Emakumeak borrokan

Euskararen agoniaren adierazleak

  • Euskal herritarrek liburuak eta musika kontsumitzeko dituzten ohiturei buruzko azterlana egin du Elkar Fundazioak, Siadecoren bitartez. Ez bila horren antzeko azterketarik guztion diruetatik ordaintzen den Euskararen Adierazle  Sisteman (EAS). Ez da ageri.

     

JJ Agirre
2018ko martxoaren 19a
"Euskaldunon %77k ez du euskarazko libururik irakurtzen, baina %54k erdaraz irakurtzeko ohitura dauka". (Argazkia: SER)

Ageri ez den bezala euskarazko prentsaren, komikien, telebistaren, irratien, bideojokoen eta abarren gaineko azterketarik. Are gutxiago itotzen gaituzten erdarekin alderatuta, noski. Zertarako inor kezkarazi? Poziktibity!

Herri-diruak kudeatzen dituen Eusko Jaurlaritzak ez, baizik eta, aipatu legez Elkar-Siadecok argitaratutako datuak, oso kezkagarriak (ui, barka!) dira. Euskal Herri osoan (“euskararen lurraldeetan”, euskara politikoki “zuzenean”) egin da ikerketa, 2.500 inkestaren bidez. 16 urtez gorako euskalerritarrak hartu dituzte aintzat.

Euskalerritar euskaldunen %20k besterik ez dute euskarazko prentsa irakurtzen. %60k erdal prentsa kontsumitzen dute. %19k, ez bata eta ez bestea. Bestela esanda, euskalerritar guztien %6k baino ez du aipatu euskarazko hedabideren bat!

Euskaldunon %50ek ez du euskarazko telebistarik batere ikusten. Zero, erran nahi baita. Izan ere, ETB1en kontsumoak ez du ikusleriaren %2a gainditzea lortzen aspaldiko urteotan.

Euskaldunon %70ek ez du euskarazko diskorik erosten.

Euskaldunon %77k ez du euskarazko libururik irakurtzen, baina %54k erdaraz irakurtzeko ohitura dauka. Prentsarekin gertatu bezala, euskalerritar guztien %6k baino ez dituzte euskarazko liburuak (ere) kontsumitzen.

Euskarazko eskaintza biderkatuko balitz, eta agintari abertzaleek benetan euskarazko produkzioaren aldeko apustua egingo balute, kontsumoa ere asko haziko bailitzateke ziurrenik

Euskarazko produktuen kontsumo urriaren “errua” ez da herritar euskaldunena baina. Euskaraz kontsumitzen dutenak euskaltzale militanteak dira, oro har (ikasketei lotutako kontsumoaz aparte).

Euskarazko eskaintza, erdarazkoa baino askoz urriagoa da. Konparaezina ia. Elkarren beraren dendetan nabari da hori. Zer esanik ez, “euskal” liburudenda ez direnetan.

Josemari Sors (Elkar): “Agerian geratu da euskararen gutxitasun egoera”.

Beste azterketa bati ekiteko eskatuko nioke Elkarri (Jaurlaritzari eskatzea alferrikakoa dirudi eta): alderatu ditzala euskarazko eta erdarazko eskaintzak. Horrek asko lagunduko luke datu triste hauek azaltzen. Eta itxaropenerako leihoak irekiko lizkiguke.

Euskarazko eskaintza biderkatuko balitz, eta agintari abertzaleek benetan euskarazko produkzioaren aldeko apustua egingo balute, kontsumoa ere asko haziko bailitzateke ziurrenik. Euskarazko ekoizpenak egun baino askoz indar handiagoz ezagutzera eman eta sustatu beharko lirateke noski, kontsumo-ohiturak ez baitira beste barik aldatzen. Are gutxiago menpekotasun egoera latz batetik abiatzen denaren alde.

Hizkuntz politika da gakoa. Borondate politikoa eta koherentzia, bestela esanda. Auto-bonbo instituzional antzu gutxiago (EASen inguruan gertatu bezala), eta ekimen zintzo gehiago. Asko eta asko gehiago behar ditugu. Behingoz.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskararen erabilera  |  Euskararen erabilera

Euskararen erabilera kanaletik interesatuko zaizu...
'Euskara ari du' ekimena
1.117 erronkalari, hernaniarrak xaxatzen

Euskaraldiak Euskal Herriko txoko ugari jarri zituen dantzan 2018ko hondarrean, hamaika egunez. Hernaniarrei berriz, metxak hamaika hilabete iraun die. Mila hernaniarrek hizkuntza ohiturak aldatzeko erronkak bere egitea zen apustua, eta lortu dute. Orain, datuak irakurri eta horietatik ikasteko unea da.


Aek, Topagunea eta Kontseilua
Hiru begirada etorkizunari

Dozenaka mila herritar, Euskaraldiaren olatuan, hizkuntza ohiturak astintzeko ariketa egitetik gatoz, eta beste milaka euskaldun eta euskaltzale kalera ateratzen dituen Korrika bete-betean gaude. Bien helburua euskaldunak aktibatzea, hizkuntzaren erabilera lehen lerrora ekartzea. Euskalgintzako hiru eragile handirengana jo dugu "aro berria" deitu izan zaion garaiotan urratsak nondik eman behar diren aztertzeko asmoz.


Euskal Herriko heavy metal eszena erdalduntzen ari da?

Alarma jo du Herriko Burdina ekimenak: hedabideetara bidalitako ohar batean adierazi dutenez, Euskal Herrian heavy metala egiten duten “talde askok eta eragile hainbatek euskara bigarren mailan kokatu dute. Banda askok gaztelania eta ingelesa lehenesten dituzte komunikatzeko”.


2019-03-27 | ARGIA
Egia, aitortza eta erreparazioa eskatuko dute euskal hiztunentzat jasandako zapalkuntzagatik

Euskaraz bizi nahi izateagatik, euskaldunek jazarpena pairatu behar izan dute mendeetan. Zapalkuntza horren emaitza da egungo errealitate soziolinguistikoa Euskal Herrian. Hori salatu eta "egia, aitortza eta erreparazioa" eskatuko du ostiralean euskaldunentzat manifestu baten bidez Euskal Herrian Euskarazek.


Eneko Gorri, Mintzalasai euskara elkarteko kidea eta Miarritzeko euskara teknikaria
"Euskaldunak gara, baina oraindik ez dakigu ogia euskaraz erosten"

Eneko Gorrik (Angelu, 1983) Erabileraren aroa: begirada bat Ipar Euskal Herritik hitzaldia eskaini zuen Topaguneak urtarrilaren 31n antolatutako Euskaltzaleen mugimendu berritura bidean jardunaldietan. Gorrik uste du gazte sektore ameslarienean euskararekin sekula baino konektatuagoak direla. Kudeaketa lanak zaharrei utzi eta haien militantzia eredua sortzea proposatzen die.


Nortxu Nuñez. Gasteizko "Baiona" hortz klinikaren arduraduna
"Euskara hiztunak gara guztiok, bat izan ezik"

Joan den urte amaieran Lazarraga Saria jaso zutenen artean da Baiona Hortz Klinika. Odontologia zerbitzua euskaraz eskaintzen du Gasteizen Nortxu Nuñezek (Trapagaran, Bizkaia, 1976) zuzentzen duen zentroak. 2004az gero ari da Arabako hiriburuan. Lazarraga Sariaren aitzakian joan gatzaizkio, eta ARGIAren mendeurrena aipatu digu berak.


2019-02-25 | Hernaniko Kronika
'Baietz Hernanik!' erronkaren emaitzen aurkezpena, gaur

Aztikerrek aurkeztuko ditu, 19:00etan Biterin, eta datu ugari emango ditu: erronkalarien %63,9 emakumeak, gehienak 30-44 urte bitartekoak...


2019-01-15 | Xiberoko Botza
Eüskara ikastea aisa da, zonbaitentako phürü!

Xiberotarraren egoera linguistikoa aztertzeko Dylan izeneko ingles bat ebilten da heben gainti.


2019-01-13 | Malen Ubiria
Lau haizeetara edo "a los cuatro vientos"?

Irail amaierarako plan ezin hobea izan daiteke. Hartu Goierri Valley-n egindako autobusa, eta joan Bermeo Tuna World Capital-era. Erosi garagardo parea Izaro Irish Pub-en, eta gozatu estropadez, moila gainean eserita. Ziur traineruren batean badagoela BAT Basque Team-en dabilen arraunlariren bat, eta agian Go Fit Hondarribia-k irabaziko du estropada. Kirola atsegin ez bada, gertu dago Urdaibai Bird Center. Iluntzean, Gipuzkoara joan eta Basque Culinary Center-en afaldu ostean osteratxoa egin... [+]


2019-01-10 | Iñigo Igartua
Joseba Sanchez (Baskonia Zainetan)
"Saskibaloiaz euskaraz informatzeko dagoen hutsunea bete nahi dut"

Joseba Sanchez txiolari eta saskibaloi adituak Baskonia Zainetan proiektua jarri du martxan. 2006an sorturiko “Baskonia en vena” blogari buelta bat eman nahi izan dio, hedabideetan saskibaloia euskaraz jorratzeko dagoen gabezia bete nahian.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude