren bat, eta agian Go Fit Hondarribia-k irabaziko du estropada. Kirola atsegin ez bada, gertu dago Urdaibai Bird Center. Iluntzean, Gipuzkoara joan eta Basque Culinary Center-en afaldu ostean osteratxoa egin... [+]


2019-01-10 | Iñigo Igartua
Joseba Sanchez (Baskonia Zainetan)
"Saskibaloiaz euskaraz informatzeko dagoen hutsunea bete nahi dut"

Joseba Sanchez txiolari eta saskibaloi adituak Baskonia Zainetan proiektua jarri du martxan. 2006an sorturiko “Baskonia en vena” blogari buelta bat eman nahi izan dio, hedabideetan saskibaloia euskaraz jorratzeko dagoen gabezia bete nahian.


"EuskarAbentura 2019" aurkeztu dute iazko arrakastaren ondoren

Iazko espedizioaren balorazioa “oso ona” egin dute antolatzaileek, eta bigarren edizioa bueltan izango da datorren uztailean. 2002. eta 2003. urteen artean jaiotako gazteei zuzenduta egongo da.


Euskaraldia
Ikusgaitasuna, konplizitatea eta konpromisoa

Orri hauetan Euskaraldi betean egindako hiru elkarrizketa jaso ditugu. Asier Lafuente Arabako lautadako Euskaraldiaren koordinatzailea izan da; Kattalin Minerrek hirugarren ekinaldia du, aurrez Donostiako Egiako eta Piratetako ekimenentan parte hartu baitzuen; eta Alberto Irazu ahobizia Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako ekimen aitzindariaren bultzatzaileetakoa izan zen.


Topa Gaitezen: "Euskaratik eta Euskaraz aritzera goazen gazteak gara"

Bizkaiko euskaltzaleen topaketak egin eta hiru astera prentsaurrekoa eman dute Topa Gaitezeneko kideek. Hizkuntzek herriaren garapenean duten garrantziaz jabetuta, hizkuntzaren inguruko hausnarketak piztu nahi dituzte tokian tokian.


2018-12-04 | ARGIA
Euskaraldia arrastoa utziko duen esperimentu handitzat jo dute antolatzaileek

Euskararen Egunean, abenduaren 3an, hamaika egunak bukatuta, ekimenaren sustatzaileek lehen balorazioa egin dute. Ariketa masiboa izan da, herritarrei hausnarketa eginarazi die eta hainbat ohitura aldatu dituzte. Euskaraldia hasi besterik ez dela egin adierazi dute.


Alberto Irazu
"Esperimentuak egin behar baditugu, EITBn beste hainbeste egin behar genuke"

Alberto Irazu Donostiako Egia auzoan bizi da. 2016an auzoan antolatu zuten Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako ekimen aitzindariko bultzatzaileetako bat izan zen. Euskaraldian ahobizi rola hartu du.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude