Emakumeak borrokan

Bitcoin txanponari buruz zer pentsatu jakin gabe jarraitzeko gida

  • Bitcoin txanpon digitalaren kotizazioak gorantz jarraitzen du, haren aldeko eta kontrakoen kopurua bezalaxe, Raúl F. Millaresek Diagonal agerkarian plazaratutako artikuluan dioenez. Izenburu hori eman dio: Bitcoin txanponari buruz zer pentsatu jakin gabe jarraitzeko gida.

Jon Torner Zabala @jtorner
2013ko abenduaren 26a
Bitcoin delakoa P2P moneta-sarea da, birtuala, enkriptatua, deszentralizatua eta kode irekikoa. (Argazkia: Guardianlv.com)

Azaroaren 27an bitcoin-aren (BTC)  kotizazioak 1.000 dolarreko langa gainditu zuen aurrenekoz, hamar egun beranduago 576 dolarretara erori zen arren. Errusiar mendi horren goi eta behe muturrak, denbora pasa ahala geroz eta gorago/beherago heltzen dira. Aste hasieran 900 dolar ingurukoa zen moneta honen kotizazioa. Zer da, baina, bitcoin delakoa?

Motzean erantzuteko, bitcoin P2P moneta-sarea da, birtuala, enkriptatua, deszentralizatua eta kode irekikoa. Satoshi Nakamoto goitizeneko pertsona edo talde batek sortu zuen, merkataritza elektroniko bidezko transakzioen pastela elkarren artean banatzen duten ohiko entitateen alternatiba moduan. 2009ko urtarrilean jarri zen abian.

Beste ordainketa sistema batzuek ez bezala, bitcoinek ez du jaberik, Millaresek nabarmendu duenez. Ez du akzionista edo elkarte batek kudeatzen, txanponak ez ditu gobernu edo banku zentral batek emititzen, elkarlanean ari diren ordenagailu sare batek baizik. Zertarako, ordea? Meatzaritza deitutakoaren bitartez, enkriptaturiko bitcoinak azaleratzeko. Kodea deszifratzen duenak 25 BTC inguruko saria jasotzen du. Badirudi 10 minuturo arazo konputazional horietako bat konpontzen dela. Lurpetik atera beharreko bitcoin kopurua mugatua da, eta saria erdira murrizten da lau urtean behin. 2016tik aurrera, gainditutako froga bakoitzeko saria 12,5 BTCkoa izango da, eta mehatzari lanak bizkortu egiten ditu hori hala dela jakiteak.

Birtuala eta benetakoa

Gaur egun ia 12 milioi bitcoin daude zirkulazioan, eta bederatzi milioi azaleratzeke.

Behin azaleratuta, hainbat modu daude txanponak zirkulazioan jartzeko. Batetik, ohiko monetetan (eurotan, dolarretan...) duten balioagatik sal daitezke zuzenean. Bestetik, online –eta geroz eta gehiago offline– zerbitzuengatik alda daitezke. Esaterako, pertsonen heriotza egunaren inguruko apustuak jasotzen dituen Assassination Market webgunean, bitcoin bidez joka daiteke.

Geroz eta komertzio global eta lokal gehiagok onartzen dituzten bitcoin bidezko ordainketak, eta leku batzuetan kutxazain automatikoetan eskura daitezke –billeteak parkineko txartelen modukoak dira–. Gobernu eta finantza erakunde batzuen artean kezka eragin du horrek.

Bien bitartean, ez dago argi bitcoina burbuila espekulatibo hutsa ote den, ala indarrean dagoen sistema monetarioa irauli dezakeen egitasmoa.

Diagonalek Nicolás Mendoza ikertzailearen hitzak jaso ditu. Dioenez, hegazkin txartelak erosi ditu bitcoinak erabilita, bere lanagatik bitcoinak jaso ditu trukean, eta kopuru izugarri handiak irabazi eta galdu ditu bitcoinak denbora errealean erosi eta saltzen diren lekuetan. Besteak beste P2P Fundazioarentzat lan egiten duen ikertzailearen hitzetan, fenomenoa izendatzeko termino egokia ez da "burbuila", "talka-uhinak" baizik: "Kotizazioaren gora-behera horietan, balioa geroz eta altuago iristen da. Azpiegitura hobetuz doan neurrian, hedabideek geroz eta serioago hartzen dute bitcoina, eta txanponak herritar talde are handiagoa erakartzen du. Ziklo bakoitza geroz eta urrunago heltzen den talka-uhina bezalakoa da".

Ikertzaileak dio mundu modernoan erabilitako txanponek zorra dutela oinarri. "Zor publiko eta pribatua sortuta emititzen dira. Horrek izaki modernoa zordun bilakatu du definizioz. Bitcoinak meatzaritza prozesuaren bidez emititzen dira; zorrik ez da ezertarako behar. Aldaketa handiak eragin ditzake horrek". Bere ustetan, bitcoinak prezio geroz eta altuagoa izateak gehiago aurreztea ekar lezake, kontsumismoaren kontra. Aldiz, "diru-gosearen giza instintoa handitu lezake".

Iraultza, kalean edo/eta Interneten?

Artikuluari hiru lagunek erantzun diote. Hiru iruzkin, txanpon birtual honen inguruko zalantza eta iritzi kontrajarriak islatzen dituztenak. AAA izenez sinatzen duen erabiltzaileak dio bitcoina ez dela moneta soziala, eredu kapitalista jarraitzen duela baizik. Bere hitzetan iraultza ez dago Interneten, kalean baizik, aurrez aurreko harreman eta eztabaidetan. Luis izenekoak arrazoi ematen dio neurri batean AAAri: "(...) Indarrean dauden araudiei erantzuten ez dien sistema librea omen da. Ingeniaritza ekonomikoa informatika bilakatzen du, botere talde berriak elikatuz, zeintzuk Wall Streeteko gorbaten lekuan telebista serieetako kamisetak jantziko dituzten, eta etxetik lan egingo duten. Guztia oso Google. 'Baina' gehitxo panazea izateko".

Bestelako iritzia du F. izeneko internautak: "Bitcoin bidez pizza begetarianoak eros ditzakezu; bezeroa software librea da eta nola funtzionatzen duen ikus daiteke; protokolo honek adierazpen askatasuna eta anonimotasun eskubidea bermatzen ditu; moneta hauen bitartez autogestionatu egin gaitezke, banku zentralen beharrik gabe; bateragarria da kalean musu ematea eta bitcoinak erabiltzea;..."

Bitcoinari buruz gehiago:

Tokian-tokiko monetak eta txanpon birtualak (Palazio.org)

Wikipedia (ingelesez)

Zer da bitcoina? (YouTuben gaztelaniaz)

Datu eta estatistikak (ingelesez)

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Ekonomia soziala

Ekonomia soziala kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-21 | Juan Mari Arregi
48 orduko lanegunaren ondoren hil

Lanean gertatzen diren istripuak ez dira beti izaten kapitala, patronala edo administrazioen erantzukizun soila. Langileok ere batzuetan badugu ardurarik, bai enpresa batzordeek eta baita sindikatuek ere. Dela segurtasun arauak betetzen ote diren ez begiratzeagatik, dela lankideei bete ditzatela ez eskatzeagatik, edo patronalaren erabakiak ez eragozteagatik, atzeraezinak diren heriotzak gertatu edo laneko gaixotasunak sortzen dira.


Plastikoaren arrasto ikusezina

Martxoaren erdialdean, Grande America kargaontzia hondoratu zen euskal kostaldetik hurbil. Lehen berriek, gure ingurunea fuel orbanaz salbu izango zela zioten arren, Hendaiako hondartzan petrolioz bustitako hegazti bat atzeman izanak, kaltearen dimentsioa handiagoa izan zitekeen alerta piztu zuen.

Halako gertakariak ez zaizkigu arrotzak, tamalez. Itsasoan sortutako istripuen ondorioak ikusi eta pairatu izan ditugu azken urteotan. Nola ahaztu Prestigeren hondamendia eta plastilina itxurako... [+]


2019-03-28 | ARGIA
Burujabetza esperientzien bankua sortu du Udalbiltzak

Hartu-Eman esperientzien bankuak Euskal Herria "burujabetzaren bidean" jartzen duten ekinbideak bildu, saretu eta helaraztea izango du helburu. Dagoeneko hogeitamar esperientzia daude ikusgai Udalbitza.eus webgunean.


Banku etikoak hiru bider errentagarriagoak dira ohiko bankuak baino Lehman Brothers erori zenetik

Europako parlamentuan aurkeztu duten txosten batek erakusten ditu finantza etikoen azken hamar urteetako hazkunde datuak.


Errigora: Navarrese asparagus to promote Basque

Errigora has started its annual campaign in favour of producing food and consuming it in the Basque Country under the slogan "Five years feeding what we love". Five years have gone by since they started the initiative. They use part of the profits which they make from selling local products in the south of Navarre (Basque Country) to promote Basque.


2019-03-12 | ARGIA
Eusko Egun arrakastatsua Baionan

Eusko Eguna ospatu zen iragan igandean Lapurdiko hiriburuan. Antolatzaileen erranetan, eguna euritsua izan arren, mila lagun baino gehiago hurbildu ziren Baionako Elkarteen etxera.


2019-02-26 | ARGIA
"Lurralde burujabeak: Ekonomia Soziala eta lurraldea" jardunaldia antolatu du KoopFabrikak

Ekintzailetza sozial kooperatiboa, kooperatibismoa eta Ekonomia Soziala sustatzea du xede jardunaldiak. Izena emateko azken eguna otsailaren 27a da.


Banku etikoek hiru aldiz gehiago ematen dute banku tradizionalek baino

Europa osoan egindako azterketa baten arabera, azken hamar urteetan banku etikoek tradizionalen errendimendua hirukoiztu dute berezko baliabideak erabiliz. “Banku tradizionalek 100 metroko lasterketa irabazi dute, baina etikoek maratoia irabazten segitzen dute”, diote egileek.


2019-02-05 | ARGIA
Martxan da KoopFabrika, interkooperazioa eta lurralde sareak helburu

Ekintzailetasun sozial eta kooperatiboa bultzatzeko programaren aurkezpen instituzionala egin dute astelehenean Hernaniko Iturola Elkarlan Sorgunean, KoopFabrikaren saio trinkoei hasiera eman dietela aprobetxatuz.


Eguneraketa berriak daude