“Angiolillo ausart hil zen”

  • Asteartean 116 urte bete ziren Michele Angiolillo anarkista italiarra Bergaran hil zutenetik. Antonio Canovas del Castillo Espainiako Presidentea Arrasateko bainuetxean tiroz hil izanagatik kondenatu zuten garrotera.

ARGIA @argia
2013ko abuztuaren 22a
Michele Angiolillo duela 116 urte hil zuten garrotez.

Efemeridearekin bat eginez The New York Timesek Angiolilloren exekuzioari buruz argitaratu zuen berrira iritsi gara. “Angiolillo ausart hil zen” argitaratu zuen titularrean AEBetako egunkariak. Albistearen gorputza itzuli dugu:

“LONDRES, Abu. 21. Espainiako Gobernuak debekatu egin du Espainian argitaratzea edo atzerrira telegrafiatzea atzo Bergaran exekutatu zuten Michele Angiolillori buruzko xehetasunak. Anarkista espainiarrak (sic) Canovas del Castillo señor-a, Espainiako aitzinekoa, tirokatu eta hil zuen abuztuaren 8an, igandea. Gutunak iritsi dira alabaina, exekuzioaren xehetasunekin. Idazleek diote anarkistak gutxi lo egin zuela ostegun gauean, arratsaldean hartu zuelako esna mantendu zuen kafea. Baina pultsu lasaia eta betiberdina zeukan. Presoak kafe kikara bat hartu zuen ostiral goizeko 8etan eta salda edan zuen 10etan.

Goizeko 10:53an Angiolillok irmotasunez igo zituen urkabeko eskailerak eta jantzi beltza eta kapa jarri zituen, azken horren gurutzea bere buruaren atzean jarriz. Lasai begiratu zien ikusleei, hitz egiteko baimena eskatu zuen, eta argi eta garbi ahoskatu zuen “Germinal” hitza (Germinal zen Frantziako egutegi errepublikarrean zazpigarren hilabeteari emandako izena, 1792tik 1806ra, martxoaren 21ean hasten zen eta apirilaren 29an amaitu). Hiltzailea garroteko aulkian eseri zen, bitartean borreroak burdinazko lepokoa estutu zion lepo inguruan. Borreroa Angiolillo presoaren aurpegia estaltzen hasi zenean, Angiolillok eskatu zuen estali gabe uzteko. Garrotearen torlojuak buelta eman zuen, lepokoa estutu, eta Angiolillo hil zen. Bere gorpua erakutsi zuten arratsaldeko 6ak arte noiz eta lurperatu baitzuten. Ikusle guztiak asko harritu ziren anarkistaren jarrerarekin".

Angiolillo euskal literaturan

Exekuzio horrek eta Angiolilloren bizitzako beste hainbat kapituluk fikziozko ispilua aurkitu zuten Koldo Izagirreren Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri nobelan. Lilio du izena Izagirreren nobelako protagonistak eta lehen pertsonan anarkistaren bizitzako hainbat kapitulu islatzen dira, gerora antzeko atakan egon izan diren militanteen oihuartzunak ere falta ez direla.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Anarkismoa  |  Oroimen historikoa  |  Bergara

Anarkismoa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-03-23 | ARGIA
Gerra Zibiletik itzuli ez dizkioten jabetzak eskatu dizkio CNT sindikatuak Jaurlaritzari

Ostiral honetan 81 urte bete dira Eusko Jaurlaritzak CNT sindikatuko egunkariaren errotatiba bahitu zuenetik. Efemeridearekin bat eginez, sindikatuak gogora ekarri du 40 urte daramatzatela Gerra Zibilean kendu zizkieten ondasunak berreskuratzeko eskatzen.


2018-01-18 | Pablo Sastre
El Procès, ikuspegi libertario bat

“Prozesua” dela-ta, badira, Kataluniako libertarioen artean, nazio-arazorik badenik ukatu eta borroka hau beraiena ez dela esaten dutenak; badira mugitzen den edozeri jarraitzeko prest egon eta independentziaren aldeko oldearekin era oportunistan eta akritikoan bat egin dutenak; eta badira, azkenik, prozesuan modu kritikoan eta aktiboan parte hartzen dutenak ere.


2017-11-26 | Estitxu Eizagirre
Aran Llivina eta Iru Moner
"Errepublika indartzeko gakoa da sektore ez soberanistak batzea"

Iru Moner eta Aran Llivina Bartzelonako Vallcarca auzoko Heura Negra asanblada libertarioko kideak dira. Entzun gako sozialetan antolatutako herritarrei, Katalunian gertatzen ari dena ulertzeko ezinbestekoa da-eta.


2017-10-29 | Mikel Asurmendi
Ideiak eta ekintzak praktikarekin bat
Erreboltaren beste jarrera

Iragan mende hasierako eta 1936ko Gerra Zibilaren garaiko libertarioak gogoratu ditugu erreportajearen abiaburuan. ETAren hasieratik bere jarduera armatuaren amaierarainoko –1958tik 2011ra– hainbat militante anarkisten esperientziak ekarri ditugu ondoren. ETAren historian asanblearismoa praktikatu da, anarkismoa ere presente izan da. Komando Autonomo Antikapitalistak (KAA) erakunde armatua jite horretakoa izan zen. Halaber, erakunde gisa “antolatu gabeko” militante... [+]


2017-10-21 | Mikel Asurmendi
MIKEL ORRANTIA
"Prozesu katalanaren etapa hau nola bukatu den ikusteko zorian gaude"

Oraingoa katalanen unea da, baita espainiar kontserbadoreena ere, ez baitute aukera hau pasatzen utzi nahi, iritzi publikoan nazionalismo konstituzionalista espainiarra finkatzeko.Prozesu katalanaren etapa hau nola bukatu den ikusteko zorian gaude: desenkantua, desmobilizazioa? Gutxiengo batek aurrera egindako jauzia? Espainiarren errepresioa? 


2017-10-09 | Mikel Asurmendi
Itziar Madina / Sales Santos Vera
"Bere indar guztia erabiltzen duen etsaia ezin da garaitu loreak eta irriñoak eskainiz"

“Sortu-ren estrategia politikoak jeltzaleak instituzioetako aulkietatik kentzea xedea dauka planteamendu erreformisten bidez. Euskal Estatua arazoen soluziobide bakar modura planteatzen du independentziaren alde borrokatzera animatu beharrean, kasu askotan, horrek horrekiko atxikimendua gaitzetsi du”.


2017-10-08 | Mikel Asurmendi
Juantxo Estebaranz
"Hemen ez da Katalunian eman diren osagaietako bat bera ere eman"

“Kataluniako prozesu independentistako 'erabakitzeko eskubidea' irakaspen modura Euskal Herrira ekarri nahi izatera hauxe ematen du aditzera: edo oso gutxi ikasi dute prozesutik, edo emantzipatzeko eta burujabetzeko osagai ziztrinenak ekarri nahi dituzte”.


2017-10-06 | Mikel Asurmendi
Asel Luzarraga
"Polita litzateke holako aukera bat edukitzea frankismoaren jarraipen honi aurre egin ahal izateko"

"Anarkismoa ez da inoiz homogeneoa, monolitikoa, zorionez, beraz, seguru nago katalan anarkismoaren barruan ere hainbat jarrera egon direla prozesu honetan. Dena dela, jende askok nahi zuen erreferenduma, eta poztu egiten naiz haiengatik. Beste estatu kapitalista bat eraikitzearekin aski izango ez duten horiengatik batez ere".


2017-08-22 | Xalba Ramirez
Umorez erantzun dio Hontzak konpartsak "zentsura eklesiastikoari"

Umorez erantzun dute Hontzak konpartsako kideek astelehenean beren txosnako dekorazioa kendu izana. Agindu judizial baten ondorioz erretiratu du Ertzaintzak txosnan zeukaten “Vatikanoko Harategiak” instalazioa, “sentimendu erlijiosoak mintzen” dituelakoan.


Eguneraketa berriak daude