Eliteen eta unibertsitateen arteko harremana aztertu dute EHUko irakasle doktore eta katedradunek elkarlanean, Hego Euskal Herriko eliteak. Boterearen azterketa liburuan. Ondorio hau atera daiteke azterlan honetatik: “Hego Euskal Herriko eliteak unibertsitate pribatua erabiltzen du bere boterea erreproduzitzeko”. Adibidez, Nafarroako legebiltzarkideen %52 Opus Deiko Nafarroako Unibertsitate pribatuan ikasitakoa da, eta Gobernuko agintarien %54 ere bai.
Jon Diaz EHUko irakasleak zuzendu du Hego Euskal Herriko eliteen eta unibertsitateen arteko harremanaren ikerketa-lana, eta Ipar Hegoa eta Manu Robles-Arangiz fundazioek elkarlanean argitaratu dute. Elitist Britain 2019 dokumentuan oinarrituta osatu dute Hego Euskal Herriko eliteak. Boterearen azterketa liburua, sarean deskargatzeko eskuragarri dagoena.
Ondorio nabarmena atera dute: aginte eta goi karguak dituzten gehienak unibertsitate pribatuetan ikasitakoak dira. Kezka agertu du Diazek, El Salto agerkariak jaso duenez: “Beldurtu egiten zara aztertzen dituzunean sektore publikoko goi-karguen eta sektore pribatuaren arteko harremanak”.
Ikerketa taldeak azpimarratu du eliteek goi mailako lanpostuetan egiten dutela lan. Argi azaldu dute botere-harremana: “Hego Euskal Herriko eliteak unibertsitate pribatua erabiltzen du bere boterea erreproduzitzeko”. Gainera, azken zortzi urteetako joera “oso kezkagarria” dela baieztatu dute: EHUk ikasleen %7 galdu du unibertsitate pribatuen mesedetan EAEn. Bide horretan, ez dira unibertsitate pribatuekin arduratuta dauden bakarrak; Eva Ferreiro EHUko errektoreak kezka adierazi du Gasteizen eraiki nahi duten Euneiz unibertsitate pribatuaren harira. Eragile askok, halaber, unibertsitate hori elitistatzat jo dute eta proiektua geldiarazteko eskatu.
Goi karguek non ikasi dute?
Emaitzek ez dute ezer berririk azaleratu, baina espero zena berretsi dute. Esaterako, arte plastikoen sektoreko goi kargudunen %99 EHUn ikasitakoa da; unibertsitate pribatuek ez baitute arlo hori lantzen. Sektore guztiak kontuan hartuta, arreta ematen du Deustoko Unibertsitatean Hego Euskal Herriko ikasleen %12k ikasten duela eta, aitzitik, eliteko %29 dira bertan ikasitakoak. Bestalde, Nafarroako Unibertsitate Publikoan %11k ikasten du, baina elitekoak %4 soilik dira.
Opus Deiko Nafarroako Unibertsitate pribatuari dagokionez, Nafarroako legebiltzarkideen %52 bertan ikasitakoa da, eta Gobernuko agintarien %54 ere bai. El Saltok jakinarazi duenez, Diazek ohartarazi du osasun arloko goi-karguek ez dutela Medikuntza ikasi, baizik eta Zuzenbidea eta Ekonomia; gehienek zentro pribatuetan.
Gardentasun falta
EHUko irakasle doktore eta katedradunen artean burutu dute liburua. Guztira 5.500 erregistro bildu dituzte, hamar arlotan banatuta: politikoak, goi-karguak, erakunde publikoak, kultura-erakundeak, komunikabideak eta media, enpresa publikoak, enpresa pribatuak, eragin handiko emakumeak, artistak eta mundu sortzailea, eta kirola. Pertsona bakoitzaren ibilbide akademikoa “zehatz-mehatz” aztertu dute, baina zailtasunak izan dituztela aitortu dute. Gardentasun Atariaren bidez osatu dute lana, beraz, gabeziak ere baditu, pertsona askoren informazioa ezin izan dutelako lortu, gardentasun falta dela-eta.
UEUk eta BadaLabek ikertzaile gazteei zuzendutako diziplinarteko ikerketa-proiektuen II. deialdia egin dute. Honen helburuak dira ikertzaile euskaldun gazteen arteko harremanak sendotzea eta ezagutza-arlo ezberdinetako ikertzaileak elkarlanean aritzea. Irailaren 22ra arte... [+]
Hainbat zigilu elkarrizketan jartzea. Horixe izan da Udako Euskal Unibertsitateak (UEU) eta EHKOlektiboak Usurbilen antolatutako jardunaldien abiapuntua. Bertan elkartu dira: EHKO Berme Sistema Parte hartzailea, Ekolurra zigilu ekologiko ofiziala, Idoki Iparraldeko etxe... [+]
Hainbat zigilu elkarrizketan jartzea. Horixe izan da Udako Euskal Unibertsitateak (UEU) eta EHKOlektiboak Usurbilen antolatutako jardunaldien abiapuntua. Bertan elkartu dira: EHKO Berme Sistema Parte hartzailea, Ekolurra zigilu ekologiko ofiziala, Idoki Iparraldeko etxe... [+]
Espainiako Gobernuak Europako Batzordeari egindako eskaerari Euskal Herriko, Kataluniako eta Galiziako 28 unibertsitatek babesa eman diote. Salvador Illa Kataluniako Generalitateko presidenteak eta Imanol Pradales lehendakariak eskutitz bat sinatu dute eskaerari babesa... [+]
Berriz gertatu da. Bartzelonako Unibertsitateko ikerlari batzuek (emakumeak) salatu dituzte beren nagusiarengandik (gizona) jasandako sexu erasoak eta nagusikeria edo botere-gehiegikeria. Eta berriz ere, ospe handiko gizonaren aldeko adierazpena bultzatu dute, baita... [+]
Erakundeek, beren helburua bete ondoren ere, bizirik irauteko ahalegina egiten dute, Max Weber-ek zioen modura. Baina porrotaren kontzeptuaren eremutik haratago joan eta jakinduria eta ausardia behar dira elkarte bat amaitzeko, Alan Badiou gogoratuz.
Euskal Herrian ere... [+]
2025-2026 ikasturtean, Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean euskarazko 32 ikaspostu gehiago eskainiko ditu EHUk. Erakundeak adierazi du kopuru hori lortzea Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailarekin eta Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailarekin izandako... [+]
EHUk eginiko ikerketaren arabera, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako etxeko langileen %43,10ak ez du inoiz lan kontraturik izan, baina enplegatzaileen %70ak uste du "baldintza ezin hobeak" ematen dizkietela beren etxeko langileei. Etxeko langileen %27,4 egoera... [+]
Unibertsitatera sartzeko azterketa eredu berria estreinatu eta gutxira, datorren ikasturterako azterketa berriz ere “goitik behera” aldatuko dietela eta probak eskakizun maila altua izango duela salatu du EAEko Historiako irakasle talde batek. Azterketa eredua... [+]
Kooperatibismo bat komunitateari begira UEUko topaketek, komunitatea ahaldundu eta lurraldeetako beharrei erantzuteko tresna direla gogorarazi ziguten. Halaxe da, bai, baina ekaina ez da kooperatibetan idealizaziorako garai egokiena, ez behintzat kooperatibetako kudeaketa... [+]
María del Cielo Galindo Puyalek EHUn Master Amaierako Lana aurkeztu du ostegunean, ekainaren 26an. Galindok kitxuaz hitz egin du epaimahaiaren aurrean, Boliviako emakume indigena meatzarien parte-hartze politikoaz. Lana kitxuaz eta gaztelaniaz idatzi du, eta bere anaiak... [+]
Animalia-etikaz mintzatuko dira EHUko ikastaroetako batean. Leire Morras Aranoak, ikastaroaren zuzendariak, hezkuntzan antiespezismoa lantzeko dauden hutsuneak eta aukerak nabarmendu ditu.
Udako Euskal Unibertsitateak hogei jardunaldi eta topaketa antolatu ditu ekainaren 11tik hasita hilabete batez, hausnarketari bide emateko eta "arnasgune akademikoa" izateko helburuarekin. Inguma datu-base berrituan unibertsitate mailako jakintza alor ugaritako ia 50.000... [+]
EHUk, aldiz, azaldu du ezinezkoa dela hitz emandako 40 plaza berriak eskaintzea, ez baitute horretarako baliabiderik. Plaza berrien kopurua pixkanaka areagotzeko asmoa erakutsi du EHUk.
Unibertsitatera Sartzeko Probaren (USAP) eredu berriari egingo diote aurre Hego Euskal Herriko milaka ikaslek, ekainaren 3tik 5era. Batxilergoko bi irakasle elkarrizketatu ditu ARGIAk: “Azterketa berria konpetentzien araberakoa bihurtu nahi dute, baina memorian oinarritua... [+]