Hizkuntza ohiturak aldatzeko esperimentua

  • Azaroaren 23tik abenduaren 3ra bitarte egingo da 11 egun euskaraz ekimena. Eusko Jaurlaritza, Nafarroako Gobernua, Euskal Elkargoa, Euskararen Erakunde Publikoa eta Euskaltzaleen Topagunea dira antolatzaile.  Beren datuen arabera,
    60.000tik gora pertsonak eman du izena.

Onintza Irureta Azkune @oirureta
2018ko azaroaren 18a
Argazkia: Barren.
Argazkia: Barren.

Euskararen erabileran eragin nahi du Euskaraldia: 11 egun euskaraz ekimenak. Norbanakoak izango dira protagonista. Ekimenaren helburua hiztun bakoitzak bere hizkuntza ohiturez gogoeta egitea da, jabetzea noiz egiten duen euskaraz, noiz ez, norekin bai, norekin ez... Behin jabetuta, euskaraz ahalik eta gehien egiteko ariketa proposatzen du Euskaraldiak. Hiztun bakoitzak bere buruari erronkak edo konpromisoak ezar diezazkioke: halako lagun euskaldunarekin ez dut euskaraz egiten, bada oraingoan elkarrizketak euskaraz egiten saiatuko naiz; ezezagunari lehen hitza erdaraz egiteko ohitura dut, bada orain euskaraz egiten hasiko naiz; lagunartean bakarra dugu euskaraz egiten ez duena eta beti erdaraz egiten dugu, bada euskarari eusten saiatuko naiz hurrengoan bai baitakit erdaldunak euskara ulertzen duela... Ahal duen guztietan euskaraz egiten saiatuko den norbanako horrek rol bat beteko du, hau da, ahobizia izango da. Euskaraz hitz egiten ez dutenek ere tokia izango dute Euskaraldian. Euskaraz ulertzeko gai badira belarriprest rola izango dute eta haien egitekoa beraiei euskaraz egiteko eskatzea izango da. Bi rolek, ahobiziek eta belarriprestek, txapa identifikagarria eramango dute paparrean. Hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa norbanakoak egitekoa da, baina antolatzaileek giro babestua, abegikorra sortu nahi izan dute.

60.000 euskal herritarrek baino gehiagok eman dute izena ahobizi edo belarriprest izateko. Urriaren amaierako kontaketaren arabera %45 gipuzkoarrak dira, %31 bizkaitarrak, %12 nafarrak, %9 arabarrak, %2 lapurtarrak, eta %1 baxenabartarrak eta zuberotarrak. Ahobiziak gehiago izango dira belarriprestak baino.  

Hamaika eguneko ariketak parte-hartzaileen hizkuntza ohituretan izan duen eragina neurtzeko Soziolinguistika Klusterrak ikerketa egingo du. Hiru galdetegi beteko dituzte ahobiziek eta belarriprestek; Euskaraldia hasi baino egun batzuk lehenago, bukatu eta egun gutxira; eta 2019ko martxoan.

 

Egia auzoan erne zen hazia

Donostiako Egia Euskaraz batzordeak erabaki zuen euskaldunentzako ariketa praktikoa egin behar zuela auzoan. Esperimentu hari begira etorri dira ondokoak. Horietako lau ekimenen ezaugarri nagusiak ekarri ditugu hona. Horiez gain, beste hainbat egin dira Euskal Herrian. Horietako batzuk dira ondokoak: Añorga auzoa (Donostia), Donostiako Piratak, Astigarraga, Arrigorriaga, Aiaraldea, Trapagaran, Bilboko Deustu auzoa, Derio, Baiona-Angelu-Biarritz, Oarsoaldea, Zuia, Lizarra, Tolosa, EHU (Leioa).

 

Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako (Egia auzoa, Donostia)

Argazkia: Dani Blanco.

Noiz: 2016ko urtarrila-otsaila-martxoa.
Hasiera: Euskaldunak aktibatzeko eta egunerokoan euskara erabiltzeko gisa honetara egin zen lehen ekimena izan zen. Lutxo Egia artistaren performancean oinarritu ziren. Lutxo Egiak hilabete osoa igaro zuen Bilbon euskaraz soilik hitz egiten.
Helburua: Astebetez euskaraz bizitzea, euskarari ahalik eta gehien eustea. Ekimena euskaldunentzat zen. Erdaldunei eta euskaldun pasiboei hizkuntzaz aldatzea ez eskatzeko eskatu zieten. Dendariei zer egitera zihoazen azaldu zieten.
Nola: Zortzi astez astebeteko txandak banatu zituzten. Lehen zazpi txandetan eragileek edo taldeek hartu zuten parte eta zortzigarrengoan norbanakoek.
Txapa: Parte-hartzaileek paparrean Euskaraz Bizi Nahi Dugulako txapa zeramaten.
Antolatzailea: Egia Euskaraz Batzordea.
Finantzaketa: Egia Euskaraz Batzordea, Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzua eta Donostia Kultura.

 

Euskara ari du (Hernani)

Argazkia: Hernaniko Kronika.

Noiz: 2016ko urria-azaroa.
Helburua: Ahal zen guztietan eta ahal zen guztiekin euskaraz egitea. Normalean euskaraz hitz egiten duenak ohitura ez zuenarekin euskaraz egin zezan eta hitz egiten ez zekienak, aldiz, ez zezala erdarara pasatzeko eskaerarik egin, hori izan zen proposamena. Ulertzen ez zuenari apustua zein zen azaldu zitzaion.
Nola: Sei astean astebeteko txandak egin zituzten. Norbanakoek eta taldeek hartu zuten parte.
Parte-hartzaileak: 1.800, nagusiki euskaldunak eta batzuk euskaldun pasiboak.
Txapa identifikagarria banatu zuten, nahiz eta txaparik gabe ere aritu zen jendea.
Antolatzaileak: Euskalgintza, Hernaniko Udaleko Euskara Zerbitzua eta ikastetxeak.
Finantzaketa: Hernaniko Udala.

 

Baietz 40 egun euskaraz (Lasarte-Oria)

Argazkia: Txintxarri.

Noiz: 2016ko urria-azaroa-abendua.
Nola: Bi figura sortu zituzten. Belarriprestak, euskara ulertzen zuenez, besteei erabiltzeko gonbita egingo zien. Ahobiziak astebetez euskaraz bizitzeko erronkari eutsiko zion. Sei astez egin zituzten txandak.
Txapak: Belarriprest eta ahobizi txapak zeuden. Astebetez ahobizi izan zenak hurrengo asteetan belarriprest txapa hartzen zuen. Belarriprest izatea erabaki zutenek 40 egunez eraman zuten txapa soinean.
Ahobiziak: Bi konpromiso hartu zituzten, bata, euskara ulertzen duenari dena euskaraz egitea, eta bestea, ezezagunari lehenengo hitza euskaraz egitea.
Parte-hartzaileak: Denak norbanakoak ziren. 947 ahobizi eta 1.927 belarriprest.
Ikerketa: Ahobiziek beraiek aukeratutako etxekoekin, lagunekin, lankideekin edo ezagunekin zerrenda osatu zuten. Erronka astebetez euskara hutsean aritzea izan zen. Partaideei hiru aldiz galdetu zieten euskararen erabileraren zenbatekoa. Erronka hasi aurretik %62,4koa zen; astebeteko erronka egin eta gero erabilera %83,8ra igo zen; eta handik hiru hilabetera %81,3an zegoen.
Antolatzaileak: Lasarte-Oriako Udaleko Euskara Zerbitzua eta Ttakun kultur elkartea.
Finantzaketa: Lasarte-Oriako Udala.

 

75 ordu euskaraz (Agurain)

Argazkia: Arabako Alea.

Noiz: 2016ko azaroaren 8tik 11ra.
Helburua: Euskaldunak ahalduntzea eta aktibatzea, hau da, norbanakoen hizkuntza portaeretan eragitea.
Nola: Bi kanpaina egin zituzten. “Nik 75” euskaldunentzako eta “Guk 75” erdaldunentzako. Erdaldunei eskaera: nahiz eta guztia ez ulertu, egin dezala besteari ulertzeko ahalegina, eta euskaldunari ez eskatzeko berehala erdarara pasatzeko.
Txapa: “Hartu dut erabakia! Nik 75” txapa identifikagarria zeramaten euskaldunek.
Parte-hartzaileak: 284 norbanakok sinatu zuten “Nik 75” konpromisoa. “Guk 75” kanpainan ez zen sinadurarik eskatu. Bederatzi erakundek, 84 establezimenduk eta 40 kolektibok eman zuten baiezkoa.
Parte-hartzaileei galdezka: %86k euskaraz irabazitako harreman horietan jarraitzeko asmoa zuela esan zuen. %80k lehen hitza euskaraz egin zuela esan zuen baina bigarren hitza euskaraz egin zutenen kopurua %20 izan zen.
Antolatzailea: 20 laguneko boluntario taldea.
Finantzaketa: Olbea Aguraingo euskara elkarteak diru kopuru bat eman zuen eta gainerako guztia kamiseta, pintxo eta ekintzetatik atera zen.

 

 

 

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Euskaraldia kanaletik interesatuko zaizu...
Etxea
MULTIMEDIA - dokumentala

Dokumentalaren asmoa euskararen bizipen pertsonalak agerraraztea da. Euskararen normalizazioaren inguruan, datu, ikerketa eta hipotesi asko egin dira hainbat ikuspegitatik, baina gutxitan aztertu da alde subjektibotik; emozioak, beldurrak… euskararen eguneroko bizitza. Testigantzak Azkaineko herriko jendearenak dira, baina Ipar Euskal Herriko edozein herri identifikatua senti daiteke.


Euskaraldia
Ikusgaitasuna, konplizitatea eta konpromisoa

Orri hauetan Euskaraldi betean egindako hiru elkarrizketa jaso ditugu. Asier Lafuente Arabako lautadako Euskaraldiaren koordinatzailea izan da; Kattalin Minerrek hirugarren ekinaldia du, aurrez Donostiako Egiako eta Piratetako ekimenentan parte hartu baitzuen; eta Alberto Irazu ahobizia Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako ekimen aitzindariaren bultzatzaileetakoa izan zen.


2018-12-09 | Estitxu Eizagirre
Euskararen jatorria, Pello Mari Otañoren biloba "Beltxak" azaldutako zientzia fikzioa

Azaroaren 29an aurkeztu zuten Zizurkilen Gu ta gutarrak ipuina, Euskaraldiaren barruan. Argentinako zientzialari handienetako bat zen Magdalena Moujan Otañok 1965 aldera idatzi zuen eta Xalbador Garmendiak itzuli. Aukera baliatu dugu Joxin Azkue eta Julian Arrastoarekin biltzeko: hauek dira Pello Mari Otañoren Argentinako garaia argitu eta haren bertso ondarea berreskuratu dutenak.


2018-12-09 | June Fernández
Hizkuntza bisexuala

Amak sukaldean duen egutegia begiratu dut. Mungialdeko paisaia lainotsu bat eta azpian aipu bat: “Euskara hizkuntza bisexuala da. Anari”. Ozen irakurri dut. Amak eta biok desberdin interpretatu dugu. Berak uste duelako, euskaraz genero markarik ez dagoela. Nik euskaldun guztiok garelako aldi berean erdaldun. Tira, nire amak arrazoia izango du.

Txikia nintzenean Mecanoren Mujer contra mujer kanta mitikoaz gain, beste batek egiten zidan kilika barrenetan: “Y nos metimos en el... [+]


Kurduera eta euskararen arteko lehen topaketa Berlinen

Euskaraldiaren barruan, Berlingo aberastasun linguistikoa aldarrikatzeko Sprachen im Widerstand. Kurdischer una Baskischer Abend ekitaldia antolatu zuen, Euskal Etxeak, Freie Unibertsitateko euskara irakurletza, Etxepare Institutua, Schöneberg auzoko PallasT elkartea eta Ciwan Tengezar kurduera irakasle eta musikariarekin batera.


2018-12-04 | ARGIA
Euskaraldia arrastoa utziko duen esperimentu handitzat jo dute antolatzaileek

Euskararen Egunean, abenduaren 3an, hamaika egunak bukatuta, ekimenaren sustatzaileek lehen balorazioa egin dute. Ariketa masiboa izan da, herritarrei hausnarketa eginarazi die eta hainbat ohitura aldatu dituzte. Euskaraldia hasi besterik ez dela egin adierazi dute.


2018-12-02 | Adur Larrea
Ez hanka ez buru
Euskaraldiaren parabola

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude