ARGIA.eus

2022ko abenduaren 07a
Paskual Rekalde, euskaltzain osoa:

"Baztango euskara 'nafartzen' ari da eta gero eta euskara batuagoa egiten dute haurrek"

  • Paskual Rekalde euskaltzain osoak sarrera-hitzaldia egin du maiatzaren 23an bere sorterrian, Amaiurren. Hizkuntzalari hau 2020ko uztailaren 17an izendatu zuen euskaltzain oso Euskaltzaindiak, baina pandemia dela-eta urtebete atzeratu dute sarrera-hitzaldia. Bere hitzaldian, Rekaldek hiru gai nagusi jorratu ditu: euskara batua eta mintzamoldeak; Baztango hitzen ekarpena Euskaltzaindiaren Hiztegiari; eta Amaiurko toki-izenak, etxe-izenak, pertsona-izenak...

ARGIA @argia
2022ko maiatzaren 24a - 09:43

Paskula Rekaldek Andres Iñigo oroituz hasi du Euskaltzaindiako sarrera-hitzaldia, izan ere, haren lekua hartu du Akademian. 24 urtez Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkaria izan denak eginiko lan eskerga azpimarratu du, bai onomastikan, bai hiztegian baita euskararen sustapenean ere. “Berari esker gero eta gehiago dira Nafarroako euskarazko hitzak Euskaltzaindiaren Hiztegian”, gogoratu du.

Rekaldek esan du 50 urtetik gora duen euskara batua ere indartzen ari dela eta eskolan eta unibertsitatean ikasten dena, “ahozkora ere hedatzen ari dela, partez bada ere zenbait tokitan”. Ondoren, Baztango euskararen aitzindariei egin die ohore Paskual Rekaldek, Juan Kruz Goienetxe, Bitorio Apeztegia eta Jazinto Santsiñena amaiurtar apaizen ekarpenak aletuz.

Euskarak Nafarroan bizi duen egoeraz hitz egin du: “Belaunaldi berriak euskaraz gehiago mintzo dira (...) Euskara presente da hezkuntzan, hedabideetan eta administrazioan”, baina nabarmendu du, baita ere, hizkera “aunitz aldatu dela” azken urteotan. “Baztandarrak, eskuarki, ez gaude Iparraldera begira: gure euskara ez da egun baztanera-lapurtera, baztanera-nafarrera  baizik”, aitortu du. Hortaz, ondorioztatu du “Baztango euskara nafartzen ari dela, eta gero eta euskara batuagoa egiten dutela bereziki eskolatik pasatu diren haurrek”.

Baztango hitzei ere erreparatu die Rekaldek, Amaiur izenetik hasita. Ondoren, inguruko toponimia astindu du, zenbait bitxikeria argituz. Atzenean, Amaiurrek “bizirik eta euskaldun segitzen duela” azpimarratu du, “bere nortasun propioaz harro”.

Jarraian, Miriam Urkia euskaltzain osoak eman dio erantzuna Rekalderen hitzaldiari, eta haren ibilbide oparoa gogoratu du, Euskaltzaindian eginiko lanak nabarmenduz. Ondoren, goi-nafarrerak Euskaltzaindiaren Hiztegian duen lekua azaldu du (ia 600 adiera, momentuz).

Amaiurko herriaren harrera

Euskaltzaindiak egindako kronikak azaltzen duenez, eguerdian egin dute ekitalde instituzionala, eta hasiera Amaiurko herriak eman dio: Baztango Gaitariek hautsi dute isiltasuna, jarraian Mikel Altzuartek pare bat bertso bota du, Amaiurren Kantuz abesbatzak Amaiur zintzo eta leiala abestia kantatu du, eta azkenik Joseba Otondo Baztango alkateak eta Ixabel Aleman Amaiur herriko alkateak ongietorria egin diete bertaratutakoei. Andres Urrutia euskaltzainburuak ere hartu du hitza eta ekitaldiaren sinbolismoa eta garrantzia nabarmendu ditu. Paskual Rekaldek hitzaldia egiteko txanda eman aurretik, Xalbadorren heriotzean interpretatu du Amaiurren Kantuz abesbatzak.

Kanal hauetan artxibatua: Euskaltzaindia  |  Baztan  |  Euskara batua  |  Amaiur herria

Euskaltzaindia kanaletik interesatuko zaizu...
2022-11-28 | ARGIA
Itxaro Borda idazlea eta Andres Alberdi hizkuntzalaria euskaltzain oso izendatu dituzte

Itxaro Bordak Xarles Videgainen hutsartea beteko du eta Andres Alberdik Andoni Sagarnarena. Orain, zortzi hilabeteko epea dute biek sarrera-hitzaldia prestatzeko. Bi euskaltzain oso berriak kontuan hartuta, 98 lagun dira sorreratik Euskararen Akademiak izendatu dituen... [+]


2022-11-17 | ARGIA
Euskaltzaindiak euskara Nafarroa osoan ofiziala izatea eskatu du

Euskararen Legea aldatzeko eskatu du Euskaltzaindiak eta bat egin du Euskararen Nafar Kontseiluak irailean egindako adierazpenarekin. Gogorarazi du euskararen akademia dela lurralde guztietan, hizkuntzari dagokionez, "instituzio aholku-emaile ofiziala".


2022-10-23 | Reyes Ilintxeta
Castillo Suarez. Hitz gutxiko poeta
"Nafarroan bada erdaraz bizi, baina euskaraz sortzen duen jende asko"

“Bihotzean daramaguna gure hizkuntzaz baino ezin dugu adierazi”, dio Castillok. Poeta da, Sakanako euskara teknikaria ere bai, eta irailaren amaieratik Euskaltzain osoa. Bakardadeaz, abandonuaz, galdutako tokiez, baso nahastuez, herrigintzaz eta amodioaz hitz gutxiz... [+]


2022-09-30 | ARGIA
Castillo Suarez idazle altsasuarra euskaltzain oso izendatu du Euskaltzaindiak

Castillo Suarezek hartuko du Patxi Zabaletaren lekua Euskararen Akademian. Orain, euskaltzain oso berriak zortzi hilabeteko tartea dauka sarrera-hitzaldia paratzeko.


2022-02-25 | ARGIA
Miren Agur Meabe euskaltzain oso izendatu dute

Miren Agur Meabe idazleak Xabier Kintanaren hutsartea beteko du Euskararen Akademian. Bera izango da sorreratik akademiak izendatutako 95. euskaltzain osoa.



Irakurrienak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude