Zaldibar: tragediatik fartsara

Karl Marx: “Historia bi aldiz gertatzen da. Lehena tragedia handia bezala eta bigarrena fartsa ziztrina bezala”. Ez da metafora makala, zarama-politikoan pairatzen ari garena ulertzeko.

Tragedia (Artigas). Pilar Careaga Bilboko alkate faxistak, 1974an, udalerriko ertzean eta mendi aldean, Alonsotegitik gertu, zabortegi bat ezartzeko agindu zuen. Inguruko 5.000 lagunen sinadurei eta bizkaitarren protestei halaxe erantzun zien: “Mi dimisión está por encima de la opinión del pueblo. Yo me debo a una superioridad… Arreglados estábamos los alcaldes si dependiésemos de estas cosas”. Argiago ezin! Ia 50 urte pasa eta gero zabortegiak  bertan jarraitzen du, bizirik. 2014tik Bizkaiko Aldundiak kudeatzen du eta 2005ean, bere ondoan Zabalgarbi erraustegia ezarri zuten. Artigasi tokatu zaio bizkaitarren kakaleku handiena izatea, gaurko ingurumen-agintariek alkate frankistaren ildoari jarraituz.   

Fartsa (Zaldibar). Duela gutxi, Bizkaiko txoko toxiko honetatik Eitzagara, Ermua gaineko beste puntara joan da zaramaren kiratsa. Zaldibarko lurrak dira baina Artigas eta beste zabortegietan bezalaxe, “inpaktuak”, hots, isurketak, hatsak eta kamiokadak udaletxetik ia ez dira nabaritzen. Dirua bai. Batzuek diotenez zaborren negozioetan, garbiena zaborra da. Zaramaren “balorazioa” dugu gako nagusia, nire ustez. Verter Recicling enpresak dioenez haiek “valorizar los residuos que actualmente tienen como único destino depositarlos en vertedero” egiten dute. Akzionista bi eta sei langile.  

Datuen arabera, 2017.  urtean 379.689 tona bildu zituzten eta 7.230.851 euro fakturatu. Atera kontuak. Zergak eta gastuak kenduz gero 1.744.876 euro libre. Urte berean Eusko Jaurlaritzak diru gutxiago dedikatu zuen hondakinen kudeaketarako hiru herrialdeetan. 2018an eta 2019an 540.667 eta 510.994 tona izan ziren. Irabaziak oraindik ez dira eskuragarri baina istripuak eragindako kalteak nork ordainduko ditu?

Euskal ekologismoak duela mende erditik, herrialde guztietan, zarama politika ustelak salatu ditu. Gutxitu, berrerabili, berziklatu leloa aspalditik lapurtu ziguten. Hondakinak ez dira gutxitzen prezio (truke balioa, ez erabilera) oso altua dutelako. Eta batzuen etekin ekonomikoa, guztion osasuna baino lehenagoa da, antza. Koronabirusaren pandemiak ageri-agerian jarri du.  

Osasunak eta zaramak kudeaketa publiko eta gardenaren beharra dute. Fartsarik ez. Zaldibar argitu eta betirako lurperatu!

Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora

ARGIAk ez du zertan bat etorri artikuluen edukiarekin. Idatzien gehienezko luzera 4.500 karakterekoa da (espazioak barne). Idazkera aldetik gutxieneko zuzentasun bat beharrezkoa da: batetik, ARGIAk ezin du hartu zuzenketa sakona egiteko lanik; bestetik, egitekotan edukia nahi gabe aldatzeko arriskua dago. ARGIAk azaleko zuzenketak edo moldaketak egingo dizkie artikuluei, behar izanez gero.


Eguneraketa berriak daude