Beste kristal puska batzuk

  • Abenduaren 2an Iruñean jokatu zen finalaurrekoaren kronika. Sailkapenak hau zioen: Aitor Sarriegi (698,5 puntu), Aitor mendiluze (696,5), Unai Agirre (696), Miren Amuriza (652), Alaia Martin (649,5) eta Oihana Iguaran (646).

Kepa Matxain @kmatxain
2017ko abenduaren 04a

Kristalezko sabaiarena ahoz aho zebilelarik, establishmenta defendatu behar duenaren posizio deserosoa egokitu zitzaidala uste nuen, zertarako disimula, poztu ninduelako finalean Unai Agirre sartu izanak. Egia da: Maialen Lujanbiok jarraitzen du ukiezinen arteko emakume bakar, gizonen lurraldeko pieza anekdotiko, legea baieztatzen duen salbuespen. Finalerdietan bazen aparra, baina azken iragazketan denak etxera. Teoria sinplistetan erori gabe, badago zer berraztertua –hasteko eta behin, zergatik diren hogei epailetik bost bakarrik emakumeak–.

Poz irrazionala arrazoietara ekartzen saiatzen ari nintzela, otu zitzaidan Agirre bera ez dela establishmentaren galtzetan ondo kabitzen, ez duelako Post-Egaña aroan altu puntuatu izan denaren kanona errepresentatzen. Alegia, badirela kristal gehiago ere sabai horretan, eta hautsi dela horietako bat –ez finena, gainera– Agirre finalera pasatuta.

Debateak gainditu baino transformatu egiten dira, eta txapelketa honetan zehar han-hemen esan-idatzi direnak errepasatzea aski da konturatzeko oraindik ere bizi-bizirik jarraitzen duela aspaldiko tentsio batek, bertsoa ulertzeko bi modu kasik antagonikoren arteko dialektikak –esan gabe doa mila modu daudela bertsoak ulertzeko, baina ez diezaiegun muzin egin dikotomien etekinei–. Sinplifika daiteke horrela: ahozko hizkera zaleak vs kantura eramandako hizkuntza idatziaren zaleak. Kantaeran gorpuzten da tentsio hori garbien, baina ez da afera linguistiko hutsa, ezpada kontrakoa: erro-erroko apustu estetiko –eta hortaz, dena bezala, politiko– baten erakusgarri da kantaera. Bakoitzak bertsoa nola bizi duen, bertsoa zertarako erabiltzen duen, zer duen ontzat, zer txartzat… dena ukitzen du kantaeraren aferak. Eta ez da kasualitatea Agin Laburuk, Agirreren bertsokeratik hain gertu dagoen batek, Zautela saioan aipatzea ari garela “jendea aspertu dezakeen bertso molde bat egiten”, ikusten duela arriskua “mezua teknikaren zerbitzura jartzeko” eta “bertsoa zelofan hutsean gelditzeko”. Ez da kasualitatea hori esatea ahozkotasunera lotuen jarraitzen duen bertso moldean aritzen den batek. Azken urte luzeotan altu puntuatu den estiloa beste bat izan delako: transzendentzia-zaleagoa, finagoa, lirikoagoa (ez esateagatik, sarri asko, purpura-goa) –gisa berean, puntuak lodi jaso izan dituen beste bertso mota bat da egoki jositakoa, egoki errimatua, baina bale egiten tematurik, distirarik gabekoa–. Kasik ematen zuen kantaera horretatik kanpo ezin zela goi-bertsolaritza egin, eta ahozkotasuneko elementuak erabiltzen dituen bertsokera horrek plazan edo tabernan zeukala bere tokia. Edo, tira, txapelketan ere bai, baina finalerdien langa sekula gainditu gabe.

Behingoz, puntuak eman zaizkio aspaldian azpi samarretik baloratu den bertsokera bati, frogatuz kalitatearen zakuan beste ahots batzuentzat ere tokia dagoela –eta segi beza zabaltzen–. Baina Agirre finalera pasatzeaz poztu banaiz, batez ere izan da kantaera horrekin lotzen ditudalako sarri bertsoetan gehientsuen estimatzen ditudan ezaugarriak –ateraldi espontaneoa, erantzun zuzena, ideia bizia–, eta kosta ala kosta horien alde egitea ateratzen zaidalako. Kausa hutsala, ezdeusa, ttattarra munduko injustizia guztien aldean, baina zer egingo diogu, horixe da batzuek sutsuki bizi dugun gerra txikia.

Kanal hauetan artxibatua: Bertsolari txapelketa 2017  |  Iru˝ea

Bertsolari txapelketa 2017 kanaletik interesatuko zaizu...
2017-12-17 | Kattalin Miner
"Finalerako sorpresa bat bera ere ez egotea izan da sorpresa"

Abenduaren 17an BECen ikusiko dugu zein izango den hurrengo lau urtez Euskal Herriko txapeldun. Gaur gaurkoz, Amets Arzallus da txapeldun nagusia: 30 urterekin jantzi zuen lehena eta bigarrenaren bila joko du igandean. BECen kantatu duen hiru finaletan gailurra zanpatu du: hirugarren egin zuen 2005ean, Andoni Egañak Unai Iturriagarekin buruz-buru arituta bere azken txapela jantzi zuen urtean; Maialen Lujabiorekin buruz-buru arituta bigarren geratu zen 2009an, lehen emakumeak txapela... [+]


Oholtzako zirrikituak

Susmatzen genuen, baina aurtengo Txapelketa Nagusiak baieztatu digu: bertsoak eztabaidarako ematen du. Irailean banatu genuen pastela, Kattalin Minerrentzat kroniken erdiak, Kepa Matxainentzako beste erdiak. Geroztik bakoitza bere kasa ibili da, eta, orain, finalaren atarian, berriro elkartu gara txapelketaren aitzakian han-hemen atera diren eztabaidagaiez patxadaz solasteko. Segidan daukazue ia ordu beteko hitz-aspertutik berreskuratu duguna.


2017-12-14 | ARGIA
Zautela 05: Amets Arzallus
MULTIMEDIA - Zautela

Egungo txapeldun Amets Arzallus elkarrizketatu du Kattalin Minerrek Zautelaren bostgarren atalean. Prestakuntzaz, bertsogintzaren egungo erronkez eta BECen utzi nahi duenaz aritu da, besteak beste.


2017-12-11 | ARGIA
BECeko finalerako sarreren irabazleak zozkatu ditugu

Barakaldoko BECerako lau sarrera zozkatu ditugu ARGIA JENDEAren artean. Ondarroa eta Iturenera joan dira sarrerak.


2017-12-07 | ARGIA
Zautela 04: Miren Amuriza
MULTIMEDIA - Zautela

Miren Amuriza Plaza elkarrizketatu du Kattalin Minerrek Zautelaren laugarren atalean. Berriztarrak aurrez ikusi gabeko irudiak utzi zituen Iruñeako saioan, eta horretaz eta txapelketan egindago ibilbideaz aritu dira. Hurrengo astean Zautelaren final aurreko azken saioa izango dugu egungo txapeldun Amets Arzallusekin.


2017-12-04 | ARGIA
ZOZKETA | Bertso Txapelketako finalerako bi sarrera bikoitz

Barakaldoko BECerako lau sarrera zozkatuko ditugu ARGIA JENDEAren artean. Bi sarrera bikoitz izango dira.


2017-12-04 | Estitxu Eizagirre
BECera begira: Zortzi finalistak, finaleko lanak eta gonbidatu bereziak

Abenduaren 17an 11:00etan hasiko da Txapelketa Nagusiko Finala. Zortzi bertsolariak erabakita daude: Unai Agirre izango da finaleko aurpegi berria eta Maialen Lujanbio beteranoena, seigarren aldiz jokatuko baitu. Orain arte txapelketan entzun ez dugun Amets Arzallus egungo txapelduna izango dute zain. 25na bertso kantatu beharko dituzte eta nazioarteko adituak ere izango dituzte entzule.


2017-11-30 | ARGIA
Zautela 03: Agin Laburu
MULTIMEDIA - Zautela

Agin Laburu elkarrizketatu du Kattalin Minerrek Zautelaren hirugarren atalean. Astigartarra finaletik kanpo geratu da Donibane Lohitzuneko azken saioaren ostean. Txapelketako bideaz, bertan utzi nahi izan dituen ale eta ekarpenez, baita tartean izan diren polemikez ere aritu da. Hurrengo astean, Miren Amuriza izango dugu protagonista.


2017-11-28 | Estitxu Eizagirre
Ez dugu gezurrezko testigantzen beharrik, eskerrik asko

Justizia egin nahi izan zuten bi bertsolarik Donibane Lohizuneko kartzelako ariketan, "gezurra esan duzu. Merezi izan du" gaiari erantzunez: bertsotako rolean, indarkeria matxistako epaiketa batean gezurrezko testigantza emateko prest agertu ziren. Borondate onenez ere injustiziak egiten ditugu maiz.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude